Điều chỉnh giảm trừ gia cảnh và cải tiến biểu thuế thu nhập cá nhân

Dự án Luật Thuế TNCN sửa đổi đã được Chính phủ trình Quốc hội tại Tờ trình số 844/TTr-CP ngày 29/9/2025 và Tờ trình số 985/TTr-CP ngày 24/10/2025. Trên cơ sở ý kiến thẩm tra của Ủy ban Kinh tế – Tài chính của Quốc hội và ý kiến góp ý của các đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận Tổ ngày 05/11/2025 cũng như tại Hội trường chiều 19/11/2025, Bộ Tài chính thảo đã tổ chức nghiên cứu kỹ lưỡng, tổng hợp các nội dung và dự kiến báo cáo Chính phủ phương án hoàn thiện dự án Luật với nhiều điểm điều chỉnh quan trọng.

Một trong những nội dung đáng chú ý là việc điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh. Theo đó, ngày 17/10/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua Nghị quyết điều chỉnh mức giảm trừ, cụ thể nâng mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế lên 15,5 triệu đồng/tháng và cho mỗi người phụ thuộc lên 6,2 triệu đồng/tháng.

Với mức giảm trừ mới này, cá nhân có thu nhập đến 17 triệu đồng/tháng nếu không có người phụ thuộc sẽ chưa phải nộp thuế. Trường hợp có một người phụ thuộc, mức thu nhập chưa phải nộp thuế là 24 triệu đồng/tháng và đối với hai người phụ thuộc là 31 triệu đồng/tháng. Việc điều chỉnh được đánh giá phù hợp hơn với thực tế đời sống, giúp người dân có dư địa tài chính tốt hơn trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng.

Cùng với nội dung trên, biểu thuế lũy tiến từng phần cũng được Chính phủ đề xuất điều chỉnh mạnh mẽ theo hướng đơn giản hóa và mở rộng khoảng cách thu nhập giữa các bậc. Biểu thuế hiện hành đang áp dụng 7 bậc thuế với thuế suất từ 5% đến 35% và khoảng cách thu nhập giữa các bậc dao động từ 5 đến 28 triệu đồng.

Tại dự thảo Luật, Chính phủ đề xuất rút gọn còn 5 bậc thuế, trong đó bậc 1 áp dụng thu nhập đến 10 triệu đồng/tháng với thuế suất 5%; bậc 2 từ trên 10 đến 30 triệu đồng/tháng với thuế suất 15%; bậc 3 từ trên 30 đến 60 triệu đồng/tháng với thuế suất 25%; bậc 4 từ trên 60 đến 100 triệu đồng/tháng với thuế suất 30% và bậc 5 áp dụng cho thu nhập trên 100 triệu đồng/tháng với thuế suất 35%. Việc thu gọn số bậc và nới rộng khoảng cách thu nhập giữa các bậc được kỳ vọng tạo sự minh bạch, dễ hiểu và giảm áp lực tính toán cho người nộp thuế.

Tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận, Bộ Tài chính đang nghiên cứu khả năng điều chỉnh giảm các mức thuế suất ở bậc 2 và bậc 3 từ 15% và 25% xuống còn 10% và 20%. Theo đánh giá sơ bộ, với biểu thuế mới được đề xuất, tất cả người nộp thuế đều sẽ giảm nghĩa vụ thuế so với biểu thuế hiện hành.

Bên cạnh đó, phương án điều chỉnh này cũng khắc phục được tình trạng tăng thuế đột ngột tại một số bậc theo dự thảo trước đây, góp phần bảo đảm tính hợp lý, công bằng và phù hợp với mục tiêu cải cách hệ thống thuế trong giai đoạn mới.

Nhiều chuyên gia kinh tế đánh giá các điều chỉnh trong dự án Luật Thuế TNCN lần này thể hiện bước tiến quan trọng trong việc hiện đại hóa chính sách thuế, đồng thời đáp ứng tốt hơn yêu cầu thực tiễn của nền kinh tế. Việc nâng mức giảm trừ gia cảnh được nhận định là phù hợp với xu hướng tăng chi phí sinh hoạt, góp phần cải thiện thu nhập thực và giảm áp lực tài chính cho người lao động. Đây là động thái kịp thời trong bối cảnh thu nhập bình quân tăng chậm hơn mức tăng giá một số nhóm hàng thiết yếu, khiến khả năng tích lũy của người dân bị thu hẹp trong những năm gần đây.

Đối với cải cách biểu thuế lũy tiến từng phần, việc rút gọn số bậc và mở rộng khoảng cách thu nhập được cho là hướng tiếp cận hợp lý nhằm bảo đảm tính minh bạch và giảm sự phức tạp trong áp dụng. Các chuyên gia nhận định rằng đề xuất giảm thuế suất ở một số bậc không chỉ giúp giảm nghĩa vụ thuế cho người nộp, mà còn tạo động lực khuyến khích lao động có trình độ, kỹ năng nâng cao năng suất, qua đó đóng góp nhiều hơn cho nền kinh tế.

Những điều chỉnh này cũng được đánh giá là phù hợp với xu hướng quốc tế về cải thiện môi trường thuế nhằm hỗ trợ tầng lớp thu nhập trung bình – nhóm có vai trò quan trọng trong tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế.

Về tổng thể, phương án điều chỉnh được Bộ Tài chính nghiên cứu và đề xuất lần này là bước hoàn thiện chính sách thuế theo hướng công bằng, đồng bộ và có tính dự báo cao. Nếu được thông qua, dự án Luật sẽ góp phần mở rộng nguồn lực cho người dân, tạo nền tảng thuận lợi cho phục hồi và phát triển kinh tế trong giai đoạn tới.