 |
Mới đây, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh doanh và Đầu tư Cửa ngõ Toàn cầu EU - Việt Nam, EuroCham đã chính thức công bố ấn bản thứ 17 của Sách Trắng, tài liệu tổng hợp các khuyến nghị chính sách từ cộng đồng doanh nghiệp châu Âu. Nhân dịp này, phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính đã có cuộc trao đổi với ông Bruno Jaspaert về triển vọng đầu tư cũng như những cải cách cần thiết để nâng cao sức hấp dẫn của môi trường kinh doanh tại Việt Nam.
Phóng viên: Năm 2026 được xem là năm của sự tăng tốc và chuyển mình. Ông đánh giá như thế nào về cơ hội của Việt Nam trong việc thu hút dòng vốn đầu tư từ châu Âu?
Ông Bruno Jaspaert: Năm 2026 mang ý nghĩa về tốc độ và động lực, và tôi tin rằng đây là thời điểm quan trọng để các nhà đầu tư châu Âu tạo ra sự khác biệt. Thế giới hiện nay đã thay đổi sâu sắc với nhiều biến động như chiến tranh, căng thẳng thương mại và sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu. Những yếu tố này đang buộc doanh nghiệp phải đánh giá lại chiến lược đầu tư, tìm kiếm những thị trường mới ổn định và có tiềm năng phát triển bền vững.
Trước đây, nhiều nhà đầu tư châu Âu thường tập trung vào Trung Quốc như một điểm đến chính. Tuy nhiên, xu hướng đó đang dần thay đổi khi họ tìm cách đa dạng hóa rủi ro và mở rộng sang các thị trường khác. Việt Nam nổi lên như một lựa chọn hấp dẫn nhờ môi trường chính trị ổn định, nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh và khả năng thích ứng linh hoạt trước các biến động toàn cầu hiện nay.
 |
Một lợi thế lớn của Việt Nam nằm ở nguồn nhân lực trẻ, năng động và giàu khát vọng phát triển. Người lao động không chỉ sẵn sàng học hỏi mà còn có tinh thần vươn lên mạnh mẽ trong cuộc sống. Đây là yếu tố quan trọng giúp Việt Nam thu hút các nhà đầu tư dài hạn, đồng thời tạo nền tảng cho sự đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững trong tương lai gần.
Tuy vậy, con đường phát triển sẽ không hoàn toàn dễ dàng hay bằng phẳng. Việt Nam vẫn sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức, từ cạnh tranh khu vực đến áp lực cải cách nội tại. Nhưng nếu tiếp tục đi đúng hướng, cải thiện chính sách và tận dụng tốt cơ hội, quốc gia này hoàn toàn có thể đạt được tăng trưởng mạnh mẽ và trở thành trung tâm kinh tế quan trọng trong khu vực.
Phóng viên: Theo ông, Việt Nam cần làm gì để khai thác tối đa tiềm năng từ EVFTA, không chỉ trong thương mại mà còn trong việc thu hút và giữ chân các nhà đầu tư châu Âu lâu dài?
Ông Bruno Jaspaert: EVFTA là một hiệp định thương mại tự do có lộ trình thực hiện kéo dài khoảng 10 năm, và hiện nay đã đi được một nửa chặng đường. Trong thời gian qua, hiệp định này đã giúp giảm đáng kể các rào cản thương mại, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu giữa hai bên, đồng thời góp phần thúc đẩy quan hệ kinh tế song phương phát triển ngày càng sâu rộng và hiệu quả hơn.
Hiện tại, Việt Nam đã trở thành một trong những đối tác thương mại quan trọng của Liên minh châu Âu. Tuy nhiên, tiềm năng hợp tác giữa hai bên vẫn còn rất lớn và chưa được khai thác hết. Để tận dụng hiệu quả EVFTA, cần tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn còn tồn tại, đặc biệt là trong lĩnh vực thủ tục hành chính, tiêu chuẩn kỹ thuật và tính minh bạch của hệ thống pháp lý hiện hành.
|
Đối với các nhà đầu tư châu Âu, một môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và dễ tiếp cận là yếu tố then chốt. Việc đơn giản hóa quy trình, giảm bớt thủ tục phức tạp và đảm bảo tính nhất quán trong chính sách sẽ giúp họ tự tin hơn khi mở rộng hoạt động kinh doanh tại Việt Nam, từ đó góp phần tăng cường dòng vốn đầu tư trực tiếp vào nền kinh tế trong dài hạn.
Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp Việt Nam cũng cần chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường châu Âu. Điều này bao gồm việc cải thiện chất lượng sản phẩm, tuân thủ các quy định về môi trường và lao động, cũng như xây dựng thương hiệu. Khi cả hai phía cùng nỗ lực, EVFTA sẽ phát huy tối đa hiệu quả và mang lại lợi ích bền vững cho cả hai bên.
Phóng viên: Từ góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu, đâu là những điểm nghẽn lớn nhất trong khung pháp lý và môi trường kinh doanh tại Việt Nam cần được tháo gỡ?
Ông Bruno Jaspaert: Chúng tôi vừa công bố phiên bản mới nhất của “Sách Trắng” với khoảng 280 trang khuyến nghị chính sách. Đây là kết quả của quá trình nghiên cứu công phu và đóng góp ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp châu Âu đang hoạt động tại Việt Nam. Mục tiêu của tài liệu này là đưa ra những đề xuất cụ thể nhằm cải thiện môi trường đầu tư, đồng thời hỗ trợ Việt Nam phát triển bền vững và hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế toàn cầu.
Điều quan trọng không phải là số lượng trang hay độ dài của tài liệu, mà là việc các khuyến nghị này có được triển khai trong thực tế hay không. Chúng tôi mong muốn các đề xuất sẽ được xem xét một cách nghiêm túc và chuyển hóa thành các chính sách cụ thể, từ đó tạo ra những thay đổi tích cực trong môi trường kinh doanh và giúp doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn trong dài hạn.
 |
Trong những năm gần đây, hệ thống pháp luật của Việt Nam đã có nhiều cải tiến đáng kể. Tuy nhiên, việc ban hành nhiều luật mới cũng đặt ra yêu cầu phải tiếp tục điều chỉnh và hoàn thiện để phù hợp với thực tiễn. Không phải mọi quy định đều có thể hoàn hảo ngay từ đầu, vì vậy cần có sự linh hoạt và cập nhật thường xuyên để đáp ứng nhu cầu phát triển.
“Sách Trắng” là một cách để cộng đồng doanh nghiệp châu Âu đóng góp ý kiến một cách xây dựng và có trách nhiệm. Các khuyến nghị tập trung vào việc nâng cao tính minh bạch, giảm thủ tục phức tạp và cải thiện hiệu quả thực thi chính sách. Đây là những yếu tố then chốt giúp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút thêm nhiều nhà đầu tư quốc tế.
Phóng viên: Trong các khuyến nghị của “Sách Trắng”, những ưu tiên nào có thể tạo ra thay đổi mang tính đột phá nếu được triển khai nhanh chóng và hiệu quả, thưa ông?
Ông Bruno Jaspaert: Trong tổng số 280 trang của “Sách Trắng”, chúng tôi đã xác định 39 nội dung trọng tâm, được gọi là “các trận chiến then chốt”. Đây là những lĩnh vực có khả năng tạo ra tác động lớn nếu được cải thiện trong thời gian ngắn. Việc xác định rõ các ưu tiên giúp quá trình triển khai trở nên hiệu quả hơn, đồng thời tạo điều kiện để theo dõi và đánh giá kết quả một cách cụ thể và minh bạch hơn.
 |
Một số khuyến nghị trong số này đã được Chính phủ Việt Nam tiếp thu và triển khai trên thực tế, trong khi những nội dung khác đang trong quá trình xem xét và hoàn thiện. Điều này cho thấy sự hợp tác tích cực giữa khu vực công và khu vực tư, cũng như cam kết của Việt Nam trong việc cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao chất lượng quản lý nhà nước.
Một ví dụ điển hình là vấn đề liên quan đến thuế xuất nhập khẩu tại chỗ. Sau khi được cộng đồng doanh nghiệp đề xuất, vấn đề này đã được giải quyết chỉ trong vài tuần. Đây là minh chứng rõ ràng cho khả năng phản ứng nhanh chóng và hiệu quả của Việt Nam trong việc xử lý các vướng mắc, điều mà không phải quốc gia nào cũng có thể thực hiện được.
Trong thời gian tới, chúng tôi kỳ vọng rằng nhiều khuyến nghị khác cũng sẽ được xử lý với tốc độ tương tự. Khi các đề xuất chính sách được triển khai nhanh chóng và hiệu quả, chúng sẽ không chỉ dừng lại trên giấy mà thực sự tạo ra những thay đổi tích cực, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và cải thiện môi trường đầu tư tại Việt Nam.
Phóng viên: Trân trọng cảm ơn ông về những chia sẻ!
