Giữ tiền hay giải ngân khi Trung Đông bất ổn?

Ông Phạm Văn Tuấn - Trưởng phòng Phân tích, Tư vấn đầu tư và dịch vụ Chứng khoán - CTCP Chứng khoán EVS.

Trao đổi với Tạp chí Kinh tế - Tài chính, ông Phạm Văn Tuấn - Trưởng phòng Phân tích, Tư vấn đầu tư và dịch vụ Chứng khoán - CTCP Chứng khoán EVS đã có những nhận định về căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và tác động tới nền kinh tế, thị trường chứng khoán trong nước.

Phóng viên: Cả thế giới đang dõi theo xung đột tại Trung Đông, căng thẳng này có thể ảnh hưởng như thế nào đến kinh tế, thưa ông?

Ông Phạm Văn Tuấn: Cuộc xung đột tại Trung Đông bùng phát vào ngày 28/02 và vẫn đang diễn ra đến thời điểm hiện tại. Trên thực tế, kịch bản xung đột này không phải là điều quá bất ngờ đối với giới phân tích, khi căng thẳng giữa hai bên đã diễn ra trong thời gian dài và nhiều dấu hiệu cho thấy khả năng xảy ra xung đột quân sự đã được dự báo từ trước.

Chúng tôi cho rằng kịch bản có xác suất cao hiện tại là xung đột có thể hạ nhiệt trong thời gian tới và hai bên tiến tới các kênh đàm phán ngoại giao để giảm căng thẳng. Điều này xuất phát từ thực tế rằng việc leo thang chiến tranh trong bối cảnh hiện tại có thể khiến Iran chịu thêm nhiều tổn thất khi cán cân sức mạnh, đặc biệt trên không, đang nghiêng hẳn về phía Mỹ và Israel. Bên cạnh đó, các lực lượng đồng minh của Iran trong khu vực, thường được gọi là “Trục kháng chiến”, được cho là đã suy yếu đáng kể sau các cuộc xung đột trong khu vực từ năm 2024 và cho đến nay mới chủ yếu dừng ở mức tuyên bố ủng hộ chứ chưa tham chiến trực diện.

Đối với kinh tế toàn cầu, rủi ro lớn nhất của các cuộc xung đột tại Trung Đông vẫn nằm ở yếu tố năng lượng và vận tải. Nếu căng thẳng leo thang và ảnh hưởng đến các tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng qua Eo biển Hormuz, giá dầu có thể biến động mạnh, kéo theo tác động tới lạm phát và chi phí sản xuất toàn cầu.

Phóng viên: Vậy với Việt Nam, đặc biệt thị trường chứng khoán, sẽ chịu những tác động gì?

Ông Phạm Văn Tuấn: Với Việt Nam, tác động chủ yếu sẽ mang tính gián tiếp thông qua tâm lý thị trường tài chính, biến động giá năng lượng. Trong kịch bản cơ sở cho rằng chiến tranh Trung Đông sẽ sớm hạ nhiệt, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ sớm quay trở lại quỹ đạo ban đầu và các cổ phiếu có mức chiết khấu sâu do ảnh hưởng tâm lý thị trường sẽ sớm hồi phục trở lại và đó có thể là cơ hội cho nhà đầu tư. Tuy nhiên, trong kịch bản xấu với xác suất xảy ra thấp hơn, chiến tranh lan rộng ra toàn khu vực và có nhiều bên tham chiến hơn, kéo dài lâu hơn thì có thể tạo nên các tác động mang tính dài hạn giống như chiến tranh Nga - Ukraine, khi này thị trường chứng khoán có thể sẽ phải điều chỉnh mạnh hơn, nhà đầu tư sẽ cần phải đánh giá kỹ các tác động và thay đổi lại chiến lược đầu tư.

Phóng viên: Theo ông, trong giai đoạn này, nhà đầu tư nên có chiến lược đầu tư như thế nào?

Ông Phạm Văn Tuấn: Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị gia tăng, điều quan trọng đối với nhà đầu tư là duy trì cách tiếp cận thận trọng và phân biệt rõ giữa biến động ngắn hạn của thị trường với các yếu tố nền tảng dài hạn của nền kinh tế.

Dựa trên những diễn biến hiện tại của xung đột Mỹ - Israel và Iran, chúng tôi cho rằng khả năng cao hơn là căng thẳng có thể dần hạ nhiệt và các bên tiến tới đàm phán sau giai đoạn thể hiện sức mạnh ban đầu. Nếu kịch bản này xảy ra, tác động của sự kiện địa chính trị đối với thị trường chứng khoán có thể chỉ mang tính ngắn hạn và thị trường sẽ sớm quay lại phản ánh các yếu tố cơ bản như tăng trưởng kinh tế, chính sách tiền tệ và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, nhà đầu tư có thể cân nhắc duy trì chiến lược đầu tư trung - dài hạn, tránh phản ứng quá mức trước các biến động ngắn hạn của tin tức địa chính trị. Việc duy trì danh mục đầu tư cân bằng, hạn chế sử dụng đòn bẩy tài chính cao và ưu tiên các doanh nghiệp có nền tảng tài chính ổn định, dòng tiền tốt vẫn là cách tiếp cận phù hợp trong giai đoạn thị trường có nhiều yếu tố bất định.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng rủi ro địa chính trị luôn rất khó dự báo và các kịch bản bất ngờ vẫn có thể xảy ra. Trong trường hợp xấu hơn, ví dụ xung đột mở rộng ra toàn khu vực hoặc các lực lượng đồng minh của Iran tham chiến trực tiếp, thị trường tài chính toàn cầu có thể đối mặt với biến động mạnh hơn, đặc biệt thông qua kênh giá dầu và tâm lý dòng vốn quốc tế.

Vì vậy, bên cạnh kịch bản cơ sở là căng thẳng có thể dần hạ nhiệt, nhà đầu tư cũng nên chuẩn bị cho kịch bản rủi ro. Điều này có thể bao gồm việc duy trì tỷ trọng tiền mặt hợp lý trong danh mục, hạn chế sử dụng đòn bẩy cao và theo dõi sát diễn biến của các lớp tài sản trú ẩn như giá dầu, giá vàng, USD để nhận ra tín hiệu cảnh báo sớm. Một chiến lược đầu tư linh hoạt, kết hợp giữa quản trị rủi ro và tận dụng các nhịp điều chỉnh của thị trường, sẽ giúp nhà đầu tư ứng phó tốt hơn với những biến động khó lường của bối cảnh địa chính trị hiện nay.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn ông!