Lãi suất đã giảm: "Nắn" dòng tiền vào đâu?

Lãi suất đã giảm, áp lực vẫn còn

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu Ngân hàng Nhà nước thực hiện ngay việc thanh tra, kiểm tra các ngân hàng thương mại điều chỉnh tăng lãi suất huy động và kịp thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Ngày 25/2, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành văn bản yêu cầu các ngân hàng thương mại và chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tại các địa phương thực hiện ổn định lãi suất tiền gửi, đồng thời đẩy mạnh giảm lãi suất cho vay.

Đây là động thái nhằm thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về thúc đẩy tăng trưởng kinh tế năm 2025 đạt 8% trở lên.

Trước chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước, hệ thống ngân hàng thương mại như Ngân hàng TMCP Hàng hải Việt Nam (MSB), BVBank, Eximbank, KienlongBank, VietBank nhanh chóng điều chỉnh giảm lãi suất. Mặt bằng lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 12 tháng đang mất mốc 6%/năm.

Tại nhóm Big 4 (nhóm 4 ngân hàng quốc doanh bao gồm Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Vietcombank, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – BIDV, Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – VietinBank và Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thông Việt Nam – Agribank), mặt bằng lãi suất vẫn ở mức thấp.

Cụ thể, ở kỳ hạn 12 tháng, 4,7%/năm là mức chung mà BIDV, VietinBank và Agribank cùng áp dụng. Tại Vietcombank, lãi suất thấp hơn một chút khi được niêm yết ở mức 4,6%/năm.

Bước sang tháng 3, mặt bằng lãi suất được kỳ vọng sẽ xuống mức thấp hơn và trên diện rộng hơn. Dù vậy, theo chuyên gia kinh tế, áp lực cho lãi suất vẫn đang hiện hữu.

PGS.TS. Đinh Trọng Thịnh, nguyên Trưởng Khoa Tài chính Quốc tế - Học viện Tài chính nhận định, tỷ giá USD/VND đang trong xu hướng tăng là một trong những yếu tố có thể gây áp lực lên tỷ giá.

Trong khi đó, TS Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng nhận định Chính phủ đang muốn tăng trưởng kinh tế là 8%, thậm chí hai con số. Để tăng trưởng được, cần phải đẩy lượng tiền lớn từ tín dụng vào lưu thông. Muốn tăng tín dụng thì phải tăng huy động vốn. Mà muốn tăng huy động vốn thì phải tăng lãi suất.

Ưu tiên lĩnh vực xuất nhập khẩu và bất động sản

Dù lãi suất đối diện nhiều áp lực nhưng hiện tại và trong tương lai gần, xu hướng giảm lãi suất huy động là điều được dự báo trước. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra chính là phải “nắn” dòng tiền thế nào để hỗ trợ tăng trưởng.

“Khi nói về tín dụng đổ vào đâu, dĩ nhiên tín dụng cần đổ vào tất cả các lĩnh vực, không thể bỏ sót bất cứ lĩnh vực nào. Vấn đề đặt ra là nên ưu tiên lĩnh vực nào? Theo tôi, hai mảng cần nhiều tín dụng là xuất nhập khẩu và bất động sản. Đây là hai khu vực có nhu cầu vốn rất lớn”, TS Nguyễn Trí Hiếu bình luận.

Về xuất nhập khẩu, tính chung năm 2024, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt gần 800 tỷ USD, tăng 15% so với cùng kỳ năm trước. Xuất nhập khẩu có đóng góp lớn tăng trưởng GDP hàng năm.

Năm 2025, Bộ Công Thương đặt mục tiêu xuất khẩu tăng 12% so với 2024, đóng góp mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2025 ở mức cao 8%. Để đạt được mục tiêu này, rất cần sự chung tay của ngành ngân hàng.

TS Hiếu cho biết, trong nhiều năm qua, ngành ngân hàng đã có rất nhiều chương trình hỗ trợ cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Dù vậy, hoạt động này cần đẩy mạnh hơn nữa, đẩy nguồn tiền lớn xuất nhập khẩu đặc biệt trong bối cảnh GDP năm 2025 của Việt Nam được kỳ vọng tăng trưởng ở mức cao.

Còn về bất động sản, theo ông Hiếu, trong 2 năm qua, thị trường bất động sản không thể phát triển mạnh, một trong những nguyên nhân là thiếu vốn. Tuy đánh giá bất động sản là lĩnh vực cần được ưu tiên rót vốn trong thời gian này nhưng ông Hiếu vẫn nhấn mạnh cần phải lựa chọn phân khúc cho phù hợp, nếu không sẽ phản tác dụng.

“Lĩnh vực bất động sản là khu vực rất cần vốn và tôi ủng hộ quan điểm ưu tiên rót vốn vào đây. Nhưng tôi chưa đề cập đến việc cần phát triển bất động sản như thế nào. Hiện tại, giá đất đã tăng quá cao, không phục vụ cho đại đa số quần chúng. Đổ tiền vào bất động sản cao cấp sẽ khiến giá càng ngày càng cao. Càng đổ nhiều tiền vào, càng không phục vụ hiệu quả cả nền kinh tế”, ông Hiếu cảnh báo.

Chính vì vậy, ông Hiếu đề xuất Chính phủ cần có chính sách nhất quán và hữu hiệu để cải cách bất động sản, tập trung vào phân khúc bất động sản dành cho những người có thu nhập bình thường và thu nhập thấp.

“Đây là điều quan trọng nhất, từ đó đổ tiền vào lĩnh vực bất động sản cho người thu nhập bình thường và thu nhập thấp. Nếu không thay đổi cấu trúc thị trường và chính sách thì càng đổ tiền vào thị trường này, càng khiến bất động sản cao cấp nở rộ hơn vì nhà đầu tư, người kinh doanh đều coi bất động sản cao cấp là hấp dẫn nhất”, ông Hiếu nhấn mạnh.

Ngày 25/2, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã có công văn số 1328/NHNN-CSTT yêu cầu các tổ chức tín dụng và Ngân hàng Nhà nước chi nhánh các tỉnh, thành phố nghiêm túc triển khai các biện pháp nhằm ổn định mặt bằng lãi suất tiền gửi, phấn đấu giảm lãi suất cho vay, góp phần hỗ trợ người dân và doanh nghiệp.

Ngân hàng Nhà nước cho biết, sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ lãi suất tiền gửi và cho vay; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động của các tổ chức tín dụng, nhất là việc công bố lãi suất tiền gửi, lãi suất cho vay, hoạt động cấp tín dụng của các tổ chức tín dụng; xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật các trường hợp vi phạm, các tổ chức tín dụng cạnh tranh lãi suất không lành mạnh, không đúng quy định.