 |
| Thủ tướng yêu cầu thu hồi toàn bộ các khoản ngân sách trung ương hỗ trợ cho địa phương trong năm 2025 và các năm 2024 trở về trước nhưng quản lý, sử dụng không đúng quy định. |
Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 28/CT-TTg ngày 3/7/2026 về việc thực hiện Nghị quyết số 21/2026/QH16 của Quốc hội liên quan đến bổ sung dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2024 và phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024.
Nâng cao chất lượng lập và quản lý ngân sách
Theo Chỉ thị, Quốc hội ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực của Chính phủ trong điều hành ngân sách nhà nước năm 2024, song cũng chỉ rõ nhiều tồn tại, hạn chế trong việc thực hiện các quy định của pháp luật và các nghị quyết của Quốc hội về lập, chấp hành dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước.
Để nâng cao kỷ cương, kỷ luật trong quản lý tài chính - ngân sách, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố tiếp tục phát huy kết quả đạt được, đồng thời tập trung thực hiện đồng bộ nhiều nhiệm vụ trọng tâm.
Trong đó, về hoàn thiện thể chế, các bộ, ngành và địa phương phải tổ chức thực hiện hiệu quả pháp luật về thuế, phí, lệ phí, ngân sách nhà nước, đầu tư công và quản lý nợ công. Đồng thời, khẩn trương rà soát các quy định còn chồng chéo, mâu thuẫn, bất cập hoặc không còn phù hợp với thực tiễn để đề xuất sửa đổi, bổ sung trong quá trình xây dựng Luật hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công.
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu việc xây dựng dự toán ngân sách nhà nước phải bám sát mục tiêu của Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021-2030, Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030, Kế hoạch tài chính quốc gia và vay, trả nợ công 5 năm, cùng Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030.
Các bộ, ngành, địa phương phải lập dự toán sát thực tế, bố trí chi trong phạm vi khả năng nguồn lực, bảo đảm đúng thẩm quyền, đúng tính chất nguồn vốn, sử dụng ngân sách chặt chẽ, tiết kiệm, hiệu quả và bảo đảm cân đối ngân sách cả trong ngắn hạn và trung hạn.
Chỉ thị cũng yêu cầu tiếp tục chấn chỉnh công tác lập, quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước; nâng cao chất lượng dự toán thu, chi; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính công. Đồng thời, tăng cường công tác chuẩn bị đầu tư, phân bổ, giao dự toán và triển khai các dự án đầu tư công; đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công; thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo giám sát, đánh giá đầu tư theo quy định.
Việc quản lý số tăng thu ngân sách nhà nước phải gắn với kế hoạch huy động vốn vay để bù đắp bội chi và trả nợ gốc, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả và đúng quy định của pháp luật.
Thu hồi toàn bộ các khoản hỗ trợ sử dụng sai quy định
Một trong những yêu cầu đáng chú ý của Chỉ thị là quản lý chặt chẽ các khoản chi chuyển nguồn ngân sách nhà nước. Theo đó, các bộ, ngành, địa phương phải kịp thời hủy bỏ, thu hồi về ngân sách các khoản chuyển nguồn không đúng quy định, không còn nhu cầu sử dụng hoặc đã hết thời gian giải ngân.
Đặc biệt, Thủ tướng yêu cầu thu hồi toàn bộ các khoản ngân sách trung ương hỗ trợ cho địa phương trong năm 2025 và các năm 2024 trở về trước nhưng quản lý, sử dụng không đúng quy định hoặc đã hết thời gian giải ngân nhằm giảm bội chi ngân sách trung ương.
Bên cạnh đó, việc tạm ứng chi ngân sách nhà nước tiếp tục được kiểm soát chặt chẽ. Trong năm 2026, các cơ quan phải xử lý, thu hồi dứt điểm các khoản tạm ứng quá thời hạn; làm rõ các trường hợp không có khả năng thu hồi và xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm quy định về quản lý, thu hồi tạm ứng ngân sách.
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tiếp tục kiểm soát chặt chẽ, không để phát sinh mới nợ đọng xây dựng cơ bản. Các bộ, ngành, địa phương phải rà soát, xác định chính xác số nợ đọng xây dựng cơ bản sử dụng vốn ngân sách nhà nước tại thời điểm ngày 31/12/2025, trong đó làm rõ số nợ phát sinh trước ngày 1/1/2015 và gửi Bộ Tài chính chậm nhất trước ngày 15/7/2026 để tổng hợp báo cáo cấp có thẩm quyền.
Cùng với đó, các cơ quan phải đẩy mạnh thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, phòng chống tham nhũng, tiêu cực; tăng cường thanh tra, kiểm tra và đề cao trách nhiệm của người đứng đầu trong quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước.
Thủ tướng cũng yêu cầu làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm của người đứng đầu cùng các tập thể, cá nhân không chấp hành nghiêm quy định trong lập, chấp hành và quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Các bộ, ngành, địa phương phải tổng hợp danh sách, mức độ vi phạm, hình thức và kết quả xử lý đối với các tổ chức, cá nhân liên quan đến quản lý, sử dụng nguồn lực tài chính - ngân sách nhà nước, đầu tư công và tài sản công niên độ 2024 trở về trước, gửi Bộ Nội vụ trước ngày 5/7/2026 để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Khẩn trương thực hiện các kết luận của Kiểm toán Nhà nước
Đối với việc thực hiện các kết luận, kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương nghiêm túc khắc phục triệt để các tồn tại được chỉ ra trong các báo cáo kiểm toán quyết toán ngân sách nhà nước; tiếp tục rà soát, thực hiện đầy đủ các kiến nghị đối với quyết toán ngân sách năm 2024 và các năm trước.
Trong năm 2026, các cơ quan phải xử lý, thu hồi về ngân sách các khoản thu, chi, chuyển nguồn không đúng quy định theo kết luận của Kiểm toán Nhà nước đối với ngân sách nhà nước năm 2024 trở về trước đã được Quốc hội phê chuẩn quyết toán nhưng chưa xử lý.
Đồng thời, các đơn vị phải kịp thời điều chỉnh số liệu quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025 theo kết luận, kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước.
Đối với Bộ Tài chính, Thủ tướng giao tiếp tục quản lý việc sử dụng ngân quỹ nhà nước theo đúng quy định của pháp luật; bố trí nguồn hoàn trả các khoản vay ngân quỹ được gia hạn nhiều năm; chủ trì phối hợp với Kiểm toán Nhà nước thực hiện yêu cầu của Quốc hội và khẩn trương triển khai chỉ đạo của Chính phủ về thu hồi vốn ứng trước, thanh toán nợ đọng xây dựng cơ bản.
Bộ Nội vụ được giao đôn đốc, kiểm tra, tổng hợp danh sách và kết quả xử lý các vi phạm trong quản lý tài chính - ngân sách, đầu tư công và tài sản công niên độ 2024, gửi Bộ Tài chính trước ngày 10/8/2026 để tổng hợp cùng báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025 trình Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội theo quy định.
