Bộ Tài chính đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, mở rộng dư địa tăng trưởng kinh tế

Bộ Tài chính đang tích cực chuyển đổi số và khai thác dữ liệu nhằm giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Đột phá cải cách từ cắt giảm thủ tục hành chính

Một trong những điểm nhấn quan trọng tại Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030 là yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Đây được xem là nền tảng then chốt nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số”, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh phát triển mới.

Theo định hướng này, các bộ, ngành được giao nhiệm vụ cắt giảm tối thiểu 30% ngành nghề kinh doanh có điều kiện, loại bỏ những quy định không cần thiết. Đồng thời, phấn đấu giảm 50% thời gian giải quyết và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính so với năm 2024. Những mục tiêu này thể hiện quyết tâm cải cách mạnh mẽ, hướng tới môi trường kinh doanh thông thoáng, minh bạch và hiệu quả hơn.

Trong bức tranh chung đó, Bộ Tài chính xác định cải cách thủ tục hành chính và đơn giản hóa điều kiện kinh doanh là một trụ cột quan trọng. Đây không còn là nhiệm vụ mang tính thường xuyên, mà đã trở thành giải pháp chiến lược nhằm kiến tạo môi trường đầu tư thuận lợi, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển, qua đó tạo dư địa cho tăng trưởng kinh tế trong trung và dài hạn.

Thực tế triển khai cho thấy, cải cách trong lĩnh vực tài chính đã đạt được những kết quả rõ nét. Việc cắt giảm thủ tục hành chính được thực hiện trên quy mô lớn, đi vào thực chất, mang lại tác động trực tiếp đến chi phí và thời gian thực hiện của doanh nghiệp cũng như người dân, qua đó nâng cao hiệu quả vận hành của nền kinh tế.

Từ nền tảng 962 thủ tục hành chính năm 2024, đến nay Bộ Tài chính đã cắt giảm, đơn giản hóa 730 thủ tục, tương đương hơn 75%. Cải cách không dừng ở số lượng mà còn tạo ra hiệu quả định lượng rõ rệt: chi phí tuân thủ giảm 51,88%, thời gian giải quyết thủ tục giảm 51,35%. Những con số này cho thấy chất lượng cải cách ngày càng được nâng cao.

Ở góc độ kinh tế, việc giảm mạnh chi phí tuân thủ mang lại lợi ích thiết thực. Nguồn lực tài chính và thời gian được giải phóng giúp doanh nghiệp tập trung vào hoạt động sản xuất, kinh doanh. Qua đó, hiệu quả phân bổ nguồn lực được cải thiện, tạo thêm động lực cho tăng trưởng và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Đẩy mạnh phân cấp, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục

Một điểm đáng chú ý khác là việc đẩy mạnh phân cấp trong giải quyết thủ tục hành chính. Hiện nay, khoảng 73% thủ tục trong lĩnh vực tài chính đã được chuyển giao về địa phương, trong khi cấp Bộ chỉ còn trực tiếp xử lý khoảng 27%. Sự thay đổi này giúp dịch vụ công đến gần hơn với người dân và doanh nghiệp.

Phân cấp gắn với trách nhiệm giải trình rõ ràng đã góp phần rút ngắn thời gian xử lý, giảm chi phí cơ hội và hạn chế độ trễ chính sách. Đồng thời, cơ chế này còn thúc đẩy cạnh tranh thể chế giữa các địa phương, qua đó tạo động lực cải cách mạnh mẽ, hướng tới môi trường hành chính năng động và hiệu quả hơn.

Nếu cắt giảm thủ tục là biểu hiện dễ nhận thấy, thì chuyển đổi số chính là nền tảng cốt lõi của cải cách. Bộ Tài chính đã triển khai xây dựng và vận hành nhiều cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành, kết nối với Trung tâm dữ liệu quốc gia, từng bước thay thế hồ sơ giấy bằng dữ liệu số trong toàn bộ quy trình xử lý.

Kết quả đạt được rất rõ ràng, trong đó tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt khoảng 98%, 100% kết quả giải quyết được cung cấp dưới dạng điện tử. Đáng chú ý, tỷ lệ khai thác và sử dụng lại dữ liệu đạt khoảng 70%, cho thấy hệ thống đã chuyển từ giai đoạn điện tử hóa sang tích hợp và tái sử dụng dữ liệu hiệu quả.

Việc dữ liệu được chia sẻ và tái sử dụng mang lại lợi ích lâu dài. Mỗi lần giảm một bước kê khai hay nộp hồ sơ là thêm một lần cắt giảm chi phí tuân thủ. Đây là cách thức cải cách mang tính bền vững, giúp tiết kiệm nguồn lực cho xã hội mà vẫn bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước.

Song song với cải cách thủ tục, việc rà soát và đơn giản hóa điều kiện kinh doanh cũng được triển khai theo hướng thận trọng, có lộ trình rõ ràng. Các quy định không còn phù hợp từng bước được loại bỏ, góp phần tháo gỡ những rào cản đối với hoạt động gia nhập và mở rộng sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Trong thời gian tới, Bộ Tài chính xác định tiếp tục đẩy mạnh cải cách theo hướng hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục và điều kiện kinh doanh, đồng thời mở rộng phân cấp đi đôi với kiểm soát hiệu quả. Cùng với đó là việc nâng cấp hạ tầng dữ liệu, tăng cường kết nối và chia sẻ thông tin giữa các cơ quan quản lý.

Có thể thấy, cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực tài chính đang tạo ra những chuyển biến mang tính nền tảng. Khi chi phí tuân thủ được giảm thiểu, quy trình được đơn giản hóa và dữ liệu được khai thác hiệu quả, môi trường kinh doanh sẽ ngày càng thông thoáng, qua đó tạo lực đẩy quan trọng cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế bền vững trong giai đoạn tới.