Tại Diễn đàn Mùa Đại hội đồng cổ đông 2026: Tuân thủ hay Bứt phá - Hiệu quả hay Bền vững được tổ chức ngày 10/3/2026, ông Phan Lê Thành Long - Tổng Giám đốc Viện Thành viên Hội đồng Quản trị Việt Nam (VIOD), chia sẻ những chuẩn mực quản trị mà doanh nghiệp cần lưu ý trong mùa ĐHĐCĐ năm nay, từ minh bạch thông tin, tăng cường đối thoại với cổ đông đến áp dụng các thông lệ quản trị tốt.
 |
| Ông Phan Lê Thành Long - Tổng Giám đốc Viện Thành viên Hội đồng Quản trị Việt Nam (VIOD). |
Phóng viên: Theo ông, mùa đại hội cổ đông năm 2026 đặt ra những yêu cầu mới gì đối với doanh nghiệp niêm yết?
Ông Phan Lê Thành Long: Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang chịu nhiều biến động, niềm tin của nhà đầu tư trở thành yếu tố đặc biệt quan trọng đối với sự ổn định và phát triển của doanh nghiệp.
Ở góc độ quản trị công ty, ĐHĐCĐ chính là một trong những "bài kiểm tra" rõ ràng nhất về mức độ minh bạch về trách nhiệm giải trình, tiếp cận chiến lược và năng lực điều hành của ban lãnh đạo.
Nhà đầu tư không chỉ quan tâm đến kết quả kinh doanh hay kế hoạch của doanh nghiệp trong năm tới. Họ còn nhìn vào cách doanh nghiệp công bố thông tin, cách Hội đồng quản trị tương tác với cổ đông, cách ban lãnh đạo trả lời các câu hỏi của cổ đông và cách doanh nghiệp giải trình các quyết định quan trọng.
Một kỳ đại hội được chuẩn bị nghiêm túc, minh bạch và tạo điều kiện để cổ đông tham gia thảo luận thực chất sẽ giúp doanh nghiệp củng cố niềm tin của thị trường. Ngược lại, nếu đại hội chỉ mang tính hình thức, niềm tin của nhà đầu tư sẽ bị ảnh hưởng đáng kể.
Phóng viên: Qua các báo cáo đánh giá quản trị công ty gần đây, ông nhìn nhận thực trạng tổ chức Đại hội đồng cổ đông của doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam hiện nay ra sao?
Ông Phan Lê Thành Long: Trong những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp niêm yết đã có những cải thiện đáng kể trong việc tổ chức ĐHĐCĐ, đặc biệt ở khía cạnh tuân thủ các quy định pháp lý.
Phần lớn doanh nghiệp đã tổ chức đại hội trong thời gian quy định và công bố các báo cáo tài chính, báo cáo thường niên theo yêu cầu. Tuy nhiên, nếu nhìn từ góc độ thông lệ quản trị tốt, vẫn còn một khoảng cách đáng kể giữa "tuân thủ quy định" và "quản trị hiệu quả".
Theo các báo cáo đánh giá quản trị gần đây, chỉ khoảng 67% doanh nghiệp công bố tài liệu họp đầy đủ và đúng hạn, khoảng 64% doanh nghiệp cung cấp tài liệu bằng tiếng Anh, và 43% doanh nghiệp công bố đầy đủ thông tin về ứng viên Hội đồng quản trị.
Những con số này cho thấy nhiều doanh nghiệp vẫn tiếp cận ĐHĐCĐ chủ yếu như một nghĩa vụ pháp lý cần hoàn tất, thay vì coi đây là cơ chế quan trọng để tăng cường minh bạch và đối thoại với cổ đông.
Khoảng cách giữa "đúng luật" và "thực hành quản trị tốt" chính là điểm mà nhiều doanh nghiệp cần tiếp tục cải thiện nếu muốn nâng cao uy tín và thu hút nhà đầu tư.
Phóng viên: Những hạn chế nào trong thực hành ĐHĐCĐ của doanh nghiệp của năm 2025 cần được khắc phục tại mùa đại hội năm nay?
Ông Phan Lê Thành Long: Một trong những vấn đề đáng lưu ý là chất lượng và tính kịp thời của công bố thông tin. Tài liệu họp cần được gửi sớm, đầy đủ và rõ ràng để cổ đông có đủ thời gian nghiên cứu trước khi tham dự đại hội.
| Đại hội đồng cổ đông không chỉ là nơi thông qua các thủ tục thường niên mà cần trở thành diễn đàn để doanh nghiệp trao đổi với cổ đông về những vấn đề mang tính chiến lược. |
Thứ hai là tính minh bạch trong quá trình thảo luận tại đại hội. Các câu hỏi của cổ đông và phần trả lời của ban lãnh đạo cần được ghi nhận đầy đủ trong biên bản họp và công bố thông tin sau đại hội. Đây là yếu tố quan trọng để bảo đảm trách nhiệm giải trình của doanh nghiệp.
Ngoài ra, mức độ tham gia của cổ đông, đặc biệt là cổ đông nhỏ, vẫn còn hạn chế. Trong nhiều trường hợp, cổ đông chưa có nhiều cơ hội đóng góp ý kiến trước hoặc ngoài khuôn khổ đại hội. Trong khi đó, theo thông lệ quản trị tốt, việc tạo điều kiện để cổ đông tham gia vào quá trình ra quyết định là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp.
Phóng viên: Bộ Nguyên tắc Quản trị công ty Việt Nam 2026 (VNCG Code) vừa được công bố. Theo ông, doanh nghiệp cần thay đổi cách tiếp cận đối với ĐHĐCĐ như thế nào?
Ông Phan Lê Thành Long: VNCG Code 2026 đưa ra nhiều khuyến nghị nhằm nâng cao chất lượng tổ chức ĐHĐCĐ và tiệm cận với các thông lệ quản trị quốc tế như OECD, trong đó tổ chức ĐHĐCĐ được trình bày như là một nội dung quan trọng.
Theo đó, doanh nghiệp cần nhìn nhận ĐHĐCĐ như một quá trình liên tục, chứ không chỉ là một sự kiện diễn ra trong một ngày. Hình thức tổ chức ĐHĐCĐ để có thể đáp ứng lợi ích của các cổ đông, đặc biệt các cổ đông nhỏ. Theo đó, hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến được khuyến nghị cùng với biểu quyết điện tử có thể giúp thực hiện tối đa quyền của cổ đông, kể cả khi vắng mặt tại ĐHĐCĐ cũng có thể biểu quyết.
Trước đại hội, doanh nghiệp cần công bố thông tin đầy đủ và kịp thời để cổ đông có đủ dữ liệu đánh giá các vấn đề sẽ được đưa ra biểu quyết.
Trong đại hội, việc điều hành cần bảo đảm tính minh bạch, khuyến khích thảo luận và tạo cơ hội để cổ đông đặt câu hỏi.
Sau đại hội, các biên bản, nghị quyết và kết quả biểu quyết cần được công bố kịp thời, giúp thị trường nắm bắt rõ các quyết định quan trọng của doanh nghiệp.
Đồng thời, chương trình nghị sự của ĐHĐCĐ cũng cần được nâng tầm. Đại hội không chỉ là nơi thông qua các thủ tục thường niên mà cần trở thành diễn đàn để doanh nghiệp trao đổi với cổ đông về những vấn đề mang tính chiến lược như định hướng phát triển dài hạn, quản trị rủi ro, chuyển đổi số, an ninh dữ liệu hay các mục tiêu phát triển bền vững.
Phóng viên: Theo ông, doanh nghiệp cần ưu tiên những giải pháp nào để nâng cao niềm tin của cổ đông và nhà đầu tư thông qua ĐHĐCĐ?
Ông Phan Lê Thành Long: Trước hết là thay đổi nhận thức về vai trò của quản trị công ty và quyền cổ đông. Khi doanh nghiệp thực sự coi cổ đông là đối tác lâu dài, cách tổ chức và điều hành ĐHĐCĐ sẽ thay đổi theo hướng minh bạch và cởi mở hơn.
Thứ hai là tăng cường ứng dụng công nghệ trong tổ chức đại hội. Các hình thức họp kết hợp trực tiếp và trực tuyến (hybrid AGM) và biểu quyết điện tử đang trở thành xu hướng phổ biến trên thế giới. Những giải pháp này giúp mở rộng khả năng tham gia của cổ đông và bảo đảm quyền biểu quyết của họ, đặc biệt đối với những cổ đông không có điều kiện tham dự trực tiếp.
Cuối cùng, doanh nghiệp cần duy trì sự tương tác với cổ đông không chỉ trong khuôn khổ ĐHĐCĐ mà còn thông qua các hoạt động quan hệ nhà đầu tư trong suốt cả năm. Niềm tin của thị trường không được xây dựng trong một cuộc họp duy nhất, mà là kết quả của cả một quá trình minh bạch, đối thoại và duy trì kết nối với nhà đầu tư.
Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!
