Tại họp báo của ADB "Cập nhật triển vọng kinh tế Việt Nam" vào ngày 30/9/2025, ông Shantanu Chakraborty - Giám đốc Quốc gia ADB tại Việt Nam cho hay, năm 2025 là một năm đầy thử thách đối với nền kinh tế Việt Nam, khi nền kinh tế toàn cầu phải đối mặt với thách thức thuế quan đáng kể, với việc Việt Nam phải chịu mức thuế đối ứng của Mỹ cao - 20% đối với hàng nhập khẩu và 40% đối với hàng trung chuyển.
Tuy nhiên, bất chấp những “cơn gió ngược” từ thuế quan và căng thẳng địa chính trị toàn cầu và khu vực leo thang, nền kinh tế Việt Nam vẫn hoạt động tốt trong quý đầu tiên của năm.
Ông Shantanu Chakraborty nhận định, tăng trưởng GDP đã tăng tốc ấn tượng 7,5% vào tháng 6/2025, đánh dấu hiệu suất nửa đầu năm mạnh nhất kể từ năm 2010. Điều này được thúc đẩy bởi các chính sách mở rộng và sự gia tăng các đơn đặt hàng xuất khẩu trước thuế quan mới.
Tuy nhiên, mức thuế đối ứng của Mỹ cũng đặt ra nhiều rủi ro đối với tăng trưởng ngắn hạn. Trong khi nền kinh tế trong nước dự kiến sẽ duy trì khả năng phục hồi, tăng trưởng có thể sẽ vừa phải từ hiệu suất mạnh mẽ trong nửa đầu năm.
Vì thế, ADB đã điều chỉnh dự báo tăng trưởng GDP năm 2025 của Việt Nam lên 6,7%, so với dự báo 6,0% vào tháng 4/2025, do nhu cầu nội địa vững vàng. Nhưng sang năm 2026, dự báo tăng trưởng GDP lại giảm từ 6,5% xuống 6,0%.
Lý giải cho dự báo này, ông Shantanu Chakraborty cho hay, năm 2026 có những ảnh hưởng nhất định do tác động dự kiến của thuế quan đối ứng của Mỹ, môi trường toàn cầu yếu hơn, gián đoạn nguồn cung, trong khi nhiều khu vực còn bất ổn địa chính trị.
Về lạm phát, lãnh đạo ADB tại Việt Nam cho hay, năm 2025 được dự báo thấp hơn ở mức 3,9% và 3,8% vào năm 2026, mặc dù áp lực lạm phát vẫn còn do tác động của các chính sách thuế đối ứng, VND mất giá và một số mặt hàng do Nhà nước quản lý điều chỉnh tăng giá.
Tuy nhiên, ông Shantanu Chakraborty cho biết, để đối phó với những thách thức ngày càng tăng, Chính phủ đã thực hiện các hành động chính sách kịp thời. Đó là duy trì chính sách tiền tệ linh hoạt và chính sách tài khoá hỗ trợ tăng trưởng.
Vì thế, sự phối hợp tốt hơn giữa thực thi hiệu quả chính sách tài khóa và tiền tệ sẽ giúp tránh gây áp lực quá mức lên các công cụ tiền tệ và bảo đảm ổn định kinh tế tài chính vĩ mô.
Trong dài hạn, theo ông Shantanu Chakraborty, các cải cách pháp lý toàn diện cần phải giải quyết những thách thức mang tính cấu trúc, như: Đảm bảo khả năng thích ứng biến đổi khí hậu, thúc đẩy năng lực cạnh tranh của khu vực tư nhân, nâng cao hiệu quả của doanh nghiệp nhà nước, hiện đại hóa hệ thống thuế và chuyển đổi số. Đây là những yếu tố then chốt cho một mô hình tăng trưởng cân bằng hơn.
Khuyến nghị thêm về phát triển kinh tế cho Việt Nam, ông Nguyễn Bá Hùng - Chuyên gia Kinh tế trưởng tại Việt Nam của ADB cho rằng, đầu tư công hiệu quả là yếu tố then chốt để duy trì tăng trưởng và giảm nút thắt hạ tầng.
Với tỷ lệ nợ công dưới 34% GDP - thấp hơn nhiều so với mức trần 60% theo quy định, nên theo ông Hùng, Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa tài khóa cho các biện pháp hỗ trợ tăng trưởng.
Vì thế, ông Nguyễn Bá Hùng nhận định, thực thi chính sách tài khóa hiệu quả, bao gồm thực hiện đầu tư công, đóng vai trò then chốt trong việc duy trì tăng trưởng và tăng khả năng chống chịu.
Sự phối hợp chặt chẽ hơn các chính sách tài khóa và tiền tệ sẽ giúp tránh việc lạm dụng các công cụ tiền tệ và duy trì ổn định kinh tế tài chính vĩ mô. Cải cách thể chế sâu rộng nhằm nâng cao hiệu quả quản trị có thể thúc đẩy cầu nội địa.
Trong khi duy trì triển vọng tích cực cho Việt Nam giai đoạn 2025-2026, Báo cáo “Triển vọng Phát triển Châu Á tháng 9 năm 2025” của ADB cũng nhấn mạnh một số rủi ro bắt nguồn từ cả những bất định toàn cầu và các yếu tố trong nước.
Nếu môi trường kinh tế toàn cầu xấu hơn dự kiến - do tăng trưởng chậm lại của các đối tác thương mại lớn và biến động thị trường tài chính gia tăng - thách thức đối với nền kinh tế sẽ tăng lên. Ở trong nước, mặc dù các cải cách về đầu tư công đã mang lại kết quả bước đầu, song rủi ro tài chính gia tăng và sự chậm trễ trong phối hợp chính sách có thể hạn chế hiệu quả của các biện pháp kích thích tăng trưởng.
