Chỉ số PMI đạt 50,5 điểm, ngành sản xuất Việt Nam nỗ lực vượt qua thách thức

Ngành sản xuất Việt Nam vẫn ghi nhận sự lạc quan bên cạnh những khó khăn nhất định.

Theo báo cáo của S&P Global, chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam đạt 50,5 điểm trong tháng 4 (tháng 3 là 51,2 điểm), phản ánh những khó khăn nhất định của doanh nghiệp, tuy nhiên, mức độ lạc quan vẫn được ghi nhận.

Việc chỉ số PMI được duy trì mức trên 50 điểm cho thấy các điều kiện kinh doanh tổng thể của ngành sản xuất đã cải thiện tháng thứ 10 liên tiếp. Qua đây cũng đã cho sự ổn định vĩ mô đã và đang tạo nền tảng thuận lợi cho hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp.

Theo S&P, yếu tố giúp giữ chỉ số toàn phần duy trì ở vùng tăng trưởng trong tháng 4 là sản lượng vẫn duy trì đà tăng. Theo đó, sản lượng đã tăng tháng thứ 12 liên tiếp, phản ánh việc thực hiện các dự án hiện có và khả năng duy trì của nhu cầu cơ bản.

Tuy nhiên, vẫn có không ít khó khăn đang đặt ra với nhiều áp lực từ nguy cơ gia tăng lạm phát, nguồn cung nguyên vật liệu khan hiếm do bất ổn địa chính trị tại khu vực Trung Đông. Thực tế là số lượng đơn đặt hàng mới giảm trong bối cảnh giá cả tăng. Yếu tố này ảnh hưởng rõ hơn với số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới.

Ngoài ra, có nhiều báo cáo cho thấy chi phí nhiên liệu và dầu tăng trong tháng 4, và cước phí vận tải tăng cũng được nhắc đến. Kết quả là, chi phí đầu vào tăng nhanh, và tốc độ tăng ở mức nhanh nhất trong 15 năm. Hơn một nửa số người trả lời khảo sát cho biết giá đầu vào đã tăng trong tháng. Tương ứng, giá cả đầu ra cũng tăng mạnh (ghi nhận tốc độ tăng nhanh nhất kể từ tháng 4/2011).

Số lượng đơn đặt hàng mới giảm dẫn đến các nhà sản xuất đã giảm nhân lực, thông qua cả việc giảm số lượng nhân viên và giảm số giờ lao động. Một số công ty cũng báo cáo tình trạng nhân viên nghỉ việc.

Cùng với đó, lượng công việc tồn đọng giảm với tốc độ giảm nhanh nhất kể từ tháng 9 năm ngoái. Các công ty cũng giảm hoạt động mua hàng và hàng tồn kho vào thời điểm đầu quý II/2026.

Việc chủ động mua hàng trước của một số nhà sản xuất được ghi nhận cho thấy giải pháp để cố gắng giảm thiểu những khó khăn về giá cả và nguồn cung, từ đây chỉ số mua hàng hóa đầu vào được ghi nhận chỉ giảm nhẹ so với tháng trước. Chỉ số này giảm cũng có nguyên nhân lớn từ việc số lượng đơn đặt hàng mới giảm. Tuy nhiên, tốc độ giảm tồn kho cả hàng mua và hàng thành phẩm đều tăng.

Những vấn đề liên quan đến chi phí và khả năng vận chuyển, cũng như tình trạng khan hiếm nguyên vật liệu, đã khiến thời gian giao hàng của nhà cung cấp bị kéo dài trong tháng 4.

Hơn nữa, hiệu suất hoạt động của nhà cung cấp đã suy giảm với mức độ lớn nhất trong 4,5 năm gần đây. Những lo ngại về ảnh hưởng của cuộc chiến tranh Trung đông đã khiến tâm lý lạc quan của các nhà sản xuất Việt Nam tiếp tục giảm. Tâm lý kinh doanh đã giảm xuống mức thấp trong 7 tháng và thấp hơn mức trung bình của lịch sử chỉ số.

Tuy nhiên, điểm tích cực là các công ty tiếp tục dự báo sản lượng sẽ tăng trong năm tới nhờ hy vọng về việc phục hồi số lượng đơn đặt hàng mới và môi trường thị trường ổn định hơn.

Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, nêu bình luận: “Giá cả và sự gián đoạn nguồn cung do cuộc chiến tranh Trung Đông tiếp tục ảnh hưởng đến tăng trưởng của ngành sản xuất Việt Nam trong tháng 4, khi chi phí nhiên liệu, dầu và vận tải tăng gây áp lực cho cả nhu cầu và nguồn cung”.

Ông Andrew Harker cũng đánh giá lạc quan về sản lượng tiếp tục tăng trong kỳ khảo sát lần này, dù vậy, cũng lưu ý rằng tốc độ tăng đã chậm lại, ghi nhận mức tăng thấp.

”Với số lượng đơn đặt hàng mới giảm về vùng suy thoái, có vẻ như sản lượng sẽ giảm theo trong những tháng tới, trừ khi môi trường giá cả và nguồn cung sẽ cải thiện sớm”, ông Andrew Harker đưa ra phân tích.