Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP tháo gỡ điểm nghẽn mã số vùng trồng, nâng sức cạnh tranh nông sản Việt

Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP tháo gỡ điểm nghẽn mã số vùng trồng, nâng sức cạnh tranh nông sản Việt.

Cải cách thủ tục, phân cấp gắn với chuyển đổi số

Mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói được xem là “tấm hộ chiếu” của nông sản Việt trên thị trường quốc tế, giúp đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc, kiểm dịch và các tiêu chuẩn kỹ thuật của nhiều thị trường nhập khẩu. Tuy nhiên, trong thời gian qua, quá trình cấp và quản lý các mã số này vẫn còn điểm nghẽn về thủ tục, thời gian giải quyết và cơ chế quản lý.

Nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP với hai mục tiêu xuyên suốt là đơn giản hóa thủ tục hành chính và tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh.

Song song với đó, Chính phủ giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương sửa đổi Nghị định số 38/2026/NĐ-CP về nhập khẩu cây mang theo bầu đất và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, qua đó hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao hiệu quả quản lý và đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

Một trong những điểm đổi mới nổi bật của Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP là tăng cường phân cấp cho chính quyền cơ sở. Theo đó, Chủ tịch UBND cấp xã được giao thực hiện các thủ tục cấp mới, cấp lại mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói; đồng thời chịu trách nhiệm hậu kiểm, quản lý, thu hồi, tạm dừng hoặc khôi phục mã số theo quy định.

Thủ tục hành chính cũng giảm đáng kể khi hồ sơ chỉ còn Đơn đề nghị cấp mã số vùng trồng hoặc mã số cơ sở đóng gói, bãi bỏ yêu cầu nộp Bản thuyết minh theo quy định trước đây tại Nghị định số 38/2026/NĐ-CP. Việc cắt giảm này giúp giảm 50% thành phần hồ sơ, đồng thời không yêu cầu người dân và doanh nghiệp nộp lại các giấy tờ, dữ liệu đã có trong hệ thống cơ sở dữ liệu của cơ quan quản lý.

Thời gian giải quyết thủ tục được rút ngắn mạnh. Đối với tổ chức, cá nhân không đăng ký xuất khẩu, thời gian xử lý giảm từ 14 ngày làm việc xuống còn 3 ngày, tương đương giảm 78,6%. Đối với trường hợp đăng ký xuất khẩu sang các thị trường yêu cầu mã số vùng trồng, thời gian giải quyết còn 10 ngày làm việc, giảm 4 ngày so với trước.

Bên cạnh đó, dữ liệu mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói sẽ được quản lý tập trung, công khai và kết nối với Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản cùng các cơ sở dữ liệu liên quan, tạo nền tảng quản lý thống nhất trên phạm vi cả nước. Nghị quyết cũng bãi bỏ quy định về diện tích tối thiểu, đồng thời làm rõ việc cấp mã số đối với các vùng trồng xen canh và xác định rõ chủ thể chịu trách nhiệm nhằm bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc.

Đối với các mã số đã được cấp trước đây, Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP tiếp tục duy trì hiệu lực nhằm bảo đảm quá trình chuyển đổi diễn ra thông suốt, không làm gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu của doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân.

Đồng hành cùng địa phương để mở rộng thị trường xuất khẩu

Để Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP sớm đi vào cuộc sống, nhiều địa phương kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hỗ trợ về hạ tầng số, hướng dẫn chuyên môn và thúc đẩy mở cửa thị trường xuất khẩu.

Sầu riêng được cấp mã số vùng trồng, nâng cao giá trị, mở rộng thị trường xuất khẩu.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk, địa phương đề xuất Bộ chỉ đạo các đơn vị chuyên môn hỗ trợ thí điểm số hóa, tích hợp dữ liệu và kết nối Bản đồ số nông sản của tỉnh với Hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc gia. Đồng thời, tỉnh cũng khẳng định đã sẵn sàng triển khai “Chiến dịch cao điểm 30 ngày đêm” nhằm hỗ trợ người dân và hợp tác xã hoàn thiện việc cấp mã số vùng trồng ngay từ cơ sở.

Tại Gia Lai, toàn tỉnh hiện có 451 mã số vùng trồng với gần 14.200 ha, trong đó có 346 mã số vùng trồng xuất khẩu đã được Tổng cục Hải quan Trung Quốc phê duyệt cùng 53 mã số cơ sở đóng gói xuất khẩu. Tuy nhiên, sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nguồn nhân lực phụ trách chuyển đổi số tại cấp xã còn thiếu và hạn chế về chuyên môn. Vì vậy, địa phương kiến nghị Bộ tăng cường tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ để bảo đảm việc triển khai thống nhất trên toàn quốc.

Trong khi đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng đề xuất tiếp tục đầu tư phát triển hệ thống phòng kiểm nghiệm đạt chuẩn; đẩy nhanh đàm phán với Tổng cục Hải quan Trung Quốc nhằm sớm phê duyệt các mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói đã gửi; đồng thời hướng dẫn chi tiết quy trình cấp mã số cho cấp xã.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thời gian tới Bộ sẽ ban hành hướng dẫn chi tiết về quy trình cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói trên môi trường số, kết nối hệ thống truy xuất nguồn gốc và xây dựng vùng nguyên liệu phục vụ xuất khẩu. Bộ cũng sẽ thành lập các tổ công tác đến các địa phương trọng điểm để tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ triển khai hiệu quả Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP.

Với việc đẩy mạnh phân cấp, đơn giản hóa thủ tục và ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý, Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá trong cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói. Đây không chỉ là giải pháp cải cách hành chính mà còn là nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu nông sản Việt và gia tăng sức cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu trong giai đoạn mới.