Loạt chính sách kinh tế - tài chính quan trọng có hiệu lực từ tháng 7/2026

Từ tháng 7/2026, hàng loạt chính sách kinh tế mới chính thức áp dụng.

Luật Thuế Thu nhập cá nhân mới

Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 chính thức được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Đạo luật mới mang lại những cải cách kinh tế sâu rộng, áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 nhằm tái cấu trúc nguồn thu ngân sách và phù hợp với nền kinh tế số.

Về mặt kích cầu, Luật nâng mức giảm trừ gia cảnh lên 15,5 triệu đồng/tháng đối với người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Biểu thuế lũy tiến được rút gọn còn 5 bậc, giảm áp lực tài chính cho người lao động

Đối với khối kinh tế cá thể, ngưỡng doanh thu miễn thuế tăng mạnh lên mức từ 500 triệu đồng/năm trở xuống. Cá nhân kinh doanh vượt ngưỡng này sẽ nộp thuế từ 0,5% đến 5% tùy ngành nghề, hoặc áp thuế suất 15% đến 20% trên thu nhập sau khi trừ chi phí.

Đặc biệt, Luật mở rộng không gian quản lý kinh tế khi áp thuế suất 0,1% trên giá chuyển nhượng đối với các mô hình mới như tài sản số, vàng miếng, tín chỉ các-bon và biển số xe đấu giá.

Ngược lại, để tạo động lực kinh tế cho các ngành mũi nhọn, Nhà nước miễn thuế TNCN trong 5 năm đối với nhân lực chất lượng cao thuộc lĩnh vực chip bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI).

Tăng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng

Ngày 15/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 161/2026/NĐ-CP quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng mới, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Về khía cạnh kinh tế, thay đổi lớn nhất là mức lương cơ sở được điều chỉnh tăng từ 2.340.000 đồng lên 2.530.000 đồng/tháng. Đây là căn cứ để tính toán tiền lương, phụ cấp, sinh hoạt phí và các khoản trích theo luật định.

Việc thiết lập quỹ tiền thưởng hằng năm nằm ngoài quỹ thi đua, khen thưởng. Quỹ này được xác định bằng 10% tổng quỹ tiền lương cơ bản của các đối tượng hưởng lương tại cơ quan, đơn vị.

Để bảo đảm nguồn lực tài chính, Chính phủ quy định rõ các nguồn kinh phí thực hiện. Các bộ, ngành trung ương sử dụng 10% tiết kiệm chi thường xuyên dự toán năm 2026 tăng thêm và tối thiểu 40% số thu được để lại (riêng cơ sở y tế là 35%).

Đối với địa phương, nguồn lực được huy động từ 70% tăng thu ngân sách năm 2025, 50% tăng thu dự toán các năm 2024–2026, cùng các nguồn tiết kiệm chi và cải cách tiền lương còn dư chuyển sang.

Tăng lương hưu, trợ cấp Bảo hiểm xã hội

Ngày 15/5/2026 Chính phủ ban hành Nghị định số 162/2026/NĐ-CP quy định điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Theo đó, từ ngày 1/7/2026, lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng của các đối tượng đang hưởng trước ngày 1/7/2026 được điều chỉnh tăng 8% so với mức hưởng của tháng 6/2026. Chính sách áp dụng đối với người hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động, trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, cán bộ xã nghỉ hưởng chế độ và nhiều nhóm đối tượng khác.

Đáng chú ý, nhằm bảo đảm an sinh xã hội và cải thiện thu nhập cho người hưởng mức thấp, Nghị định quy định sau khi tăng 8%, những người nghỉ hưởng trước ngày 1/1/1995 nếu có mức hưởng dưới 3,8 triệu đồng/tháng sẽ tiếp tục được điều chỉnh.

Cụ thể, người có mức hưởng từ 3,5 triệu đồng/tháng trở xuống được tăng thêm 300.000 đồng/tháng; trường hợp hưởng trên 3,5 triệu đồng nhưng dưới 3,8 triệu đồng sẽ được nâng lên bằng 3,8 triệu đồng/tháng.

Kiểm soát chặt kê khai tài sản, tăng minh bạch trong khu vực công

Ngày 15/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 164/2026/NĐ-CP quy định về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị. Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Theo quy định, người có nghĩa vụ kê khai phải khai báo đầy đủ quyền sử dụng đất, nhà ở, tiền, vàng, chứng khoán, tài sản số, tài sản ở nước ngoài, các khoản nợ và tổng thu nhập giữa hai lần kê khai. Ngưỡng kê khai đối với nhiều loại tài sản được xác định từ 150 triệu đồng trở lên.

Nghị định yêu cầu tăng cường xác minh tài sản, thu nhập theo kế hoạch hằng năm, trong đó việc lựa chọn đối tượng được thực hiện công khai bằng bốc thăm hoặc phần mềm, bảo đảm tối thiểu 10% số người thuộc diện kê khai tại mỗi cơ quan được xác minh. Cơ sở dữ liệu quốc gia về kiểm soát tài sản, thu nhập sẽ được kết nối với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành nhằm phục vụ công tác giám sát.

Đáng chú ý, Nghị định quy định các mức xử lý kỷ luật từ khiển trách, cảnh cáo đến cách chức đối với hành vi kê khai hoặc giải trình không trung thực, tùy theo giá trị tài sản vi phạm.

Quy định mới về cấp bù lãi suất cho ngân hàng thương mại

Ngày 15/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 157/2026/NĐ-CP quy định về thanh toán, quyết toán vốn ngân sách nhà nước để cấp bù lãi suất cho các ngân hàng thương mại thực hiện các chính sách tín dụng ưu đãi của Nhà nước. Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Nghị định thiết lập cơ chế thống nhất trong việc lập kế hoạch, thanh toán, quyết toán và thu hồi nguồn vốn ngân sách cấp bù lãi suất, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng đối tượng và ngăn ngừa trục lợi chính sách.

Theo đó, Ngân hàng Nhà nước có trách nhiệm tổng hợp nhu cầu vốn, phân bổ kế hoạch đầu tư công, lập hồ sơ đề nghị thanh toán gửi Kho bạc Nhà nước, đồng thời thực hiện xét duyệt quyết toán hằng năm đối với các ngân hàng thương mại.

Các ngân hàng thương mại phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của hồ sơ, số liệu hỗ trợ lãi suất, thực hiện thu hồi và hoàn trả ngân sách đối với các khoản vay không đúng đối tượng hoặc sử dụng vốn sai mục đích. Tổng số tiền cấp bù lãi suất hằng năm không được vượt quá kế hoạch vốn đầu tư công đã được giao.

Siết chặt quản lý và chi phí quyết toán vốn đầu tư dự án

Ngày 1/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 193/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về việc quyết toán vốn đầu tư dự án. Văn bản này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.

Nghị định quy định rõ vốn đầu tư được quyết toán là toàn bộ chi phí hợp pháp đã thực hiện để đưa dự án vào khai thác hoặc dừng thực hiện, nhưng phải nằm trong giới hạn tổng mức đầu tư được duyệt. Đặc biệt, chi phí kiểm toán độc lập cùng chi phí thẩm tra, phê duyệt quyết toán được hạch toán trực tiếp vào nội dung chi phí khác thuộc tổng mức đầu tư của dự án.

Nhằm tối ưu hóa dòng vốn công, Nghị định thiết lập khung định mức chi phí tối đa cho công tác kiểm toán và thẩm tra dựa trên giá trị dự án. Ví dụ, với dự án có giá trị từ 5 tỷ đồng trở xuống, tỷ lệ định mức chi phí kiểm toán độc lập tối đa là 0,96% và chi phí thẩm tra là 0,57%. Nếu chi phí thiết bị chiếm từ 50% trở lên, các mức phí này sẽ giảm còn 70% so với định mức chung.

Nghị định cũng áp đặt thời hạn nghiêm ngặt nhằm tránh ứ đọng vốn: chủ đầu tư các dự án Nhóm A, B, C phải lập xong hồ sơ quyết toán trong vòng 4 đến 9 tháng kể từ khi bàn giao.

Cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện

Ngày 15/5/2026 Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP quyết nghị cắt giảm, sửa đổi các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện quy định tại Phụ lục IV Luật Đầu tư số 143/2025/QH15. Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026 và kéo dài đến hết ngày 28/2/2027.

Nghị quyết trực tiếp tác động tích cực đến nền kinh tế thông qua 3 nguyên tắc cắt giảm cốt lõi nhằm giảm bớt rào cản gia nhập thị trường cho nhà đầu tư. Đó là bãi bỏ các ngành, nghề kinh doanh không thật sự cần thiết đối với an ninh, quốc phòng và an toàn xã hội; chuyển đổi phương thức quản lý từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” dựa trên việc ban hành hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn nghề; loại bỏ các điều kiện kinh doanh mơ hồ, chồng chéo, hoặc có tính chất tương tự nhau đã được kiểm soát thông qua các công cụ quản lý khác.

Để tối ưu hóa môi trường kinh doanh và bảo vệ quyền lợi kinh tế của doanh nghiệp, các bộ ngành sẽ áp dụng trình tự rút gọn để ban hành quy chuẩn kỹ thuật quản lý hậu kiểm trước ngày 1/7/2026.

Đồng thời, điều khoản chuyển tiếp quy định rõ các tổ chức, cá nhân kinh doanh trong ngành nghề được cắt giảm vẫn được tiếp tục sử dụng các loại giấy phép, chứng chỉ đã cấp cho đến khi hết thời hạn ghi trên văn bản.

Rút ngắn thủ tục mở chi nhánh ngân hàng

Theo Thông tư số 13/2026/TT-NHNN, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực ngân hàng bằng việc rút ngắn thời gian chấp thuận trước khi khai trương chi nhánh, văn phòng đại diện và đơn vị sự nghiệp. Thông tư ban hành ngày 19/5/2026 và có hiệu lực từ ngày 25/7/2026.

Theo quy định mới, hồ sơ đề nghị chấp thuận được gửi trực tiếp đến Ngân hàng Nhà nước hoặc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh thay vì thông qua Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng như trước đây. Đồng thời, thời hạn để tổ chức tín dụng hoàn thiện hồ sơ theo yêu cầu được rút từ 30 ngày xuống còn 21 ngày.

Đáng chú ý, thời gian giải quyết thủ tục cũng giảm gần một nửa. Cụ thể, thời hạn chấp thuận thành lập chi nhánh giảm từ 40 ngày xuống còn 21 ngày, trong khi thời gian xử lý hồ sơ thành lập văn phòng đại diện và đơn vị sự nghiệp giảm từ 20 ngày xuống còn 11 ngày.

Việc rút ngắn thời gian xử lý và đơn giản hóa đầu mối tiếp nhận hồ sơ giúp các ngân hàng thương mại đẩy nhanh tiến độ mở rộng mạng lưới hoạt động, giảm chi phí và thời gian thực hiện thủ tục hành chính.

Đây là một trong những giải pháp cải cách thủ tục hành chính, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống ngân hàng và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Rút ngắn thời gian xác nhận vay vốn nước ngoài

Ngày 19/5/2026, Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư số 17/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số quy định trong lĩnh vực quản lý ngoại hối nhằm đẩy mạnh phân cấp và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Thông tư có hiệu lực từ ngày 25/7/2026.

Một trong những điểm đáng chú ý là việc rút ngắn thời gian xử lý thủ tục đăng ký khoản vay nước ngoài và khoản phát hành trái phiếu quốc tế được Chính phủ bảo lãnh.

Theo quy định mới, thời hạn Ngân hàng Nhà nước xác nhận đăng ký giảm từ 7 ngày làm việc xuống còn 5 ngày làm việc. Thời gian thông báo yêu cầu bổ sung, hoàn thiện hồ sơ cũng được rút từ 5 ngày xuống 4 ngày làm việc.

Thông tư đồng thời mở rộng phân cấp thẩm quyền cho Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực trong việc xác nhận đăng ký, đăng ký thay đổi các khoản vay nước ngoài, cho vay ra nước ngoài, thu hồi nợ bảo lãnh và cấp phép mở tài khoản ngoại tệ ở nước ngoài đối với nhiều trường hợp cụ thể.