Bảo đảm an toàn nợ, tăng minh bạch và củng cố nền tảng tài chính quốc gia

Các chỉ tiêu an toàn nợ công năm 2026 đều nằm trong giới hạn cho phép của Quốc hội và thấp hơn đáng kể so với trần quy định.

Các chỉ tiêu nợ công trong ngưỡng an toàn

Bộ Tài chính vừa công bố Kế hoạch vay, trả nợ công năm 2026 sau khi được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, trên cơ sở triển khai các quy định mới của Luật Quản lý nợ công được sửa đổi, bổ sung tại Luật số 141/2025/QH15 và Nghị định số 84/2026/NĐ-CP ngày 25/3/2026 của Chính phủ. Kế hoạch được xây dựng với mục tiêu bảo đảm huy động vốn cho ngân sách nhà nước, chủ động trả nợ, đồng thời duy trì các chỉ tiêu an toàn nợ công trong giới hạn cho phép.

Theo kế hoạch, tổng nhu cầu vay của Chính phủ năm 2026 dự kiến đạt 969.796 tỷ đồng. Trong đó, phần lớn nguồn vốn, tương đương 583.700 tỷ đồng (chiếm 60%), được sử dụng để bù đắp bội chi ngân sách nhà nước. Khoảng 376.005 tỷ đồng (39%) dành cho chi trả nợ gốc đến hạn và 10.092 tỷ đồng (1%) được bố trí để cho vay lại từ nguồn vốn vay nước ngoài của Chính phủ.

Đáng chú ý, kênh phát hành trái phiếu Chính phủ tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong huy động vốn. Năm 2026, khối lượng phát hành dự kiến khoảng 500.000 tỷ đồng, thực hiện thông qua đấu thầu tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội.

Tổng nghĩa vụ trả nợ của Chính phủ trong năm 2026 (bao gồm cả gốc và lãi) dự kiến ở mức 534.739 tỷ đồng. Trong đó, nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ chiếm 493.405 tỷ đồng, còn lại 41.334 tỷ đồng là nghĩa vụ trả nợ đối với các khoản vay về cho vay lại.

Theo Bộ Tài chính, các chỉ tiêu an toàn nợ công năm 2026 đều nằm trong giới hạn cho phép của Quốc hội và thấp hơn đáng kể so với trần quy định.

Cụ thể, nợ công so với GDP dự kiến ở mức 35-36%, thấp hơn nhiều so với mức trần 60%. Nợ Chính phủ so với GDP khoảng 33-34% (trần 50%), trong khi nợ nước ngoài của quốc gia vào khoảng 28-29% GDP (trần 50%). Đáng chú ý, nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ so với thu ngân sách nhà nước dự kiến ở mức 20-21%, vẫn nằm trong ngưỡng an toàn 25%.

Tăng cường minh bạch, cải thiện xếp hạng tín nhiệm

Bộ Tài chính cho biết, việc công bố Kế hoạch vay, trả nợ công hằng năm là một bước đi quan trọng nhằm tăng cường minh bạch thông tin về nợ công, qua đó tiệm cận với các thông lệ quốc tế tốt trong quản lý nợ.

Việc công khai kế hoạch cũng góp phần cải thiện các tiêu chí đánh giá về chiến lược quản lý nợ theo công cụ Đánh giá hiệu quả quản lý nợ công (DeMPA) của Ngân hàng Thế giới, đồng thời tạo điều kiện để các tổ chức xếp hạng tín nhiệm và các tổ chức đánh giá vĩ mô tiếp cận nguồn thông tin chính thức, đầy đủ và kịp thời.

Qua đó, Việt Nam có thêm cơ sở để cải thiện điểm số ở các tiêu chí về minh bạch, quản trị và thể chế, góp phần nâng cao xếp hạng tín nhiệm quốc gia.

Theo Bộ Tài chính, đây cũng là một trong những giải pháp cụ thể nhằm hiện thực hóa mục tiêu cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia giai đoạn 2026-2030, phù hợp với định hướng tại Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 của Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, qua đó góp phần tạo nền tảng tài chính vững chắc để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức “hai con số” trong giai đoạn tới.