Tăng tiếng nói hiệp hội doanh nghiệp để thúc đẩy cải cách thể chế, giảm chi phí tuân thủ

PGS.TS. Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Trọng Nghĩa.

Hiệp hội doanh nghiệp - kênh phản ánh tiếng nói của cộng đồng doanh nghiệp

Tại Hội nghị Hiệp hội Doanh nghiệp toàn quốc năm 2026 với chủ đề “Tăng cường, phát huy sức mạnh của các hiệp hội doanh nghiệp; đồng hành cùng Đảng và Nhà nước trong kỷ nguyên mới” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức ngày 25/5 tại Hà Nội, ông Nguyễn Đức Phong, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đánh giá, hệ thống hiệp hội doanh nghiệp thời gian qua đã phát triển đồng bộ hơn, tập hợp ngày càng rộng các loại hình doanh nghiệp và doanh nhân trên phạm vi cả nước. Các hiệp hội hiện không chỉ làm nhiệm vụ kết nối hội viên mà còn trở thành kênh phản ánh tiếng nói của cộng đồng doanh nghiệp tới cơ quan quản lý nhà nước.

Ông Phong phân tích, trong giai đoạn 2024-2026, VCCI cùng các hiệp hội doanh nghiệp đã tham gia góp ý gần 1.000 văn bản liên quan đến chính sách pháp luật, thủ tục hành chính và môi trường kinh doanh. Các cơ chế tham vấn, phản biện chính sách đã góp phần thúc đẩy hoàn thiện thể chế, giảm thủ tục hành chính, nhất là trong lĩnh vực thuế và hải quan, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Nghị quyết số 68/NQ-TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị được xem là chính sách chiến lược nhằm mở thêm không gian phát triển cho khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, ông Phong cũng nhìn nhận, nhiều hiệp hội hiện vẫn đối mặt với khó khăn về nguồn lực tài chính, thiếu đội ngũ chuyên gia và mức độ liên kết hội viên chưa cao.

Nguyên Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai, Chủ tịch Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA) cho rằng, để doanh nghiệp tư nhân phát triển bền vững cần dựa trên ba nền tảng cốt lõi gồm: quản trị minh bạch, thông tin tài chính đáng tin cậy và kỷ luật thị trường. Kiểm toán độc lập không chỉ là dịch vụ tuân thủ mà còn là cấu phần quan trọng của “hạ tầng niềm tin” đối với nền kinh tế.

Bên cạnh đó, các hiệp hội nghề nghiệp phải trở thành kênh phản biện chính sách chuyên nghiệp, tham gia góp ý từ những dự thảo đầu tiên nhằm hướng tới hệ thống chính sách minh bạch, cạnh tranh bình đẳng và giảm chi phí tuân thủ nhưng vẫn bảo đảm kỷ cương tài chính. VACPA cũng cam kết phối hợp với VCCI, Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước để tổng hợp các “điểm nghẽn” về kế toán, kiểm toán, thuế, thị trường vốn, tín dụng và chuyển đổi số.

Giảm chi phí tuân thủ để nâng sức cạnh tranh doanh nghiệp

Từ góc nhìn thực tiễn địa phương, ông Nguyễn Cao Sơn, Chủ tịch Hội Doanh nhân tỉnh Phú Thọ chia sẻ, doanh nghiệp hiện không chỉ đối mặt với áp lực về vốn, thị trường hay lao động mà còn chịu gánh nặng rất lớn từ “chi phí tuân thủ”. Nhiều doanh nghiệp không ngại cạnh tranh, nhưng lo ngại sự phức tạp, chồng chéo và thiếu ổn định của quy định hành chính cũng như thực thi công vụ. Vì vậy, các hiệp hội doanh nghiệp cần đồng hành cùng chính quyền trong cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, bảo vệ quyền kinh doanh hợp pháp và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Cao Sơn, Chủ tịch Hội Doanh nhân tỉnh Phú Thọ phát biểu ý kiến tại Hội nghị. Ảnh: Trọng Nghĩa.

Dẫn kết quả PCI năm 2025 của tỉnh Phú Thọ lần đầu tiên lọt Top 5 địa phương có chất lượng điều hành kinh tế tốt nhất cả nước, đứng thứ hai về chỉ số tiếp cận đất đai và thuộc nhóm dẫn đầu về chi phí không chính thức thấp, ông Sơn cho rằng, đây là minh chứng cho quyết tâm cải cách hành chính và đồng hành cùng doanh nghiệp của địa phương.

Theo ông Sơn, cải cách thủ tục hành chính phải đi vào thực chất hơn, cắt giảm sâu khâu trung gian, hạn chế thanh tra kiểm tra chồng chéo và đẩy mạnh số hóa. Dẫn chứng mô hình “Vùng xanh” cấp phép đầu tư trong 48 giờ và chương trình “Café Doanh nhân” đối thoại hàng tuần của tỉnh Phú Thọ, ông Sơn đánh giá đây là những kinh nghiệm đáng tham khảo để tiết kiệm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp.

Phát biểu tại Hội nghị, PGS.TS. Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI khẳng định, sẽ tiếp tục đóng vai trò đầu mối tập hợp các hiệp hội doanh nghiệp để cùng tìm giải pháp thực chất cho môi trường đầu tư kinh doanh. VCCI sẽ là tiếng nói đại diện phản ánh khó khăn của doanh nghiệp tới Chính phủ và cơ quan quản lý.

Theo PGS.TS. Hồ Sỹ Hùng, trong bối cảnh mới, vai trò tham vấn chính sách của các hiệp hội cần được chuyên nghiệp hóa hơn, không dừng ở việc “lấy ý kiến” hình thức mà phải trở thành cơ chế đối thoại hai chiều dựa trên dữ liệu thực tiễn.

Bên cạnh đó, các hoạt động đào tạo, kết nối doanh nghiệp và hỗ trợ hội viên cần được triển khai đồng bộ nhằm tiết kiệm nguồn lực, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển bền vững.

Trong bối cảnh kinh tế tư nhân được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế, việc nâng cao vai trò của các hiệp hội doanh nghiệp không chỉ dừng ở kết nối hội viên mà còn trở thành lực lượng đồng hành cải cách thể chế, giảm chi phí tuân thủ và tạo môi trường đầu tư minh bạch, cạnh tranh hơn cho doanh nghiệp Việt Nam phát triển bền vững.