Định giá cổ phiếu hấp dẫn, cơ hội đầu tư phân hóa theo triển vọng lợi nhuận

Định giá cổ phiếu hấp dẫn, dòng tiền và lợi nhuận quyết định sức bật thị trường.

Trong báo cáo chiến lược quý IV/2026, BSC Research đánh giá định giá và triển vọng lợi nhuận đang tạo nền tảng thuận lợi cho thị trường chứng khoán, nhưng thanh khoản vẫn là điểm hạn chế. Điều này cho thấy cổ phiếu được định giá hấp dẫn chưa đồng nghĩa thị trường sẽ sớm phục hồi, bởi dòng tiền cần đủ mạnh để hỗ trợ quá trình định giá lại.

Theo dự báo, lợi nhuận của nhóm doanh nghiệp thuộc phạm vi theo dõi tăng 26% trong năm 2026 và 12% trong năm 2027. Trong khi đó, P/E dự phóng năm 2027 của VN-Index, sau khi loại VIC và VHM, ở mức 9,5 lần, thấp hơn khoảng 30% so với trung vị ba năm. Tương quan giữa triển vọng lợi nhuận và định giá là cơ sở để đơn vị phân tích đánh giá thị trường có cơ hội đầu tư trong trung và dài hạn.

Tuy nhiên, thang điểm đánh giá ba yếu tố cho thấy mức độ thận trọng nhất định. Tăng trưởng lợi nhuận đạt 3/5 điểm, định giá đạt 4/5 điểm, còn thanh khoản chỉ đạt 2/5 điểm. Như vậy, định giá là lợi thế nổi bật, nhưng chưa đủ để bảo đảm thị trường tăng giá.

Mức chiết khấu chỉ có thể thu hẹp bền vững khi triển vọng kinh doanh được xác nhận bằng kết quả thực tế, điều kiện vốn thuận lợi hơn và dòng tiền đủ sức hấp thụ nguồn cung. Nếu các yếu tố này chưa cải thiện đồng thời, cổ phiếu có thể duy trì định giá thấp trong thời gian dài.

Dòng vốn ngoại là một biến số cần theo dõi. Trong quý III/2026, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng khoảng 18.000 tỷ đồng, dù cường độ bán đã giảm. Báo cáo kỳ vọng áp lực bán ròng sẽ giảm đáng kể trong năm 2027, đồng thời đề cập quy mô khoảng 33.000 tỷ đồng gắn với kỳ vọng nâng hạng thị trường.

Đây là dòng tiền tiềm năng theo dự báo, không phải khoản vốn đã giải ngân hoặc chắc chắn sẽ chảy vào thị trường. Quy mô và thời điểm phân bổ thực tế còn phụ thuộc vào tiến trình triển khai và quyết định của nhà đầu tư.

Báo cáo đồng thời nâng đánh giá về khả năng lãi suất giảm trong năm 2027 so với kỳ trước, trong bối cảnh định hướng điều hành chính sách tiền tệ và kỳ vọng thanh khoản cải thiện khi đầu tư công được đẩy mạnh. Tuy nhiên, những ngành có nhu cầu vốn lớn vẫn có thể phải đối mặt với mặt bằng lãi suất cao hơn mức chung.

Vì vậy, định giá hấp dẫn mới tạo dư địa cho thị trường, còn khả năng phục hồi phụ thuộc vào việc lợi nhuận và dòng tiền có đủ sức chuyển hóa dư địa đó thành diễn biến giá hay không.

Tăng trưởng lợi nhuận phân hóa giữa các ngành

Bức tranh lợi nhuận dự báo cho thấy triển vọng tăng trưởng không đồng đều. Trong phạm vi doanh nghiệp được theo dõi, tốc độ tăng lợi nhuận dự kiến giảm từ 26% năm 2026 xuống 12% năm 2027. Mức tăng này vẫn tích cực, nhưng cơ hội có xu hướng tập trung ở những ngành có động lực kinh doanh rõ ràng.

Năm 2027, lợi nhuận nhóm xây dựng và vật liệu được dự báo tăng 22%; phần mềm và dịch vụ máy tính tăng 20,2%; ngân hàng tăng 16,5%; kim loại tăng 15,9%; bất động sản tăng 14,7%. Đây là những nhóm có mức tăng trưởng dự kiến cao hơn mức 12% của toàn bộ danh mục doanh nghiệp được theo dõi.

Xây dựng và vật liệu là nhóm được đánh giá tích cực nhờ kỳ vọng giải ngân đầu tư công tăng tốc trong năm 2027, đặc biệt tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Nếu tiến độ dự án được cải thiện, nhu cầu vật liệu và sản lượng tiêu thụ có thể hỗ trợ kết quả kinh doanh. Tuy nhiên, triển vọng này vẫn cần được kiểm chứng qua tiến độ triển khai thực tế và khả năng chuyển hóa nhu cầu thành doanh thu, lợi nhuận của từng doanh nghiệp.

Ngân hàng và bán lẻ cũng nằm trong nhóm được ưu tiên nhờ gắn với tăng trưởng trong nước và mức định giá được đánh giá là hợp lý. Đáng chú ý, lợi nhuận ngành bán lẻ được dự báo tăng 9,4%, thấp hơn mức chung 12%, một phần do diễn biến lợi nhuận của MWG. Điều đó cho thấy lựa chọn ngành không chỉ dựa vào tốc độ tăng trưởng dự báo, mà còn phụ thuộc vào định giá và dư địa cải thiện hoạt động kinh doanh.

Ở chiều ngược lại, lợi nhuận nhóm sản xuất dầu được dự báo giảm 51,7% trong năm 2027, chủ yếu do lợi nhuận BSR được kỳ vọng trở về mức bình thường sau giai đoạn thuận lợi. Con số này phản ánh dự báo đối với nhóm ngành theo phân loại của báo cáo, không đồng nghĩa toàn bộ ngành dầu khí sẽ suy giảm ở cùng mức độ.

Bất động sản nhà ở cũng cho thấy khoảng cách giữa định giá và triển vọng kinh doanh. Dù lợi nhuận nhóm bất động sản trong danh mục theo dõi được dự báo tăng 14,7%, đơn vị phân tích vẫn thận trọng với triển vọng bán hàng của phần lớn chủ đầu tư, ngoại trừ VHM. Theo đánh giá này, cổ phiếu bất động sản nhà ở có định giá thấp nhưng triển vọng kinh doanh chưa đủ rõ; giá cổ phiếu có thể phản ứng khi xuất hiện thay đổi thực chất về lãi suất.

Những trường hợp này cho thấy số liệu tăng trưởng tổng hợp không phản ánh đầy đủ tình hình của từng doanh nghiệp. Kết quả toàn ngành có thể chịu ảnh hưởng lớn từ một số doanh nghiệp quy mô lớn, trong khi những đơn vị khác vẫn đối mặt với khó khăn về doanh số, pháp lý hoặc chi phí vốn.

Do đó, dự báo tăng trưởng lợi nhuận cần được nhìn nhận như bức tranh phân hóa, không phải căn cứ để suy luận rằng mọi ngành và cổ phiếu đều có triển vọng tương tự. Cơ hội tập trung ở những doanh nghiệp có khả năng chuyển hóa động lực kinh tế thành kết quả kinh doanh cụ thể.

Cơ hội đầu tư phụ thuộc vào chất lượng tăng trưởng

Từ các yếu tố định giá, lợi nhuận và thanh khoản, BSC Research ưu tiên những ngành hưởng lợi từ tăng trưởng nội địa và có mức định giá hợp lý, gồm ngân hàng, bán lẻ và vật liệu xây dựng. Ngược lại, đơn vị phân tích thận trọng với các ngành đã qua đỉnh lợi nhuận hoặc có rủi ro pháp lý.

Cách tiếp cận này cho thấy P/E thấp không nên là tiêu chí duy nhất để lựa chọn cổ phiếu. Doanh nghiệp có định giá thấp nhưng lợi nhuận suy giảm, dòng tiền kinh doanh yếu hoặc triển vọng tiêu thụ chưa rõ ràng vẫn có thể tiếp tục bị thị trường chiết khấu. Ngược lại, doanh nghiệp có nền tảng kinh doanh tốt, dư địa tăng trưởng và khả năng hưởng lợi từ nhu cầu trong nước có cơ hội được định giá lại khi kết quả thực tế dần xác nhận kỳ vọng.

Với nhóm bán lẻ, mức tăng trưởng lợi nhuận dự báo thấp hơn mặt bằng chung không khiến nhóm này bị loại khỏi danh sách ưu tiên. Định giá và dư địa cải thiện hiệu quả kinh doanh vẫn là những yếu tố cần cân nhắc. Với vật liệu xây dựng, kỳ vọng đầu tư công chỉ thực sự có ý nghĩa khi tiến độ dự án, sản lượng tiêu thụ và lợi nhuận doanh nghiệp cho thấy sự cải thiện tương ứng.

Ở cấp độ toàn thị trường, khả năng thu hẹp mức chiết khấu phụ thuộc vào sự cải thiện của dòng tiền. Đơn vị phân tích kỳ vọng áp lực bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài giảm trong năm 2027, song triển vọng này vẫn cần được kiểm chứng.

Trong bối cảnh lợi nhuận giữa các ngành phân hóa, cơ hội đầu tư không chỉ nằm ở mức định giá thấp mà còn ở khả năng duy trì tăng trưởng và nền tảng kinh doanh của từng doanh nghiệp. Đây là những yếu tố quyết định khả năng thu hẹp mức chiết khấu và hiện thực hóa cơ hội đầu tư.