 |
| Việc lập Quy hoạch tổng thể Thủ đô trong năm 2026 theo hướng ổn định, lâu dài với tầm nhìn chiến lược 100 năm. |
Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 158/NQ-CP về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.
Theo Nghị quyết, mục tiêu xuyên suốt là xây dựng Thủ đô lấy con người làm trung tâm, vừa là chủ thể, mục tiêu, vừa là động lực của quá trình phát triển. Chất lượng cuộc sống và hạnh phúc của người dân được xác định là thước đo quan trọng nhất cho hiệu quả phát triển. Đồng thời, Hà Nội sẽ tập trung đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển kinh tế tuần hoàn nhằm tạo động lực tăng trưởng nhanh, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh mới.
Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, UBND thành phố Hà Nội cùng các địa phương trong vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng Trung du và miền núi phía Bắc cụ thể hóa các nhiệm vụ, giải pháp để thực hiện hiệu quả Nghị quyết 02-NQ/TW. Trong đó, trọng tâm là hoàn thiện quy hoạch phát triển Thủ đô, tăng cường liên kết vùng, xây dựng cơ chế chính sách đột phá, phát triển văn hóa và con người Hà Nội, xác lập mô hình tăng trưởng mới, phát huy các ngành kinh tế thế mạnh và huy động hiệu quả các nguồn lực phát triển.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Chính phủ đặt ra là hoàn thành việc lập Quy hoạch tổng thể Thủ đô trong năm 2026 theo hướng ổn định, lâu dài với tầm nhìn chiến lược 100 năm.
Theo đó, thành phố Hà Nội sẽ phối hợp với các bộ, ngành và địa phương rà soát, xây dựng quy hoạch trên cơ sở cụ thể hóa quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng Trung du và miền núi phía Bắc, đồng thời bảo đảm sự đồng bộ với quy hoạch của các tỉnh, thành phố trong khu vực.
Quy hoạch mới được xây dựng theo hướng chuyển từ “quy hoạch tĩnh” sang “quy hoạch động và mở”, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, dữ liệu lớn và mô hình bản sao số đô thị (Urban Digital Twin). Mục tiêu là xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, có khả năng thích ứng cao trước những biến động của thực tiễn và yêu cầu phát triển trong dài hạn.
Chương trình hành động xác định định hướng phát triển Hà Nội theo mô hình chùm đô thị đa tầng, đa lớp, đa cực và đa trung tâm.
Trong mô hình này, Hà Nội đóng vai trò đô thị hạt nhân, trung tâm kết nối vùng, quốc gia và quốc tế; các đô thị thuộc các tỉnh giáp ranh sẽ trở thành các đô thị vệ tinh với chức năng chuyên biệt, góp phần chia sẻ áp lực dân số, hạ tầng và tạo động lực phát triển cho toàn vùng.
Không gian phát triển đô thị sẽ lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái - văn hóa chủ đạo, kết hợp với hệ thống hành lang xanh dọc các sông Đuống, Đáy, Nhuệ, Tô Lịch và khu vực rừng đặc dụng Ba Vì. Đây được xem là nền tảng để bảo đảm cân bằng giữa bảo tồn thiên nhiên, gìn giữ di sản văn hóa và phát triển đô thị hiện đại.
Để mở rộng không gian phát triển và tăng cường liên kết vùng, Chính phủ yêu cầu tập trung xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại.
Đặc biệt, Hà Nội sẽ ưu tiên đầu tư phát triển hệ thống đường sắt đô thị với mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành khoảng 100 km tuyến đường sắt đô thị. Cùng với đó, từng bước làm chủ công nghệ đầu tư, quản lý và vận hành, phấn đấu làm chủ ít nhất 50% khối lượng công việc vào năm 2030 và hoàn toàn làm chủ vào năm 2050.
Chính phủ cũng yêu cầu nghiên cứu phát triển các tuyến đường sắt tốc độ cao, hệ thống kết nối vùng, cảng thủy nội địa và sân bay nhằm nâng cao năng lực giao thông và logistics của Thủ đô.
Bên cạnh phát triển hạ tầng giao thông, Hà Nội sẽ đẩy mạnh xây dựng đô thị nén và mô hình phát triển đô thị gắn với các điểm trung chuyển giao thông công cộng (TOD), hình thành các chuỗi đô thị thông minh kết nối với khu vực trung tâm.
Đến năm 2030, thành phố phấn đấu cơ bản giải quyết tình trạng úng ngập nội đô thông qua việc nâng cấp hệ thống cấp, thoát nước, cải tạo các tuyến đê và công trình điều tiết nước kết hợp chỉnh trang cảnh quan đô thị.
Đáng chú ý, Chính phủ yêu cầu nghiên cứu các cơ chế, chính sách đột phá nhằm hỗ trợ người dân chuyển đổi sang giao thông xanh và sử dụng phương tiện công cộng, đồng thời kiểm soát phương tiện cơ giới cá nhân để giảm ùn tắc giao thông tại khu vực nội đô và các cửa ngõ thành phố.
Theo Chương trình hành động, Hà Nội sẽ đẩy nhanh quá trình tái cấu trúc đô thị, tập trung cải tạo các khu chung cư cũ gắn với chỉnh trang, tái thiết các khu vực lân cận nhằm hình thành các khu đô thị hiện đại, văn minh và đa chức năng.
Mục tiêu đến năm 2030 là hoàn thành cải tạo, xây dựng lại toàn bộ các khu chung cư cũ thuộc diện nguy hiểm cấp độ D.
Cùng với đó, Chính phủ yêu cầu nghiên cứu các chính sách đột phá về đất đai và tài chính nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận quỹ đất, nguồn vốn phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Việc di dời các cơ sở gây ô nhiễm, trường đại học, cao đẳng và cơ sở y tế không còn phù hợp quy hoạch ra khỏi nội thành cũng sẽ được triển khai quyết liệt, gắn với quản lý chặt chẽ quỹ đất sau di dời.
Một trong những nội dung quan trọng của Nghị quyết là xác lập mô hình tăng trưởng mới cho Thủ đô theo hướng trở thành trung tâm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ số và dịch vụ giá trị cao của cả nước, có năng lực cạnh tranh ngang tầm các đô thị phát triển trong khu vực châu Á.
Hà Nội sẽ tập trung phát triển các ngành công nghiệp sáng tạo, công nghệ tài chính, y tế, giáo dục chất lượng cao và công nghiệp văn hóa; đồng thời thúc đẩy kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ và kinh tế đô thị.
Các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn như công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), điện toán và công nghệ số sẽ được ưu tiên phát triển nhằm tạo động lực tăng trưởng mới cho Thủ đô trong giai đoạn tới.
Chính phủ yêu cầu tiếp tục cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, lấy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo làm nền tảng để phát triển các ngành kinh tế có lợi thế cạnh tranh.
Trong đó, Hà Nội sẽ đẩy mạnh phát triển dịch vụ tài chính, ngân hàng, logistics, công nghiệp công nghệ cao, kinh tế đô thị, kinh tế ban đêm và các ngành dịch vụ giá trị gia tăng cao.
Đáng chú ý, trước năm 2030, Hà Nội sẽ nghiên cứu hình thành trung tâm tài chính hiện đại dọc trục Hồ Hoàn Kiếm - Hồ Tây - sông Hồng; phát triển các “thung lũng công nghệ”, trung tâm đổi mới sáng tạo, vườn ươm doanh nghiệp công nghệ gắn với hệ sinh thái giáo dục, đào tạo và y tế chất lượng cao.
Bên cạnh đó, Thành phố sẽ thúc đẩy phát triển kinh tế đêm, khai thác hiệu quả không gian văn hóa, du lịch, thương mại và dịch vụ; đồng thời cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng phát triển kinh tế nông nghiệp đô thị, nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao và nông nghiệp hữu cơ, gắn sản xuất với chế biến, xây dựng thương hiệu và tiêu thụ sản phẩm.
Với những nhiệm vụ, giải pháp toàn diện và tầm nhìn dài hạn, Chương trình hành động của Chính phủ được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng để Hà Nội bứt phá mạnh mẽ, trở thành đô thị văn hiến, hiện đại, trung tâm đổi mới sáng tạo và động lực phát triển hàng đầu của cả nước trong kỷ nguyên mới.
