Bức tranh sáng đầu tư ra nước ngoài và kỳ vọng nâng cao hiệu quả xuất ngoại dòng vốn Việt

Dòng vốn Việt xuất ngoại tăng trưởng mạnh mẽ 5 tháng đầu năm

Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong 5 tháng đầu năm 2026, có 85 dự án đầu tư của Việt Nam ra nước ngoài được cấp mới giấy chứng nhận đầu tư với tổng số vốn của phía Việt Nam là 760,8 triệu USD, gấp 2,8 lần so với cùng kỳ năm trước; có 10 lượt dự án điều chỉnh vốn với số vốn điều chỉnh tăng 33,8 triệu USD, giảm 18,7%.

Tính chung tổng vốn đầu tư của Việt Nam ra nước ngoài (vốn cấp mới và điều chỉnh) đạt 794,6 triệu USD, gấp 2,5 lần so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, các lĩnh vực chiếm tỷ lệ cao là: Xây dựng đạt 178,8 triệu USD, chiếm 22,5% tổng vốn đầu tư; Sản xuất, phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí đạt 163,8 triệu USD, chiếm 20,6%; Vận tải kho bãi đạt 150,5 triệu USD, chiếm 18,9%.

Cũng theo thống kê, trong 5 tháng đầu năm 2026, có 33 quốc gia và vùng lãnh thổ nhận đầu tư của Việt Nam, trong đó Lào là nước dẫn đầu với 199,5 triệu USD, chiếm 25,1% tổng vốn đầu tư; Kyrgyzstan 49,9 triệu USD, chiếm 18,9%; Anh 82,8 triệu USD, chiếm 10,4%; Kazakhstan 36 triệu USD, chiếm 4,5%; Cambodia 32,9 triệu USD, chiếm 4,1%; Hoa Kỳ 31,9 triệu USD, chiếm 4,0%; quần đảo Virgin (thuộc Anh) 30,1 triệu USD, chiếm 3,8%.

Các doanh nghiệp Việt Nam có các dự án đầu tư ra trọng điểm tiêu biểu hiện nay như: Công ty Cổ phần điện Việt Lào, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội Viettel, Vinamilk, TH Truemilk, FPT… Đây được coi là những điểm sáng của dòng vốn ĐTRNN của Việt Nam tính đến nay.

Lào giữ vững vị thế dẫn đầu thu hút dòng vốn Việt với điểm nhấn đầu tư năng lượng

Luôn đứng ở vị trí dẫn đầu trong số các quốc gia nhận đầu tư của Việt Nam, Lào được đánh giá là một trong những địa bàn đầu tư trọng điểm thu hút mạnh mẽ dòng vốn đầu tư chiến lược của các doanh nghiệp Việt Nam với tầm nhìn dài hạn. Trong đó, đặc biệt nổi bật là đầu tư vào lĩnh vực năng lượng với các dự án thủy điện quy mô công suất lớn.

Dự án Nhà máy thủy điện Xekaman tại Lào của Công ty cổ phần điện Việt Lào là một trong những dự án ĐTRNN trọng điểm có quy mô và tổng vốn đầu tư lớn của Việt Nam

Hợp tác trong lĩnh vực đầu tư năng lượng được đánh giá là điểm nhấn mang dấu ấn hợp tác thành công trong hoạt động ĐTRNN của doanh nghiệp Việt Nam cũng như về quan hệ kinh tế đầu tư song phương giữa hai nước và giữa cộng đồng doanh nghiệp 2 bên. Là một trong những nhà đầu tư đi tiên phong đầu tư vào các dự án quy mô lớn trong lĩnh vực năng lượng, Công ty cổ phần Điện Việt Lào hiện đang quản lý và vận hành các nhà máy thủy điện trọng điểm trong dự án Nhà máy thủy điện Xekaman các giai đoạn (Nhà máy Xekaman 1 và Xekaman 3). Đến nay, Dự án đã hoàn thành và bán điện về Việt Nam, đóng góp vào việc kết nối lưới điện khu vực, phục vụ nhu cầu mua, bán điện giữa Lào - Việt Nam, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Xét về hiệu quả kinh doanh, theo số liệu thống kê của Công ty cổ phần Điện Việt Lào, tính lũy kế đến cuối năm 2025, sản lượng điện sản xuất của Nhà máy Xekaman 1 đạt gần 12,3 tỷ kWh, doanh thu bán điện lũy kế đến thời điểm này đạt 692,73 triệu USD; sản lượng điện sản xuất của Nhà máy Xekaman 3 đạt 6,72 tỷ kWh, doanh thu bán điện lũy kế đạt 381,52 triệu USD. Như vậy, tính chung tổng sản lượng điện sản xuất lũy kế của 2 nhà máy tính đến cuối năm 2025 đạt trên 19 tỷ kWh, với tổng doanh thu lũy kế đạt trên 1,07 tỷ USD.

Tại địa bàn Lào, dự án của Công ty cổ phần Điện Việt Lào không chỉ mang lại những lợi ích kinh tế, đóng góp cho ngân sách nhà nước của nước bạn, mà đồng thời góp phần mang lại sự phát triển chung cho xã hội và cộng đồng, đảm bảo duy trì ổn định an ninh - quốc phòng trên biên giới giữa hai nước.

Để ĐTRNN trở thành động lực mới mở rộng không gian phát triển

Theo đánh giá của chuyên gia Viện Chiến lược và Chính sách Kinh tế - Tài chính (Bộ Tài chính), nhìn chung, hoạt động ĐTRNN của Việt Nam trong giai đoạn vừa qua đã có bước tăng trưởng mạnh mẽ, đặc biệt với mức tăng ấn tượng trong quý 1 và 5 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm trước. Trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt, việc xây dựng chiến lược ĐTRNN bài bản, nâng cao năng lực doanh nghiệp và hoàn thiện chính sách hỗ trợ là bài toán đặt ra hiện nay để nâng cao hiệu quả dòng vốn xuất ngoại. Nếu thực hiện tốt, ĐTRRN sẽ trở thành động lực quan trọng giúp Việt Nam mở rộng không gian phát triển và nâng cao vị thế trong nền kinh tế toàn cầu.

Viện Chiến lược và Chính sách Kinh tế Tài chính khuyến nghị, để hoạt động đầu tư ra của Việt Nam ra nước ngoài ngày càng mở rộng và hiệu quả, nên triển khai đồng bộ một số giải pháp sau:

Một là, cần xây dựng một chiến lược quốc gia về ĐTRNN, trong đó xác định rõ các ngành, lĩnh vực và thị trường ưu tiên. Việc định hướng rõ ràng sẽ giúp doanh nghiệp tránh đầu tư dàn trải và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

Hai là, hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế chính sách hỗ trợ ĐTRNN. Nhà nước xem xét đơn giản hóa thủ tục cấp phép, đồng thời xây dựng các công cụ hỗ trợ như quỹ bảo lãnh đầu tư, bảo hiểm rủi ro và hệ thống thông tin thị trường quốc tế. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro và nâng cao khả năng thành công của dự án.

Ba là, nâng cao năng lực của doanh nghiệp thông qua đào tạo về quản trị quốc tế, tài chính quốc tế và pháp luật quốc tế. Đồng thời, cần khuyến khích doanh nghiệp hợp tác với các đối tác nước ngoài để tận dụng kinh nghiệm và công nghệ.

Bốn là, tăng cường ngoại giao kinh tế và hợp tác quốc tế. Việc ký kết các hiệp định bảo hộ đầu tư, tránh đánh thuế hai lần và mở rộng mạng lưới xúc tiến đầu tư sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Việt Nam khi đầu tư ra nước ngoài. Ngoài ra, tăng cường giám sát và đánh giá hiệu quả đầu tư để đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn.