Loạt quy định kinh tế đáng chú ý bắt đầu áp dụng từ tháng 8/2026

Loạt chính sách kinh tế mới có hiệu lực từ tháng 8/2026.

Quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong chăn nuôi

Ngày 16/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chăn nuôi, có hiệu lực từ ngày 5/8/2026.

Theo quy định mới, mức xử phạt tối đa đối với cá nhân lên tới 100 triệu đồng và đối với tổ chức là 200 triệu đồng. Đây được xem là bước siết chặt kỷ cương trong hoạt động chăn nuôi, sản xuất và kinh doanh các sản phẩm liên quan.

Đối với các hành vi vi phạm về sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu giống vật nuôi, thức ăn chăn nuôi và sản phẩm xử lý chất thải, thời hiệu xử phạt được kéo dài lên 2 năm.

Ngoài hình thức xử phạt bằng tiền, tổ chức, cá nhân vi phạm còn có thể bị tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động, buộc thu hồi, tái chế hoặc tiêu hủy sản phẩm không đạt quy chuẩn, đồng thời nộp lại toàn bộ khoản lợi bất hợp pháp phát sinh từ hành vi vi phạm.

Thắt chặt quản lý xe hợp đồng và phân cấp phát triển hạ tầng vận tải

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 218/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định 158/2024/NĐ-CP về hoạt động vận tải đường bộ. Văn bản có hiệu lực từ ngày 10/8/2026.

Một trong những điểm đáng chú ý là tăng cường kiểm soát hoạt động xe hợp đồng nhằm chấm dứt tình trạng “xe dù, bến cóc” và các hình thức kinh doanh vận tải biến tướng. Nghị định quy định niên hạn sử dụng xe hợp đồng từ 12-20 năm tùy từng loại phương tiện và phạm vi hoạt động, đồng thời yêu cầu chia sẻ dữ liệu hợp đồng điện tử từ năm 2028.

Ở lĩnh vực vận tải công cộng, Hội đồng Nhân dân và Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh được trao thêm thẩm quyền trong việc trợ giá và tổ chức đấu thầu dịch vụ xe buýt. Các thủ tục cấp phép cũng sẽ được số hóa từ ngày 15/9/2026, góp phần giảm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.

Những quy định này được kỳ vọng sẽ tăng tính minh bạch trên thị trường vận tải, hạn chế thất thu thuế và tạo môi trường cạnh tranh công bằng giữa các loại hình kinh doanh.

Ưu đãi và chi phí đấu thầu chọn nhà đầu tư

Nghị định số 274/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư sẽ có hiệu lực từ ngày 21/8/2026.

Theo đó, nhà đầu tư ứng dụng công nghệ cao, công nghệ xanh được hưởng mức ưu đãi 5% trong quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu, trong khi các dự án có cam kết chuyển giao công nghệ được cộng ưu đãi 2%.

Nghị định cũng quy định thống nhất mức chi phí cho quá trình lựa chọn nhà đầu tư. Chi phí lập hồ sơ mời thầu tối đa là 200 triệu đồng hoặc 0,05% tổng mức đầu tư; chi phí đánh giá hồ sơ tối đa 200 triệu đồng hoặc 0,03%; chi phí xử lý kiến nghị không vượt 200 triệu đồng. Đối với hồ sơ mời thầu quốc tế, giá bán bản điện tử được khống chế tối đa 30 triệu đồng.

Bảo đảm minh bạch thị trường hàng miễn thuế và hiện đại hóa thủ tục hải quan

Từ ngày 21/8/2026, Nghị định số 273/2026/NĐ-CP về quản lý, kiểm tra và giám sát hải quan đối với hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế chính thức có hiệu lực.

Quy định yêu cầu thuốc lá, rượu và bia kinh doanh tại cửa hàng miễn thuế phải dán tem “VIET NAM DUTY NOT PAID” trước khi lưu thông. Đồng thời, doanh nghiệp được phép thanh toán bằng nhiều loại tiền như VND, USD, EUR và đồng tiền của khu vực biên giới.

Một điểm mới khác là tăng cường ứng dụng công nghệ thông qua kết nối dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và hệ thống hải quan điện tử. Khách xuất cảnh được mua hàng miễn thuế không giới hạn số lượng, trong khi khách nhập cảnh vẫn thực hiện theo định mức miễn thuế hiện hành.

Siết chặt quản lý, tính đúng số lợi bất hợp pháp từ vi phạm đất đai

Nghị định số 281/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 123/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai sẽ có hiệu lực từ ngày 31/8/2026.

Theo quy định, toàn bộ khoản lợi bất hợp pháp phát sinh từ việc sử dụng đất sai quy định phải nộp vào ngân sách nhà nước. Trường hợp có nhiều tổ chức, cá nhân cùng vi phạm trên một thửa đất, nghĩa vụ tài chính sẽ được phân chia tương ứng.

Nghị định cũng nâng mức xử phạt tối đa của Chủ tịch UBND cấp xã lên 250 triệu đồng, trong khi cấp sở và đoàn kiểm tra được xử phạt tới 400 triệu đồng. Mức phạt 2-3 triệu đồng đối với hành vi chậm đăng ký biến động đất đai tiếp tục được duy trì theo quy định.

Bộ Xây dựng phân cấp mạnh thẩm quyền quản lý tài sản và ngân sách

Thông tư số 27/2026/TT-BXD của Bộ Xây dựng có hiệu lực từ ngày 1/8/2026, mở rộng quyền chủ động cho các đơn vị trực thuộc trong quản lý tài sản công và sử dụng kinh phí thường xuyên.

Theo đó, thủ trưởng đơn vị được quyết định các dự án mua sắm, sửa chữa hoặc nâng cấp tài sản có giá trị dưới 45 tỷ đồng. Đồng thời được chủ động xử lý, thanh lý hoặc khai thác tài sản công có nguyên giá dưới 20 tỷ đồng.

Việc phân cấp này hướng tới rút ngắn quy trình xử lý công việc, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách và tăng tính chủ động trong hoạt động của các đơn vị.

Cập nhật danh mục thuốc bảo vệ thực vật, mở rộng cơ hội thị trường nông nghiệp

Thông tư số 28/2026/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ có hiệu lực từ ngày 15/8/2026, điều chỉnh danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép và cấm sử dụng tại Việt Nam.

Danh mục mới bổ sung thêm 136 tên thương phẩm thuốc trừ sâu, 149 thuốc trừ bệnh, 53 thuốc trừ cỏ cùng nhiều sản phẩm điều hòa sinh trưởng và thuốc xử lý sinh vật gây hại khác. Đồng thời, 5 hoạt chất được chấp thuận rút khỏi danh mục theo đề nghị của doanh nghiệp.

Việc cập nhật này góp phần bảo đảm nguồn cung vật tư nông nghiệp, đáp ứng nhu cầu sản xuất và hỗ trợ phát triển chuỗi giá trị nông sản.

Nâng trần vay nhỏ và linh hoạt cơ chế thu nợ để kích thích tín dụng

Thông tư số 29/2026/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước có hiệu lực từ ngày 15/8/2026 với nhiều điều chỉnh liên quan đến hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng.

Theo quy định, hạn mức cho vay giá trị nhỏ được nâng lên tối đa 200 triệu đồng tại quỹ tín dụng nhân dân và 400 triệu đồng tại các tổ chức tín dụng khác.

Thông tư cũng cho phép ngân hàng và khách hàng thỏa thuận thứ tự thu nợ gốc, lãi; riêng các khoản nợ quá hạn sẽ ưu tiên thu hồi nợ gốc trước. Đồng thời, quy định mới tạo thuận lợi hơn cho hoạt động nhận diện khách hàng điện tử (eKYC) đối với các khoản vay trực tuyến.

Mở rộng hành lang pháp lý cho thuê tài chính và số hóa giao dịch tín dụng

Thông tư số 31/2026/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 15/8/2026 quy định chi tiết hoạt động cho thuê tài chính của các công ty tài chính và công ty cho thuê tài chính.

Một điểm mới đáng chú ý là quyền tài sản như phần mềm, dữ liệu, tài sản trí tuệ hay quyền khai thác được bổ sung vào danh mục tài sản cho thuê tài chính.

Thông tư cũng quy định cụ thể về hoạt động cho thuê tài chính bằng phương tiện điện tử và đơn giản hóa thủ tục đối với các hợp đồng có giá trị dưới 400 triệu đồng. Đây được kỳ vọng sẽ tạo thêm kênh huy động vốn trung và dài hạn, hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh chuyển đổi số.