Xoay quanh vấn đề này, phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính đã có cuộc trao đổi với TS. Nguyễn Văn Bình - Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Học viện Tài chính, để làm rõ định hướng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.
 |
| TS. Nguyễn Văn Bình - Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Học viện Tài chính. |
Phóng viên: Thưa ông, mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10% trong giai đoạn tới đòi hỏi nguồn nhân lực tài chính - kế toán - quản trị phải ở trình độ rất cao. Học viện Tài chính đang định vị lại chiến lược đào tạo của mình như thế nào để đáp ứng yêu cầu mới này?
TS. Nguyễn Văn Bình: Yêu cầu tăng trưởng nhanh và bền vững của nền kinh tế đòi hỏi hệ thống tài chính, doanh nghiệp và khu vực công phải được vận hành bởi đội ngũ nhân lực có trình độ cao, tư duy hiện đại và đạo đức nghề nghiệp vững vàng. Nhận thức rõ điều đó, Học viện Tài chính đã chuyển mạnh tư duy từ đào tạo theo khả năng sẵn có sang đào tạo theo nhu cầu phát triển của nền kinh tế và thị trường lao động trong giai đoạn mới.
Năm 2025, Học viện đã mở mới 12 ngành và 21 chương trình đào tạo, nâng tổng số lên 18 ngành và 42 chương trình đại học. Việc mở rộng này không mang tính dàn trải mà tập trung vào các lĩnh vực gắn với kinh tế số, hội nhập quốc tế và yêu cầu nâng cao năng lực quản trị tài chính, kế toán, kiểm toán trong bối cảnh mới. Đây là bước điều chỉnh chiến lược nhằm tạo nguồn nhân lực có khả năng tham gia trực tiếp vào các động lực tăng trưởng mới.
Song song với mở ngành, Học viện chú trọng nâng cao chất lượng đào tạo. Chất lượng đầu vào tiếp tục thuộc nhóm cao của khối ngành kinh tế; 100% chương trình đại học và thạc sĩ đã được đánh giá ngoài (trừ chương trình mới), tỷ lệ sinh viên có việc làm sau 12 tháng tốt nghiệp đạt 98%. Những con số này cho thấy định hướng đào tạo đã tiệm cận nhu cầu thực tiễn của xã hội và doanh nghiệp.
Phóng viên: Trong bối cảnh chuyển đổi số, kinh tế số và tài chính xanh phát triển mạnh, Học viện đã có những điều chỉnh gì về chương trình, ngành học hay chuẩn đầu ra để sinh viên có thể tham gia trực tiếp vào các lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế?
TS. Nguyễn Văn Bình: Chúng tôi xác định chuyển đổi số là xu thế tất yếu, tác động trực tiếp đến mọi hoạt động của lĩnh vực tài chính. Vì vậy, Học viện không chỉ đưa nội dung số hóa vào giảng dạy mà còn triển khai chuyển đổi số toàn diện trong quản trị và đào tạo. Dự án xây dựng mô hình Học viện thông minh đã hoàn thành và đưa vào vận hành từ cuối năm 2025, tạo nền tảng công nghệ để đổi mới phương pháp dạy - học.
Trong chương trình đào tạo, các học phần liên quan đến phân tích dữ liệu, công nghệ tài chính, quản trị rủi ro, chuẩn mực quốc tế và những nội dung mới của kinh tế số được cập nhật thường xuyên. Cách tiếp cận này giúp sinh viên vừa nắm vững nền tảng tài chính truyền thống, vừa có khả năng làm việc trong môi trường số, nơi dữ liệu và công nghệ đóng vai trò quyết định trong quản lý và ra quyết định.
Bên cạnh đó, Học viện tăng cường chuẩn hóa chương trình theo hướng tiệm cận quốc tế. Việc hoàn thành đánh giá ngoài các chương trình đào tạo và mở rộng hợp tác với nhiều đối tác quốc tế đã góp phần bảo đảm sinh viên được tiếp cận tri thức hiện đại, phù hợp với xu thế tài chính toàn cầu. Đây là điều kiện quan trọng để nguồn nhân lực có thể tham gia vào các lĩnh vực tăng trưởng mới.
Phóng viên: Một trong những điểm nghẽn của tăng trưởng nhanh là chất lượng quản trị doanh nghiệp và năng lực quản lý tài chính công. Học viện Tài chính làm gì để thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo trong nhà trường với yêu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước?
TS. Nguyễn Văn Bình: Chúng tôi cho rằng đào tạo đại học không thể tách rời thực tiễn. Vì vậy, Học viện đẩy mạnh gắn kết giữa giảng dạy với nghiên cứu khoa học và hoạt động tư vấn chính sách. Năm 2025, số lượng công bố quốc tế đạt 165 bài, tăng mạnh so với trước, cùng nhiều đề tài các cấp và hội thảo khoa học lớn, tạo môi trường học thuật gắn với những vấn đề thực tiễn của nền kinh tế.
 |
| Lãnh đạo Học viện Tài chính trao Bằng tốt nghiệp cho các tân cử nhân chường trình đào tạo đại học từ xa. |
Giảng viên và nhà khoa học của Học viện tích cực tham gia nghiên cứu, phản biện và tư vấn chính sách kinh tế - tài chính. Qua đó, những vấn đề nóng của quản trị doanh nghiệp, quản lý tài chính công được đưa vào bài giảng dưới góc nhìn thực tế, giúp sinh viên hiểu rõ hơn yêu cầu công việc sau khi ra trường. Hoạt động này góp phần thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết và thực hành.
Ngoài ra, Học viện mở rộng hợp tác với hơn 30 đối tác quốc tế, ký kết nhiều thỏa thuận với các trường và tổ chức nghề nghiệp uy tín. Hợp tác này giúp chương trình đào tạo cập nhật thông lệ quốc tế, đồng thời tạo điều kiện để giảng viên, sinh viên giao lưu học thuật, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, từ đó tăng khả năng thích ứng với môi trường làm việc thực tế.
Phóng viên: Để có nhân lực chất lượng cao thì đội ngũ giảng viên đóng vai trò then chốt. Học viện đang có những giải pháp nào trong thu hút chuyên gia thực tiễn, nâng cao năng lực nghiên cứu và quốc tế hóa đội ngũ giảng dạy nhằm tạo ra “chất lượng cao thật”, chứ không chỉ trên bằng cấp?
TS. Nguyễn Văn Bình: Học viện xác định phát triển đội ngũ giảng viên là khâu đột phá. Một trong những giải pháp quan trọng là giao chỉ tiêu nghiên cứu khoa học cho giảng viên và gắn kết quả nghiên cứu với đánh giá, xếp loại, thi đua khen thưởng. Cơ chế này tạo động lực để giảng viên không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn và năng lực nghiên cứu, góp phần nâng chất lượng giảng dạy.
Trong định hướng đến năm 2030, Học viện xây dựng kế hoạch phát triển đội ngũ bảo đảm cơ cấu hợp lý, chuẩn mực và hội nhập quốc tế. Chính sách trọng dụng nhân tài, khuyến khích công bố quốc tế, đổi mới phương pháp giảng dạy và xem xét chế độ đãi ngộ đặc thù cho giảng viên xuất sắc là những giải pháp quan trọng để tạo đội ngũ chất lượng cao thực chất.
Bên cạnh đó, Học viện chú trọng thu hút chuyên gia thực tiễn và tăng cường trao đổi giảng viên với các đối tác quốc tế. Sự kết hợp giữa kinh nghiệm thực tế và nền tảng học thuật hiện đại sẽ giúp bài giảng sinh động, sát thực tiễn hơn, đồng thời nâng cao năng lực hội nhập quốc tế của đội ngũ giảng viên. Đây là nền tảng để tạo ra chất lượng đào tạo bền vững.
Phóng viên: Theo ông, ngoài kiến thức chuyên môn, sinh viên tài chính hiện nay cần được trang bị thêm những năng lực nào để có thể trở thành lực lượng nòng cốt góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững của đất nước?
TS. Nguyễn Văn Bình: Trong bối cảnh mới, sinh viên không chỉ cần giỏi chuyên môn mà còn phải có tư duy dữ liệu, khả năng phân tích, dự báo và ra quyết định trong môi trường nhiều biến động. Khả năng thích ứng với thay đổi nhanh của thị trường lao động, tinh thần học tập suốt đời và năng lực làm việc trong môi trường số là những yêu cầu ngày càng rõ rệt đối với nguồn nhân lực tài chính.
Bên cạnh năng lực kỹ thuật, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Lĩnh vực tài chính gắn chặt với sự minh bạch, trung thực và tuân thủ pháp luật. Vì vậy, Học viện chú trọng giáo dục phẩm chất nghề nghiệp, ý thức trách nhiệm với xã hội, góp phần hình thành đội ngũ cán bộ tài chính không chỉ giỏi mà còn có bản lĩnh và chuẩn mực đạo đức.
Chiến lược phát triển của Học viện đến năm 2030 hướng tới xây dựng môi trường đào tạo bồi dưỡng cả “nhân tài” và “nhân tâm”, hoàn thiện nhân cách người học. Thông qua tăng cường trải nghiệm thực tế, kỹ năng mềm và văn hóa nghề nghiệp, sinh viên được chuẩn bị toàn diện để trở thành lực lượng nòng cốt, góp phần xây dựng nền tài chính quốc gia lành mạnh và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng bền vững.
Phóng viên: Xin cảm ơn ông về những chia sẻ!
