Mở rộng sức hút của thị trường chứng khoán Việt Nam

Sức hút của thị trường chứng khoán đến từ chất lượng và sự đa dạng của hàng hóa. Thiết kế được hỗ trợ bởi AI.

Khi dòng vốn ngày càng chọn lọc

Nửa đầu năm 2026 cho thấy hướng đi của dòng vốn quốc tế có thể thay đổi khá nhanh trước các biến động kinh tế và địa chính trị. Xung đột tại Trung Đông, giá dầu và năng lượng biến động đã tác động tới nhiều thị trường. Tuy nhiên, ngay trong môi trường nhiều bất định, dòng tiền vẫn tìm kiếm cơ hội ở những nền kinh tế có triển vọng và quan trọng hơn, có những doanh nghiệp đủ khả năng biến triển vọng đó thành tăng trưởng lợi nhuận.

Tại Nhật Bản, sức hấp dẫn của thị trường được hỗ trợ bởi quá trình tái cấu trúc, cải thiện quản trị doanh nghiệp và hoạt động M&A. Trong khi đó, Hàn Quốc đang hưởng lợi rõ nét từ làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo và bán dẫn. Theo SHS Research, Samsung Electronics và SK Hynix hiện chiếm tới 57% KOSPI. Nhu cầu chip nhớ băng thông cao (HBM) gia tăng không chỉ mở rộng triển vọng kinh doanh của hai tập đoàn này, mà còn thúc đẩy đầu tư vào nhà máy, vật liệu, thiết bị và hạ tầng công nghiệp.

Diễn biến tại Hàn Quốc cho thấy một xu hướng công nghệ có thể trở thành động lực của thị trường chứng khoán khi nền kinh tế có những doanh nghiệp đủ quy mô để đón nhận cơ hội. Nhu cầu chip phục vụ AI gia tăng đang trực tiếp cải thiện đơn hàng, doanh thu và lợi nhuận của các nhà sản xuất bán dẫn, đồng thời kéo theo đầu tư trong cả chuỗi cung ứng. Đó là cách một xu hướng tăng trưởng của nền kinh tế được phản ánh vào thị trường vốn.

Việt Nam có những động lực riêng. Mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10% từ năm 2026 đi cùng việc thúc đẩy đầu tư công quy mô lớn vào đường sắt, cảng biển, sân bay và các công trình hạ tầng. Theo SHS Research, hàng trăm dự án được khởi công với tổng quy mô đầu tư lên tới hàng triệu tỷ đồng.

Từ góc nhìn thị trường chứng khoán, vấn đề đáng quan tâm là khi nền kinh tế bước vào giai đoạn phát triển mới, những động lực tăng trưởng ấy sẽ được phản ánh trên thị trường bằng những doanh nghiệp nào?

Tăng trưởng kinh tế cần được nhìn thấy trên bảng điện

Câu hỏi này có ý nghĩa bởi GDP không phải tài sản được giao dịch trên sàn chứng khoán. Nhà đầu tư cuối cùng vẫn lựa chọn cổ phiếu dựa trên triển vọng của từng doanh nghiệp.

Bởi vậy, với thị trường chứng khoán, quy mô đầu tư hàng triệu tỷ đồng mới là điểm khởi đầu. Điều được chờ đợi phía sau những dự án hạ tầng là năng lực sản xuất được mở rộng, hoạt động kinh doanh sôi động hơn và một lớp doanh nghiệp có khả năng tăng quy mô, doanh thu, lợi nhuận cùng đà phát triển của nền kinh tế.

Đây cũng là mắt xích để tăng trưởng kinh tế đi vào thị trường chứng khoán. Doanh nghiệp phát triển tạo thêm nhu cầu về vốn, trong khi thị trường vốn cung cấp thêm kênh huy động nguồn lực cho đầu tư, mở rộng sản xuất - kinh doanh. Sự lớn lên của doanh nghiệp và chiều sâu của thị trường vì thế có quan hệ chặt chẽ với nhau.

Ngoài đầu tư phát triển, Việt Nam còn có những động lực dài hạn khác. Trong đánh giá về sự dịch chuyển của các trung tâm tạo ra tài sản toàn cầu, SHS cho rằng Việt Nam cùng các nền kinh tế Đông Nam Á đang hưởng lợi từ quá trình đô thị hóa, sự mở rộng của tầng lớp trung lưu và dịch chuyển chuỗi cung ứng.

Như vậy, dư địa tăng trưởng không chỉ đến từ đầu tư công, mà còn từ tiêu dùng, sản xuất, dịch vụ và những cơ hội mở ra khi Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Nếu các động lực này tạo ra một lớp doanh nghiệp có quy mô và hiệu quả lớn hơn, thị trường chứng khoán cũng có thêm những lựa chọn đầu tư mới.

Đặt trong bối cảnh đó, sự thay đổi về vai trò của dòng vốn ngoại là một chỉ dấu đáng lưu ý. Theo SHS Research, tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài trên HOSE từ khoảng 18–20% trong giai đoạn 2009–2016 đã giảm còn 13,6% vào giữa năm 2026; trên HNX, tỷ trọng này giảm từ hơn 25% xuống khoảng 4,3%. Bên cạnh bối cảnh quốc tế, tỷ giá và xu hướng dịch chuyển dòng vốn, SHS cũng đề cập những yếu tố nội tại ảnh hưởng tới sức hấp dẫn của thị trường.

Nhìn dài hơn những phiên mua ròng hay bán ròng, các con số trên đặt ra một yêu cầu khác đối với thị trường chứng khoán Việt Nam: tạo thêm sức hút từ chính chất lượng của thị trường. Khi dòng vốn quốc tế có nhiều lựa chọn hơn, điều giữ chân nhà đầu tư không thể chỉ là triển vọng của nền kinh tế, mà còn là những cơ hội đầu tư cụ thể mà thị trường có thể cung cấp.

Thêm hàng hóa tốt để tăng sức hút

Sức hút của thị trường trước hết phụ thuộc vào những hàng hóa mà nhà đầu tư có thể lựa chọn. Theo SHS Research, tài chính - ngân hàng và bất động sản chiếm khoảng 64% tổng vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam, so với 56% năm 2020. Trong khi đó, công nghệ và sản xuất - dịch vụ mới chiếm hơn 10%.

Cơ cấu này gợi mở một vấn đề đáng quan tâm: những chuyển động mới của nền kinh tế sẽ được phản ánh ngày càng rõ hơn trên thị trường chứng khoán như thế nào?

Việt Nam đang thúc đẩy đầu tư hạ tầng, quá trình đô thị hóa tiếp tục diễn ra, tầng lớp trung lưu mở rộng, trong khi dịch chuyển chuỗi cung ứng tạo thêm không gian cho sản xuất. Đây là cơ sở để nhiều doanh nghiệp công nghệ, sản xuất, dịch vụ và các lĩnh vực tạo giá trị gia tăng lớn phát triển, từng bước hiện diện nhiều hơn trên thị trường.

Một cơ cấu hàng hóa đa dạng hơn sẽ giúp những chuyển động của nền kinh tế không chỉ thể hiện qua các chỉ tiêu vĩ mô, mà còn được phản ánh rõ hơn qua cơ cấu vốn hóa và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp niêm yết.

Song hàng hóa tốt không chỉ được đo bằng quy mô vốn hóa hay tốc độ tăng lợi nhuận. Với dòng vốn dài hạn, nhất là nhà đầu tư tổ chức, chuẩn mực quản trị, chất lượng công bố thông tin và tính minh bạch là những yếu tố tác động trực tiếp tới đánh giá rủi ro. SHS Research cũng lưu ý niềm tin của nhà đầu tư chịu ảnh hưởng bởi chất lượng quản trị và tính minh bạch của doanh nghiệp.

Với mục tiêu tăng trưởng cao và các nguồn lực phát triển đang được khơi thông, thị trường chứng khoán có điều kiện để đón thêm một lớp doanh nghiệp niêm yết lớn mạnh cùng nền kinh tế. Khi tăng trưởng được phản ánh rõ hơn vào doanh thu, lợi nhuận và sự lớn lên của doanh nghiệp, đồng thời cơ cấu hàng hóa ngày càng đa dạng và chất lượng hơn, sức hút của chứng khoán Việt Nam cũng sẽ được bồi đắp. Quan trọng hơn, thị trường có thể phát huy tốt hơn vai trò huy động và đưa nguồn vốn vào phát triển sản xuất - kinh doanh.