Kinh doanh điện tử tại Việt Nam: Cơ hội "vàng" nhưng nhiều rủi ro

Phát biểu tại Hội thảo quốc tế lần thứ 25 về Kinh doanh điện tử (ICEB 2025) diễn ra ngày 22/8/2025, GS.TS. Nguyễn Thành Hiếu - Phó Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân cho hay, các công nghệ đột phá như Trí tuệ nhân tạo (AI), Dữ liệu lớn (Big Data)... đang định hình lại cách con người giao tiếp, hợp tác, sáng tạo và cạnh tranh. Vì thế cũng làm thay đổi những mô hình kinh doanh hiện tại, nâng cao trải nghiệm khách hàng, mở ra cơ hội mới cho tăng trưởng và phát triển bền vững.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, theo các chuyên gia, đây là một cơ hội "vàng". Những mô hình kinh tế chia sẻ, thương mại xã hội, y tế điện tử (e-health) và thành phố thông minh… đang mở ra những thị trường hoàn toàn mới.

Từ góc nhìn của chuyên gia quốc tế, ông Eldon Y. Li - Chủ tịch danh dự ICEB, Giáo sư chủ nhiệm Đại học Quốc lập Trung Chính (Đài Loan) cho hay, tại thời điểm năm 2000, “bong bóng Dotcom” (khủng hoảng trên thị trường chứng khoán liên quan đến các công ty hoạt động trong lĩnh vực công nghệ tại Mỹ - PV) vỡ tan khiến nhiều người tin rằng kỷ nguyên số đã kết thúc.

Tuy nhiên, theo chuyên gia này, những người có tầm nhìn đã nhận ra, phát triển công nghệ, thương mại điện tử là một xu hướng sẽ tồn tại và phát triển mãi mãi. Sự trỗi dậy mạnh mẽ ngày nay, được thúc đẩy bởi các công nghệ như AI, blockchain và dữ liệu lớn… càng khẳng định sức sống bền bỉ đó. Thương mại điện tử chính là nền tảng công nghệ cho các giao dịch tài chính điện tử, từ đó mở đường cho sự phát triển của công nghệ tài chính (Fintech), tiền mã hóa và các sản phẩm tài chính số phức tạp hơn.

Tuy nhiên, PGS.TS. Tạ Văn Lợi - Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh doanh (Đại học Kinh tế quốc dân) lại chỉ ra, đi cùng với quá trình chuyển đổi số là hàng loạt thách thức và rủi ro tiềm ẩn. Các mối đe dọa về an ninh mạng, khó khăn trong tích hợp dữ liệu, những vấn đề đạo đức, yêu cầu về pháp lý, các mối quan tâm về phát triển bền vững, kỳ vọng xã hội và chính trị đang thay đổi liên tục và các hành vi gian lận dựa trên AI như “deepfake” đã cho thấy sự phức tạp của bối cảnh hiện nay.

Cũng bàn về những rủi ro từ công nghệ, nhận định đây chính là bài toán đặt ra cho Việt Nam, nhưng ông Eldon Y. Li lại đặt nhiều kỳ vọng vào sự phát triển và tiềm năng của kinh doanh điện tử nhờ định hướng xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế của Việt Nam. Vị chuyên gia này khuyến nghị, Việt Nam cần quốc tế hoá hơn nữa, không chỉ nằm ở chính sách mà phải thể hiện ngay trong những điều cơ bản nhất như ngôn ngữ, pháp lý.

Đồng thời, nhiều chuyên gia cũng nhấn mạnh, các doanh nghiệp cần liên tục thích ứng và tái cấu trúc hệ thống, chiến lược của mình; các nhà nghiên cứu cũng cần mở rộng tầm nhìn để giải quyết những vấn đề mới phát sinh.

Trong hành trình này, sự hợp tác, học hỏi lẫn nhau và trao đổi kiến thức không chỉ thể hiện sự hữu ích mà còn là điều tất yếu. Vì thế, các diễn đàn học thuật như ICEB, quy tụ hàng trăm nhà nghiên cứu từ 17 quốc gia, không chỉ là nơi công bố các công trình nghiên cứu mới mà còn chia sẻ kinh nghiệm, tăng cường hợp tác.