Đề xuất nâng gấp đôi mức vay vốn tín dụng cho học sinh, sinh viên

Bộ Tài chính đề xuất nâng mức vay tối đa từ 4 triệu đồng lên 8 triệu đồng/tháng đối với học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn.

Bộ Tài chính đang trình Thủ tướng Chính phủ dự thảo Quyết định về tín dụng đối với học sinh, sinh viên thay thế Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg ngày 27/2/2007 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với học sinh, sinh viên và Quyết định số 05/2022/QĐ-TTg ngày 23/3/2022 sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg.

Qua quá trình rà soát, đánh giá thực tiễn triển khai, Bộ Tài chính đề xuất ban hành một Quyết định mới thay thế hai quyết định hiện hành thay vì chỉ sửa đổi, bổ sung để bảo đảm đồng bộ quy định và thuận lợi trong tổ chức thực hiện.

Sau 19 năm triển khai, chương trình tín dụng đối với học sinh, sinh viên đã đạt nhiều kết quả tích cực. Theo báo cáo của Ngân hàng Chính sách xã hội, đến ngày 31/5/2026, tổng doanh số cho vay đạt 92.532 tỷ đồng, doanh số cho vay bình quân đạt 4.870 tỷ đồng/năm. Dư nợ của chương trình đạt 24.475 tỷ đồng với 355.805 hộ gia đình còn dư nợ. Nợ quá hạn ở mức 64,9 tỷ đồng, chiếm 0,27% tổng dư nợ; nợ khoanh là 36,4 tỷ đồng, tương đương 0,15% tổng dư nợ chương trình.

Bộ Tài chính cho hay, chương trình đã hỗ trợ hơn 4 triệu lượt học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn được tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để yên tâm học tập, góp phần giảm tỷ lệ bỏ học, nâng cao trình độ dân trí, chất lượng nguồn nhân lực và thực hiện mục tiêu giảm nghèo, bình đẳng trong giáo dục.

Đồng thời, Bộ Tài chính đã 7 lần trình Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh mức cho vay tối đa vào các năm 2009, 2011, 2013, 2015, 2017, 2019 và 2022 nhằm phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và chi phí học tập từng thời kỳ.

Tuy vậy, theo dự thảo Tờ trình và dự thảo Báo cáo tổng kết, quá trình triển khai cũng bộc lộ nhiều tồn tại, hạn chế cần được sửa đổi. Trong đó, về đối tượng vay vốn, dự thảo nêu rõ ngoài các đối tượng hiện hành còn có trường hợp học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn do cha, mẹ hoặc cả cha và mẹ mất năng lực hành vi dân sự nhưng chưa được tiếp cận chính sách tín dụng ưu đãi để tiếp tục học tập.

Đối với mức cho vay, dự thảo Tờ trình đánh giá mức vay tối đa 4 triệu đồng/tháng được áp dụng từ năm 2022 đã không còn phù hợp khi học phí và các khoản chi phí sinh hoạt như sách vở, học tập, ăn ở, đi lại đều tăng đáng kể. Nên dự thảo Quyết định đề xuất nâng mức vốn cho vay tối đa lên 8 triệu đồng/tháng/học sinh, sinh viên. Đồng thời quy định Ngân hàng Chính sách xã hội xem xét, quyết định mức cho vay cụ thể căn cứ vào mức thu học phí của từng trường và sinh hoạt phí theo từng địa bàn nhưng không vượt quá mức cho vay tối đa.

Theo dự thảo Bản thuyết minh, việc nâng mức vốn cho vay từ tối đa 4 triệu đồng lên 8 triệu đồng/tháng nhằm phù hợp với phí sinh hoạt và học phí đại học hiện nay, góp phần hỗ trợ trang trải học phí, sinh hoạt phí và chi phí học tập khác trong thời gian theo học tại các trường đại học đối với các học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn.

Bên cạnh việc điều chỉnh mức vay, dự thảo Quyết định cũng mở rộng đối tượng được vay vốn nhằm phù hợp với tình hình thực tế. Theo đó, ngoài các trường hợp hiện hành, dự thảo bổ sung đối tượng là học sinh, sinh viên mồ côi cả cha lẫn mẹ; hoặc cả cha lẫn mẹ đều không có khả năng lao động/mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật; chỉ mồ côi cha hoặc mẹ nhưng người còn lại không có khả năng lao động/mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật.

Đồng thời, tiếp tục áp dụng chính sách đối với học sinh, sinh viên thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ có mức sống trung bình và trường hợp gia đình gặp khó khăn về tài chính do tai nạn, bệnh tật, thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh trong thời gian theo học có xác nhận của UBND cấp xã nơi cư trú.

Đối với lãi suất, dự thảo Quyết định đề xuất thay đổi cách quy định. Thay vì quy định cố định mức lãi suất 0,5%/tháng như hiện hành, dự thảo quy định mức lãi suất cho vay bằng lãi suất cho vay đối với hộ nghèo theo từng thời kỳ do Thủ tướng Chính phủ quy định; lãi suất nợ quá hạn bằng 130% lãi suất khi cho vay và đồng tiền cho vay, trả nợ là đồng Việt Nam.

Dự thảo cũng sửa đổi quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục vay vốn theo hướng đẩy mạnh chuyển đổi số. Về gia hạn nợ và chuyển nợ quá hạn, dự thảo đề xuất, trường hợp khách hàng gặp khó khăn và có văn bản đề nghị, Ngân hàng Chính sách xã hội xem xét quyết định gia hạn nợ, với thời gian gia hạn tối đa bằng một nửa thời hạn trả nợ. Trường hợp sử dụng vốn sai mục đích hoặc không trả được nợ đúng hạn mà không được chấp thuận điều chỉnh kỳ hạn trả nợ hoặc gia hạn nợ thì thực hiện chuyển nợ quá hạn đối với số dư nợ gốc liên quan.