Hà Nội khai thác chiều sâu văn hóa, di sản qua các sự kiện

Một tiết mục biểu diễn của đoàn Việt Nam tại Lễ Khai mạc Festival Thăng Long - Hà Nội 2026 diễn ra tối 11/9 tại Hoàng thành Thăng Long. Ảnh: BTC.

Trong những ngày diễn ra Festival Thăng Long - Hà Nội 2026, các sự kiện chính được tổ chức tại nhiều không gian văn hóa, di sản của Thủ đô từ Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Bảo tàng Hà Nội, làng gốm Bát Tràng đến khu vực quanh hồ Hoàn Kiếm. Festival Thăng Long - Hà Nội 2026 với sự đa dạng về địa điểm và loại hình đã tạo điều kiện để nhiều nguồn lực di sản được giới thiệu tới công chúng qua những cách tiếp cận khác nhau.

Tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, các chương trình gắn di tích với hành trình trải nghiệm có sự tham gia trực tiếp của công chúng. Chương trình “Nhất trống - Một tiếng trống - Ngàn năm văn hiến” khai thác giá trị của những chiếc trống đến từ Đọi Tam, Bình An và Tây Nguyên, đồng thời kết nối sản phẩm thủ công với nghệ nhân, cộng đồng thực hành và những tri thức văn hóa đã được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Tại làng gốm Bát Tràng, tri thức và kỹ năng của nghệ nhân địa phương được đưa vào các hoạt động sáng tạo, mở thêm cách tiếp cận với di sản nghề truyền thống bên cạnh sản xuất, tham quan và trải nghiệm. Cùng với đó là chương trình thời trang “Sắc màu Hà Nội - The Color of Hanoi” khai thác cảnh sắc và ký ức về thành phố để phát triển các bộ sưu tập. Bộ sưu tập “Bút ký Hà Nội” đưa chất liệu thủ công truyền thống vào thiết kế đương đại.

Điểm đáng chú ý là chất liệu tạo nên các chương trình được tích lũy từ lịch sử, đời sống và các cộng đồng văn hóa của Hà Nội. Giá trị mới nằm ở cách nhận diện tiềm năng, phát triển ý tưởng và kết nối các lĩnh vực sáng tạo để chuyển hóa di sản thành những trải nghiệm phù hợp với công chúng đương đại.

Bằng cách làm này di sản không chỉ được nhìn nhận như đối tượng cần bảo tồn mà còn có thể trở thành nguồn chất liệu cho nghệ thuật, thiết kế, du lịch và các ngành công nghiệp văn hóa. Khi nghệ nhân, nghệ sĩ, nhà thiết kế và cộng đồng cùng tham gia, những giá trị truyền thống có thêm cơ hội được làm mới, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận của công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Festival Thăng Long - Hà Nội đã mở ra khả năng hình thành một lễ hội được xây dựng từ chiều sâu văn hóa, di sản của Thủ đô, cùng với sự tham gia của đông đảo nghệ sĩ, diễn viên và nghệ nhân. Đây được xem là cách tiếp cận phù hợp với yêu cầu phát huy nguồn lực văn hóa trong phát triển các ngành công nghiệp sáng tạo góp phần hiện thực hóa mục tiêu theo tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Ngay sau Festival Thăng Long - Hà Nội, Hà Nội tiếp tục chuẩn bị cho Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai, theo kế hoạch diễn ra từ ngày 1 - 4/10 với chủ đề “Hội tụ di sản - Kiến tạo tương lai”. Đây là sự kiện do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND TP. Hà Nội tổ chức, dự kiến quy tụ đại diện của nhiều quốc gia, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp.

Theo Ban Tổ chức, Lễ hội năm nay có 45 không gian văn hóa, 35 gian ẩm thực, chương trình chiếu phim với 18 quốc gia đăng ký tham gia, không gian thời trang với 19 quốc gia gửi trang phục truyền thống và 20 đoàn nghệ thuật quốc tế. Quy mô này tiếp tục mở rộng không gian giao lưu, quảng bá và kết nối giữa các nền văn hóa.

Lễ hội Văn hóa Thế giới lần thứ nhất diễn ra năm 2025 có sự tham gia của 48 quốc gia, tổ chức quốc tế, với nhiều hoạt động như triển lãm, trình diễn thời trang, biểu diễn nghệ thuật, chiếu phim, ngày hội sách và giới thiệu ẩm thực quốc tế.

Việc tổ chức các sự kiện văn hóa quy mô lớn cho thấy Hà Nội đang từng bước mở rộng cách khai thác nguồn lực văn hóa, từ bảo tồn di sản sang phát huy giá trị thông qua sáng tạo, du lịch, giao lưu quốc tế và công nghiệp văn hóa. Không chỉ vậy, quá trình này còn tạo thêm không gian để cộng đồng sở hữu và thực hành di sản trực tiếp tham gia vào việc làm mới những giá trị truyền thống.