aa

Thông tư số 151/2025/TT-BTC: Gia hạn, chuẩn hóa chuyển đổi chứng chỉ đại lý bảo hiểm

19:28 | 07/01/2026
Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 151/2025/TT-BTC nhằm sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến chứng chỉ bảo hiểm, trong đó trọng tâm là kéo dài thời hạn sử dụng và hoàn tất lộ trình chuyển đổi chứng chỉ đại lý bảo hiểm theo khung pháp lý mới.

Ngày 31/12/2025, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 151/2025/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 69/2022/TT-BTC quy định chi tiết về chứng chỉ bảo hiểm, chứng chỉ đại lý bảo hiểm, chứng chỉ môi giới bảo hiểm và chứng chỉ về phụ trợ bảo hiểm.

Thông tư được ban hành trên cơ sở Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022, đã được sửa đổi, bổ sung năm 2025, cùng các nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ của Bộ Tài chính, nhằm tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho hoạt động hành nghề bảo hiểm trong bối cảnh thị trường đang từng bước chuẩn hóa và chuyên nghiệp hóa.

Thông tư số 151/2025/TT-BTC: Gia hạn, chuẩn hóa chuyển đổi chứng chỉ đại lý bảo hiểm
Thông tư số 151/2025/TT-BTC kéo dài thời hạn sử dụng chứng chỉ đại lý bảo hiểm được cấp trước ngày 1/1/2023 đến hết 30/6/2026. (Ảnh minh họa)

Một trong những nội dung đáng chú ý của Thông tư số 151/2025/TT-BTC là việc điều chỉnh mốc thời gian sử dụng và chuyển đổi chứng chỉ đại lý bảo hiểm được cấp trước ngày 01/01/2023. Theo đó, các chứng chỉ này được phép sử dụng đến hết ngày 30/6/2026, thay vì phải chấm dứt hiệu lực sớm hơn như lộ trình trước đây. Quy định này tạo thêm “khoảng đệm” cần thiết cho doanh nghiệp bảo hiểm và đội ngũ đại lý trong quá trình chuyển đổi sang hệ thống chứng chỉ mới, đồng thời hạn chế nguy cơ gián đoạn hoạt động phân phối bảo hiểm trên thị trường.

Thông tư cũng làm rõ phạm vi sử dụng của từng loại chứng chỉ đại lý bảo hiểm, đặc biệt là đối với chứng chỉ đại lý bảo hiểm phi nhân thọ cơ bản và chứng chỉ đại lý bảo hiểm sức khỏe.

Theo quy định sửa đổi, chứng chỉ đại lý bảo hiểm phi nhân thọ cơ bản được sử dụng để thực hiện hoạt động đại lý đối với các sản phẩm bảo hiểm phi nhân thọ (trừ bảo hiểm hàng hải, hàng không), đồng thời bao gồm các sản phẩm bảo hiểm sức khỏe và bảo hiểm tử kỳ có thời hạn từ một năm trở xuống.

Tương tự, chứng chỉ đại lý bảo hiểm sức khỏe được phép triển khai các sản phẩm bảo hiểm sức khỏe và bảo hiểm tử kỳ ngắn hạn. Việc điều chỉnh này góp phần thống nhất phạm vi hành nghề, tránh cách hiểu chồng chéo trong thực tiễn áp dụng.

Liên quan đến yêu cầu kiến thức về bảo hiểm, Thông tư 151/2025/TT-BTC sửa đổi nội dung thi đối với chứng chỉ đại lý bảo hiểm phi nhân thọ cơ bản theo hướng gắn với kiến thức chung về bảo hiểm, nguyên lý hoạt động và các nghiệp vụ cơ bản tương ứng với phạm vi sản phẩm được phép phân phối.

Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm đại lý bảo hiểm có nền tảng kiến thức phù hợp với sản phẩm cung cấp cho khách hàng, qua đó nâng cao chất lượng tư vấn và bảo vệ quyền lợi người tham gia bảo hiểm.

Một điểm nhấn khác của Thông tư là quy định cụ thể hơn về việc chuyển đổi chứng chỉ đại lý bảo hiểm sang chứng chỉ đại lý bảo hiểm liên kết đơn vị. Các trường hợp được chuyển đổi bao gồm chứng chỉ đại lý bảo hiểm kèm theo chứng chỉ hoặc chứng nhận hoàn thành khóa học về sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị do cơ sở đào tạo đại lý bảo hiểm nhân thọ cấp. Việc chuyển đổi phải được hoàn tất trước ngày 30/6/2026; sau thời điểm này, các chứng chỉ được cấp trước ngày 01/01/2023 sẽ hết hiệu lực nếu chưa được chuyển đổi theo quy định.

Thông tư cũng bổ sung, hoàn thiện quy trình, thủ tục chuyển đổi chứng chỉ đại lý bảo hiểm, trong đó quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm trong việc lập và gửi hồ sơ chuyển đổi cho đại lý đang hoạt động, thời hạn tiếp nhận, yêu cầu bổ sung hồ sơ cũng như thời gian giải quyết. Cách thiết kế quy trình theo mốc thời gian cụ thể được kỳ vọng sẽ nâng cao tính minh bạch, thống nhất trong triển khai trên toàn thị trường.

Bên cạnh đó, Thông tư 151/2025/TT-BTC điều chỉnh, thay thế một số phụ lục liên quan đến đăng ký thi chứng chỉ đại lý bảo hiểm theo tháng và theo quý, phù hợp với phương thức tổ chức thi và quản lý hiện nay. Đồng thời, một số quy định, cụm từ không còn phù hợp trong Thông tư 69/2022/TT-BTC (đã được sửa đổi, bổ sung) cũng được bãi bỏ nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống văn bản.

Theo quy định về hiệu lực, Thông tư số 151/2025/TT-BTC có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026, riêng một số nội dung liên quan đến bãi bỏ, điều chỉnh điều khoản có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Việc ban hành Thông tư được đánh giá là bước tiếp theo trong quá trình chuẩn hóa đội ngũ hành nghề bảo hiểm, góp phần nâng cao chất lượng thị trường và tăng cường kỷ cương, minh bạch trong hoạt động đại lý bảo hiểm tại Việt Nam.

Tin tức khác

Tiếp tục hoàn thiện Hồ sơ xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 85/2017/NĐ-CP

Tiếp tục hoàn thiện Hồ sơ xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 85/2017/NĐ-CP

Cục Thống kê góp ý sửa Nghị định 85/2017/NĐ-CP, hoàn thiện tổ chức, nhiệm vụ thống kê bộ, ngành, đáp ứng yêu cầu quản lý dữ liệu.
Nghị định số 362/2026/NĐ-CP bổ sung quy định xử phạt vi phạm thống kê trên môi trường điện tử

Nghị định số 362/2026/NĐ-CP bổ sung quy định xử phạt vi phạm thống kê trên môi trường điện tử

Chính phủ ban hành Nghị định số 362/2026/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung nhiều quy định về xử phạt vi phạm hành chính và khắc phục hậu quả trong lĩnh vực thống kê.
Cắt giảm khoảng 23.000 tỷ đồng chi phí tuân thủ mỗi năm

Cắt giảm khoảng 23.000 tỷ đồng chi phí tuân thủ mỗi năm

Các giải pháp cải cách thủ tục hành chính giúp cắt giảm khoảng 23.000 tỷ đồng chi phí tuân thủ mỗi năm. Đến tháng 6/2026, thời gian thực hiện thủ tục hành chính giảm 53%.
Đưa cuộc sống vào pháp luật, lấy hiệu quả thực thi làm thước đo

Đưa cuộc sống vào pháp luật, lấy hiệu quả thực thi làm thước đo

Hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật cần được đo bằng kết quả, tác động thực tế và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp. Cần “đưa cuộc sống vào pháp luật” để pháp luật nhanh chóng đi vào cuộc sống.
Tạo đột phá trong thi hành pháp luật: Từ “tốt trong văn bản” đến “tốt trong cuộc sống”

Tạo đột phá trong thi hành pháp luật: Từ “tốt trong văn bản” đến “tốt trong cuộc sống”

Yêu cầu đặt ra đối với tổ chức thi hành pháp luật không chỉ là “thi hành đúng pháp luật”, mà phải chuyển sang chủ động, chuyên nghiệp, lấy kết quả thực tế và đánh giá của người dân, doanh nghiệp làm thước đo.
Kê khai thuế sai, doanh nghiệp phải nộp phạt, truy thu hơn 12 tỷ đồng

Kê khai thuế sai, doanh nghiệp phải nộp phạt, truy thu hơn 12 tỷ đồng

Tuần qua, TEDI, Nam Dược và Bê tông Phan Vũ Hà Nam công bố các quyết định xử phạt về thuế, với số tiền truy thu, tiền phạt và tiền chậm nộp từ hàng trăm triệu đến hơn 12 tỷ đồng.
Điểm lại các quyết định xử phạt chứng khoán tuần qua

Điểm lại các quyết định xử phạt chứng khoán tuần qua

Trong tuần qua (14-18/9), Thanh tra Ủy ban Chứng khoán Nhà nước công bố xử phạt loạt doanh nghiệp, chủ yếu do chậm hoặc không công bố thông tin về tình hình tài chính và trái phiếu.
Hoàn thiện thể chế, mở rộng không gian phát triển để xây dựng quốc gia biển mạnh

Hoàn thiện thể chế, mở rộng không gian phát triển để xây dựng quốc gia biển mạnh

Nghị quyết 218/NQ-CP thúc đẩy hoàn thiện thể chế, quy hoạch không gian biển, phát triển kinh tế biển hiện đại, mở rộng không gian tăng trưởng.
Xem thêm
podcast tro ly ao chatbot dong hanh cung ho kinh doanh tren etax mobile

PODCAST: Trợ lý ảo Chatbot đồng hành cùng hộ kinh doanh trên eTax Mobile

Nhằm hiện thực hóa định hướng chuyển đổi số toàn diện và đưa các dịch vụ thuế điện tử đến gần hơn với người dân, ngành Thuế vừa chính thức bổ sung tính năng kê khai thuế bằng Chatbot ngay trên ứng dụng eTax Mobile. Mô hình "Chatbot hướng dẫn, người nộp thuế chủ động cung cấp, kiểm tra và xác nhận" hứa hẹn sẽ mang đến bước đột phá về tính trực quan, giúp các hộ kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế một cách nhanh chóng và thuận tiện nhất. -------------------------------- Cập nhật nhanh, chính xác các thông tin về kinh tế, tài chính, chính sách và thị trường trên hệ sinh thái truyền thông của Tạp chí Kinh tế - Tài chính. Website: https://tapchikinhtetaichinh.vn Facebook: https://www.facebook.com/www.FinancePlus.vn TikTok: https://www.tiktok.com/@tapchikinhtetaichinh ▶️ YouTube: https://www.youtube.com/@kinhtetaichinhonline Theo dõi để không bỏ lỡ những thông tin kinh tế, tài chính mới nhất mỗi ngày.
video dau moc moi voi thi truong chung khoan viet nam

VIDEO: Dấu mốc mới với thị trường chứng khoán Việt Nam

Lãnh đạo NYSE, LSE, Nasdaq, SGX và Morgan Stanley đồng loạt gửi lời chúc mừng Việt Nam trước cột mốc nâng hạng, đồng thời nhấn mạnh cơ hội thu hút vốn quốc tế và tăng kết nối với thị trường toàn cầu. ---------------------------------------------- Cập nhật nhanh, chính xác các thông tin về kinh tế, tài chính, chính sách và thị trường trên hệ sinh thái truyền thông của Tạp chí Kinh tế - Tài chính. Website: https://tapchikinhtetaichinh.vn Facebook: / www.financeplus.vn TikTok: / tapchikinhtetaichinh ▶️ YouTube: / @kinhtetaichinhonline Theo dõi để không bỏ lỡ những thông tin kinh tế, tài chính mới nhất mỗi ngày.
podcast bo tai chinh gan hoan thien the che dieu hanh tai khoa voi muc tieu tang truong

PODCAST: Bộ Tài chính gắn hoàn thiện thể chế, điều hành tài khóa với mục tiêu tăng trưởng

Bộ Tài chính đã và đang tập trung đẩy nhanh hoàn thiện thể chế, bảo đảm tiến độ các nhiệm vụ được giao, đồng thời điều hành chính sách tài khóa theo hướng chủ động, mở rộng, có trọng tâm. Các nhiệm vụ được gắn với yêu cầu phân tích dữ liệu, nhận diện điểm nghẽn và đề xuất giải pháp cụ thể, góp phần tạo dư địa và nguồn lực cho tăng trưởng. -------------------------------------------------- Cập nhật nhanh, chính xác các thông tin về kinh tế, tài chính, chính sách và thị trường trên hệ sinh thái truyền thông của Tạp chí Kinh tế - Tài chính. Website: https://tapchikinhtetaichinh.vn Facebook: https://www.facebook.com/www.FinancePlus.vn TikTok: https://www.tiktok.com/@tapchikinhtetaichinh ▶️ YouTube: https://www.youtube.com/@kinhtetaichinhonline Theo dõi để không bỏ lỡ những thông tin kinh tế, tài chính mới nhất mỗi ngày.
video tham gia vao chi so thi truong moi noi cua ftse geis dau moc lich su voi thi truong tai chinh viet nam

VIDEO: Tham gia vào chỉ số thị trường mới nổi của FTSE GEIS - Dấu mốc lịch sử với thị trường tài chính Việt Nam

Ngày 18/9, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn chủ trì Hội nghị “Việt Nam chính thức tham gia rổ chỉ số toàn cầu - FTSE Russell Global Equity Index Series”. Sự kiện đánh dấu một bước phát triển mới của thị trường chứng khoán Việt Nam trước thời điểm việc nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp theo phân loại của FTSE Russell chính thức có hiệu lực từ ngày 21/9/2026. -------------------------------------- Cập nhật nhanh, chính xác các thông tin về kinh tế, tài chính, chính sách và thị trường trên hệ sinh thái truyền thông của Tạp chí Kinh tế - Tài chính. Website: https://tapchikinhtetaichinh.vn Facebook: / www.financeplus.vn TikTok: / tapchikinhtetaichinh ▶️ YouTube: / @kinhtetaichinhonline Theo dõi để không bỏ lỡ những thông tin kinh tế, tài chính mới nhất mỗi ngày.
podcast thi truong chung khoan viet nam tuan 14 18 9 2026

PODCAST: Thị trường chứng khoán Việt Nam tuần 14-18/9/2026

Thị trường chứng khoán Việt Nam có một tuần phục hồi, với nhịp vận động đáng chú ý ở cả chỉ số, thanh khoản và giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài, trong bối cảnh các quỹ ETF cơ cấu danh mục trước thời điểm thị trường chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. ------------------------------------------------- Cập nhật nhanh, chính xác các thông tin về kinh tế, tài chính, chính sách và thị trường trên hệ sinh thái truyền thông của Tạp chí Kinh tế - Tài chính. Website: https://tapchikinhtetaichinh.vn Facebook: https://www.facebook.com/www.FinancePlus.vn TikTok: https://www.tiktok.com/@tapchikinhtetaichinh ▶️ YouTube: https://www.youtube.com/@kinhtetaichinhonline Theo dõi để không bỏ lỡ những thông tin kinh tế, tài chính mới nhất mỗi ngày.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trả lời phỏng vấn kênh truyền hình Bloomberg TV

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trả lời phỏng vấn kênh truyền hình Bloomberg TV

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc trả lời phỏng vấn với kênh truyền hình Bloomberg TV của hãng tin Bloomberg.
Tiếp tục cùng những người bạn Hoa Kỳ vun đắp tình bạn, kiến tạo giá trị phát triển

Tiếp tục cùng những người bạn Hoa Kỳ vun đắp tình bạn, kiến tạo giá trị phát triển

Bên lề Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã có cuộc gặp những người bạn Hoa Kỳ.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Trưởng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Trưởng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ

Ngày 21/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp Đại sứ Jamieson Greer, Trưởng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR).
Luật riêng về giao dịch hàng hóa phái sinh: Phát triển thị trường, phòng ngừa rủi ro

Luật riêng về giao dịch hàng hóa phái sinh: Phát triển thị trường, phòng ngừa rủi ro

Dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh được xây dựng hướng tới mục tiêu hoàn thiện khung pháp lý riêng cho thị trường, thúc đẩy phát triển giao dịch gắn với hàng hóa cơ sở, đồng thời tăng cường quản trị rủi ro.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Quyền Giám đốc Cơ quan Thương mại và Phát triển Hoa Kỳ (USTDA)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Quyền Giám đốc Cơ quan Thương mại và Phát triển Hoa Kỳ (USTDA)

Ngày 21/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp ông Thomas R. Hardy, Quyền Giám đốc Cơ quan Thương mại và Phát triển Hoa Kỳ (USTDA).
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc gặp song phương với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Hiệu trưởng Trường Kinh doanh Stanford

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Hiệu trưởng Trường Kinh doanh Stanford

Ngày 21/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp Giáo sư Sarah Anne Soule, Hiệu trưởng Trường Kinh doanh Stanford, thuộc Đại học Stanford, Hoa Kỳ.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp các hạ nghị sĩ Hoa Kỳ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp các hạ nghị sĩ Hoa Kỳ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp nhóm Hạ nghị sỹ Hoa Kỳ do Hạ nghị sĩ Gregory Meeks, Thành viên cao cấp Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Hoa Kỳ dẫn đầu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Ban Lãnh đạo Đảng Cộng sản Hoa Kỳ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Ban Lãnh đạo Đảng Cộng sản Hoa Kỳ

Ngày 21/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc gặp với Ban Lãnh đạo Đảng Cộng sản Hoa Kỳ và bạn bè Hoa Kỳ.
Tasco rót 500.000 USD vào nền tảng chăm sóc ô tô Bonbon

Tasco rót 500.000 USD vào nền tảng chăm sóc ô tô Bonbon

Bonbon Mobility vừa bước vào vòng gọi vốn pre-seed trị giá 500.000 USD do Tasco CVC dẫn dắt, với sự tham gia đồng đầu tư của GenAI Fund.
Quỹ Bình ổn giá xăng dầu: Chủ động nguồn lực, linh hoạt điều hành giá

Quỹ Bình ổn giá xăng dầu: Chủ động nguồn lực, linh hoạt điều hành giá

Đến hết ngày 30/6, số dư Quỹ Bình ổn giá xăng dầu đạt hơn 196,28 tỷ đồng; số dư Quỹ Bình ổn giá nguồn tạm ứng từ ngân sách nhà nước đạt hơn 1.714,97 tỷ đồng.
Bảo đảm nguồn lực để văn hóa trở thành động lực phát triển

Bảo đảm nguồn lực để văn hóa trở thành động lực phát triển

Phát triển văn hóa được tăng nguồn lực, đổi mới cơ chế tài chính, bố trí tối thiểu 2% chi ngân sách, tạo nền tảng trở thành động lực phát triển.
Đề xuất mở rộng quyền sử dụng khu vực biển, khơi thông nguồn lực kinh tế biển

Đề xuất mở rộng quyền sử dụng khu vực biển, khơi thông nguồn lực kinh tế biển

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo đề xuất hoàn thiện quyền sử dụng khu vực biển, trong đó bổ sung cơ chế chuyển nhượng, góp vốn, thế chấp quyền sử dụng khu vực biển.
Hàng trăm hợp đồng được ký kết qua các chương trình xúc tiến xuất khẩu

Hàng trăm hợp đồng được ký kết qua các chương trình xúc tiến xuất khẩu

Thông qua các chương trình xúc tiến thương mại quốc tế, doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh đã ký kết hàng trăm hợp đồng, với tổng giá trị hàng chục triệu USD
Phát triển của ngành du lịch cần được đo bằng giá trị tạo ra cho nền kinh tế

Phát triển của ngành du lịch cần được đo bằng giá trị tạo ra cho nền kinh tế

Du lịch Việt Nam đang tăng tốc với mục tiêu tăng trưởng 2 con số, lấy năm 2026 làm năm tạo đà và giai đoạn 2027-2030 làm bước chuyển về chất.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Logistics quyết định năng lực cạnh tranh của nền kinh tế

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Logistics quyết định năng lực cạnh tranh của nền kinh tế

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, logistics không còn chỉ là dịch vụ hỗ trợ mà là bộ phận quan trọng của hạ tầng kinh tế quốc gia.
Việt Nam - Hoa Kỳ: Động lực mới cho quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện

Việt Nam - Hoa Kỳ: Động lực mới cho quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện

Các hoạt động song phương của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hoa Kỳ được kỳ vọng tiếp tục thúc đẩy triển khai quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện.
TP. Hồ Chí Minh: Kiên quyết thu hồi loạt nhà đất công sử dụng không hiệu quả, lãng phí

TP. Hồ Chí Minh: Kiên quyết thu hồi loạt nhà đất công sử dụng không hiệu quả, lãng phí

UBND TP. Hồ Chí Minh đề xuất thu hồi loạt cơ sở nhà, đất do cơ quan Trung ương quản lý nhưng sử dụng không hiệu quả, sai mục đích hoặc để hoang hóa kéo dài.