TP. Hồ Chí Minh lên phương án năng lượng cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Hệ thống điện TP. Hồ Chí Minh vẫn đang có nền tảng khá tốt. Ảnh: T.Đoàn

Dự phòng cho các động lực tăng trưởng mới

Tại buổi làm việc với Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh ngày 27/3, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng nhấn mạnh, kết quả tăng trưởng của TP. Hồ Chí Minh có tác động rất lớn đến kết quả chung của cả nước. Vì vậy, Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh cần sớm xây dựng các kịch bản phát triển cụ thể, có chỉ tiêu rõ ràng, đo lường được và triển khai được ngay trong thực tiễn. Trong đó, năng lượng là một trong những điều kiện tiên quyết để giữ nhịp tăng trưởng 2 con số.

Nhìn từ hiện trạng, hệ thống điện TP. Hồ Chí Minh vẫn đang có nền tảng khá tốt. Năm 2025, sản lượng điện thương phẩm toàn địa bàn thành phố đạt 55,986 tỷ kWh; công suất cực đại đạt 9.115 MW. Thành phố hiện được cấp điện từ hệ thống nguồn khu vực và quốc gia với quy mô lớn, kết nối với các trung tâm điện lực và các nhà máy điện quan trọng như Phú Mỹ, Bà Rịa, Nhơn Trạch, Trị An, Vĩnh Tân, Duyên Hải.

Song song đó, trên địa bàn thành phố hiện đang triển khai thêm các nguồn mới như Nhà máy điện LNG Hiệp Phước giai đoạn 1 công suất 1.200 MW, giai đoạn 2 công suất 1.500 MW, cùng các dự án đốt rác phát điện. Đây được xem là các "mắt xích" quan trọng để tăng độ chủ động về nguồn trong giai đoạn tới.

Về lưới điện, TP. Hồ Chí Minh hiện có 8 trạm biến áp 500 kV với tổng công suất 12.150 MVA; 30 trạm 220 kV tổng công suất 17.250 MVA; 159 trạm 110 kV tổng công suất 17.892 MVA; cùng hơn 66.600 trạm biến áp phân phối trung thế. So với mức công suất cực đại năm 2025 là 9.115 MW, hệ thống vẫn có độ dự phòng tương đối cao, cơ bản đáp ứng yêu cầu cung cấp điện ổn định, an toàn cho sản xuất và dân sinh.

Tuy nhiên, khi bước vào giai đoạn tăng trưởng nhanh hơn, áp lực lên hệ thống điện sẽ tăng mạnh. Không chỉ cần đủ điện cho nhu cầu thông thường, TP. Hồ Chí Minh còn phải bảo đảm điện ổn định, liên tục, có dự phòng cho các phụ tải trọng yếu như khu công nghiệp - dịch vụ tập trung, trung tâm logistics, cảng, hạ tầng kỹ thuật, y tế, viễn thông, trung tâm dữ liệu và khu dân cư đô thị.

Đẩy nhanh tiến độ các dự án

Theo Phương án cung cấp điện năm 2026 đã được UBND TP. Hồ Chí Minh phê duyệt, nhu cầu điện của Thành phố tiếp tục tăng rõ rệt ngay trong năm tới. Cụ thể, công suất cực đại năm 2026 dự kiến đạt 9.677 MW, tăng 5,76% so với năm 2025; điện thương phẩm ước đạt 60,024 tỷ kWh, tăng 7,21%.

Đáng chú ý, theo Chương trình hành động số 10-CTrHĐ/TU của Ban Thường vụ Thành ủy thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đến năm 2030 nhu cầu điện thương phẩm của TP. Hồ Chí Minh được dự báo lên tới khoảng 93,972 tỷ kWh, còn công suất cực đại khoảng 16.103 MW.

Như vậy, chỉ trong vòng 4 năm, so với năm 2026, nhu cầu điện thương phẩm của TP. Hồ Chí Minh tăng khoảng 57%, còn công suất cực đại tăng tới 66%. Đây là mức tăng rất lớn, phản ánh đúng áp lực của một đô thị siêu lớn đang đặt mục tiêu tăng trưởng cao và mở rộng mạnh các không gian công nghiệp, dịch vụ, logistics, kinh tế số.

Từ bài toán này, định hướng của TP. Hồ Chí Minh là phải đẩy nhanh tiến độ các dự án nguồn và lưới điện theo quy hoạch. Trọng tâm là các dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Hiệp Phước tổng công suất 2.700 MW, Nhà máy nhiệt điện LNG Long Sơn công suất 1.500 MW, cùng các dự án năng lượng tái tạo và hệ thống lưới truyền tải, phân phối trọng điểm.

Mô hình Nhà máy điện khí LNG Hiệp Phước quy mô 19.000 tỷ đồng vừa được khởi công ngày 26/3/2026.

Bên cạnh nguồn điện tập trung, điện mặt trời mái nhà cũng đang trở thành một cấu phần đáng chú ý trong cơ cấu năng lượng đô thị. Hiện TP. Hồ Chí Minh có khoảng 21.500 hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất lắp đặt hơn 1.600 MWp. Năm 2025, sản lượng điện dư phát lên lưới đạt khoảng 734,7 triệu kWh, sản lượng khách hàng tự dùng khoảng 765 triệu kWh, tương đương khoảng 1,75% sản lượng điện thương phẩm toàn Thành phố.

Tỷ trọng điện mặt trời mái nhà chưa lớn, nhưng đây là dư địa quan trọng để Thành phố phát triển nguồn điện phân tán, giảm áp lực lên lưới điện giờ cao điểm và tăng khả năng chống chịu trước biến động nguồn cung từ bên ngoài.

Không chỉ điện, TP. Hồ Chí Minh cũng đang tính toán lại bài toán năng lượng theo hướng gắn với chuyển đổi xanh. Theo dự báo, nhu cầu xăng dầu năm 2026 của Thành phố khoảng 5,11 triệu tấn, tăng 7,6% so với năm 2025.

Tuy nhiên, trong giai đoạn đến năm 2030, mức tăng tiêu thụ nhiên liệu lỏng được dự báo sẽ không đi cùng tốc độ tăng GRDP. Bình quân giai đoạn 2025-2030, nhu cầu xăng dầu được dự báo tăng khoảng 6,21%/năm, đạt khoảng 6,42 triệu tấn vào năm 2030.

Tương tự, nhu cầu khí năm 2026 ước khoảng 5,12 triệu tấn, tăng 7,5% so với năm 2025. Giai đoạn 2025-2030, tốc độ tăng bình quân khoảng 7,01%/năm; từ mức nền 4,76 triệu tấn, nhu cầu khí đến năm 2030 dự báo đạt khoảng 6,68 triệu tấn.

Những con số này cho thấy TP. Hồ Chí Minh đang đi theo hướng tiếp cận mới: tăng trưởng cao nhưng không đồng nghĩa với tiêu thụ năng lượng theo mô hình cũ. Thành phố phải vừa bảo đảm an ninh năng lượng, vừa đẩy nhanh chuyển dịch sang mô hình tiêu dùng hiệu quả hơn, xanh hơn và có sức chống chịu cao hơn.