Việt Nam đang đứng trước cơ hội bước ngoặt: xây dựng và vận hành thị trường carbon. Đây không chỉ là công cụ quản lý khí thải theo cam kết quốc tế, mà còn là động lực mới cho tăng trưởng xanh và hội nhập sâu vào nền kinh tế carbon thấp toàn cầu.
Ông Nguyễn Tuấn Quang - Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu chia sẻ về lộ tình phát triển thị trường carbon tại Việt Nam. Ảnh Internet
Nền tảng pháp lý và lộ trình hình thành thị trường carbon
Tại Hội thảo tham vấn “Đánh giá tác động đối với hoạt động giao dịch tín chỉ carbon và kết quả giảm nhẹ từ Việt Nam ra thị trường quốc tế” do Chương trình Đối tác chuyển đổi năng lượng Đông Nam Á (ETP) phối hợp với Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức ngày 20/8, các chuyên gia đã phân tích nhiều khía cạnh then chốt của việc xây dựng cơ chế thị trường carbon. Những tham vấn tại đây không chỉ góp phần hoàn thiện khung pháp lý mà còn mở ra các khuyến nghị cụ thể cho lộ trình phát triển bền vững và hội nhập quốc tế của Việt Nam.
Theo ông Nguyễn Tuấn Quang - Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu, Việt Nam đã ban hành một loạt văn bản nền tảng. Trong đó, có thể kế đến như: Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 lần đầu tiên đưa “tổ chức và phát triển thị trường carbon” vào khung pháp lý; Tiếp đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 06/2022/NĐ-CP và mới đây là Nghị định số 119/2025/NĐ-CP nhằm tạo hành lang pháp lý hoàn chỉnh hơn. Theo đó, lộ trình cụ thể sẽ chia thành 02 giai đoạn, gồm giai đoạn thí điểm (từ nay đến hết năm 2028) và giai đoạn vận hành chính thức (từ năm 2029).
Các cơ quan chức năng cũng đang gấp rút triển khai sàn giao dịch carbon, dự kiến thí điểm ngay trong năm 2025. Hệ thống đăng ký quốc gia sẽ trở thành nền tảng quản lý, giúp kiểm soát minh bạch các giao dịch về hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon.
Ông Quang cũng nhấn mạnh thêm rằng, thị trường carbon của Việt Nam không chỉ dừng lại trong phạm vi nội địa mà còn gắn với giao dịch quốc tế theo Điều 6.2 của Thỏa thuận Paris. Vì vậy, chính sách phải vừa phù hợp thực tiễn, vừa có tầm nhìn dài hạn để bảo đảm uy tín quốc tế.
Các chuyên gia đồng thời khẳng định nguyên tắc cốt lõi khi tham gia giao dịch quốc tế là “ưu tiên mục tiêu giảm phát thải trong nước”. Nói cách khác, tín chỉ carbon trước hết phải phục vụ việc thực hiện đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Doanh thu từ hoạt động này sẽ được quản lý theo pháp luật tài chính và tái đầu tư vào các lĩnh vực khó giảm phát thải như nông nghiệp, lâm nghiệp.
Hạn mức tín chỉ và những kịch bản cho Việt Nam
Để đánh giá tác động của việc giao dịch tín chỉ carbon quốc tế, nhóm chuyên gia GreenCIC đã mô hình hóa 9 kịch bản khác nhau, xoay quanh hai yếu tố: Danh mục các biện pháp giảm nhẹ được phép chuyển giao và tỷ lệ tín chỉ giữ lại để đảm bảo mục tiêu quốc gia.
Theo bà Nguyễn Hồng Loan - Trưởng nhóm dự án, kịch bản S20 chỉ cho phép 20 biện pháp thuộc mục tiêu NDC có điều kiện tham gia giao dịch. Với S20, hạn mức giao dịch có thể lên tới 90%.
Trong khi đó, kịch bản S56 mở rộng lên 56 biện pháp, bao gồm cả mục tiêu có điều kiện và không điều kiện. Mức đề xuất cho S56 là 70% hoặc 50%, nhằm hạn chế rủi ro “bán quá mức” và vẫn duy trì khả năng hoàn thành cam kết trong nước.
Đáng chú ý, nghiên cứu cho thấy nếu Việt Nam áp dụng kịch bản S56 với hạn mức giữ lại 50%, nền kinh tế có thể hưởng lợi trung bình 0,43% GDP mỗi năm trong giai đoạn 2025–2030. Đây là con số đáng kể, tương đương hàng tỷ USD, đồng thời góp phần thúc đẩy đầu tư, tiêu dùng và việc làm. Tuy nhiên, nếu giảm tỷ lệ giữ lại xuống 30%, khả năng đóng góp vào mục tiêu NDC không điều kiện chỉ còn 37,3%, thay vì 62% như mức 50%.
Từ góc độ quản trị, ông Hồ Công Hòa - chuyên gia Học viện Chính sách và Phát triển, nhận định việc đặt hạn mức giao dịch là yêu cầu bắt buộc để bảo đảm tính minh bạch và tránh trùng lặp khi báo cáo theo Thỏa thuận Paris. Điều này không chỉ liên quan đến quản lý kinh tế trong nước mà còn gắn chặt với uy tín quốc tế của Việt Nam trong hợp tác khí hậu.
Một khuyến nghị khác được nhiều chuyên gia đồng thuận là áp dụng mức phí giao dịch hợp lý, khoảng 2%. Nguồn thu này có thể tạo quỹ ổn định, tái đầu tư vào các lĩnh vực khó giảm phát thải, đồng thời giúp nâng cao tính cạnh tranh của tín chỉ carbon Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Toàn cảnh Hội thảo. Ảnh Internet
“Cơ hội vàng” nhưng không ít thách thức
Rõ ràng, thị trường carbon mang lại cho Việt Nam một “đòn bẩy kép”: Vừa là công cụ thực hiện cam kết quốc tế, vừa là động lực phát triển kinh tế xanh. Nếu tận dụng hiệu quả, đây sẽ là kênh huy động nguồn lực hàng tỷ USD, góp phần đưa Việt Nam trở thành điểm đến uy tín trong hợp tác khí hậu toàn cầu.
Tuy vậy, những khuyến nghị tại hội thảo cũng nhấn mạnh: Thị trường carbon không phải “miếng bánh dễ ăn”. Việt Nam cần bước đi thận trọng, ưu tiên mục tiêu quốc gia, thiết lập cơ chế minh bạch và khung quản trị chặt chẽ. Việc lựa chọn kịch bản nào, áp dụng hạn mức bao nhiêu hay thiết kế cơ chế phí ra sao đều phải dựa trên nguyên tắc cân bằng: Vừa khai thác lợi ích kinh tế, vừa bảo đảm an toàn cho cam kết khí hậu dài hạn.
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang tăng tốc chuyển dịch sang mô hình carbon thấp, xây dựng và vận hành thành công thị trường carbon sẽ là phép thử lớn cho năng lực quản trị quốc gia, sự chủ động của doanh nghiệp và quyết tâm hội nhập quốc tế của Việt Nam. Đây chính là cơ hội vàng để Việt Nam khẳng định vai trò tích cực trong cuộc chơi toàn cầu về biến đổi khí hậu.
Cạnh tranh thương mại Mỹ - Trung từ năm 2018 đã tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu và xu hướng dịch chuyển đầu tư trực tiếp nước ngoài. Bài viết phân tích tác động của cạnh tranh thương mại Mỹ - Trung đến chuỗi cung ứng toàn cầu và xu hướng dịch chuyển FDI, tập trung vào 4 nội dung chính: phân mảnh chuỗi cung ứng toàn cầu, ảnh hưởng theo ngành, tái cấu trúc mạng lưới sản xuất và sự dịch chuyển FDI từ Trung Quốc sang ASEAN. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số hàm ý chính sách nhằm giúp Việt Nam tận dụng xu hướng dịch chuyển FDI, nâng cao chất lượng dòng vốn và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Mục tiêu phát triển bền vững 6.1 của Liên hợp quốc hướng tới việc “đến năm 2030 đảm bảo khả năng tiếp cận đầy đủ và công bằng với nước uống và sinh hoạt an toàn, trong khả năng chi trả cho tất cả mọi người”. Trong bối cảnh các cơ quan kiểm toán tối cao trên thế giới ngày càng được kỳ vọng trong việc giám sát, đánh giá và thúc đẩy thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững, kiểm toán hoạt động đối với mục tiêu 6.1 trở thành một hướng tiếp cận cần được nghiên cứu và vận dụng phù hợp tại Việt Nam. Bài viết sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính, tổng quan tài liệu và phân tích khung tiếp cận của Tổ chức quốc tế các cơ quan kiểm toán tối cao (INTOSAI), chuẩn mực kiểm toán hoạt động và các chính sách liên quan của Việt Nam. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số nhóm tiêu chí kiểm toán hoạt động đối với mục tiêu 6.1; đồng thời đưa ra các khuyến nghị giải pháp nhằm nâng cao năng lực kiểm toán định hướng mục tiêu phát triển bền vững tại Việt Nam.
Bài viết tập trung đánh giá thực trạng năng lực thích ứng của doanh nghiệp Việt Nam trước những biến động kinh tế trong thời gian qua, đồng thời chỉ ra các cơ hội, thách thức và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao khả năng thích ứng, tăng cường sức chống chịu và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy, nhiều doanh nghiệp đã chủ động đổi mới mô hình kinh doanh, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và tái cấu trúc hoạt động sản xuất kinh doanh, song vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế về nguồn lực tài chính, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực đổi mới sáng tạo. Do đó, cần có sự phối hợp giữa doanh nghiệp và nhà nước nhằm xây dựng môi trường kinh doanh linh hoạt, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao khả năng thích ứng trước các cú sốc kinh tế trong tương lai.
Trong bối cảnh xu hướng bảo hộ thương mại tiếp tục gia tăng trên phạm vi toàn cầu, các biện pháp phòng vệ thương mại ngày càng được nhiều quốc gia sử dụng với tần suất và mức độ phức tạp cao hơn.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, chuyển đổi xanh được xác định là một định hướng chiến lược quan trọng nhằm hiện thực hoá các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 và 2045. Sự phát triển của thị trường carbon và các cơ chế định giá phát thải, đặc biệt là Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của Liên minh châu Âu (CBAM) đang làm thay đổi căn bản điều kiện cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu. Với Việt Nam, Liên minh châu Âu (EU) là một thị trường xuất khẩu quan trọng, chiếm khoảng 12,3% tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu năm 2025, do đó việc áp dụng CBAM sẽ tạo ra áp lực đáng kể đối với doanh nghiệp Việt Nam trong việc tuân thủ các tiêu chuẩn phát thải và chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh, bền vững. Nghiên cứu này tập trung phân tích thực trạng chuyển đổi xanh của doanh nghiệp Việt Nam hiện nay, làm rõ những khó khăn, thách thức đặt ra đối với doanh nghiệp từ đó đề ra một số định hướng chuyển đổi xanh tại doanh nghiệp.
Nghiên cứu phân tích quá trình phát triển của thị trường thẻ tín dụng tại Việt Nam trong bối cảnh thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và chuyển đổi số trong ngành ngân hàng. Trên cơ sở tổng hợp các quy định pháp lý và số liệu thị trường, nghiên cứu đánh giá thực trạng phát triển, mức độ cạnh tranh, kết quả đạt được và các hạn chế trong hoạt động phát hành, thanh toán thẻ tín dụng. Kết quả cho thấy, thị trường đang tăng trưởng nhanh nhưng vẫn còn tồn tại các vấn đề về chi phí chấp nhận thẻ, rủi ro tín dụng, gian lận thanh toán và sự chênh lệch về hạ tầng thanh toán. Từ đó, nghiên cứu đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cao quản trị rủi ro, mở rộng hạ tầng thanh toán và phát triển thị trường thẻ tín dụng theo hướng an toàn, minh bạch và bền vững.
Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ cùng những thách thức ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu và yêu cầu phát triển bền vững, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang hội tụ thành xu thế phát triển mới - chuyển đổi kép. Đây không chỉ là yêu cầu của quá trình hội nhập quốc tế mà còn là con đường tất yếu để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh, phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Bối cảnh này đặt ra trọng trách lớn đối với khu vực kinh tế nhà nước. Bài viết làm rõ vai trò của khu vực kinh tế nhà nước, những cơ hội và thách thức đặt ra trong bối cảnh mới; đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm hỗ trợ khu vực kinh tế nhà nước phát triển bền vững, tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và những chuyển dịch địa chính trị toàn cầu, Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử tiến vào “kỷ nguyên vươn mình” của dân tộc. Bài viết phân tích toàn diện tiến trình đổi mới của Hải quan Việt Nam giai đoạn 2025-2026 trên các phương diện: hoàn thiện thể chế pháp lý, tinh gọn bộ máy hành chính và tăng cường hạ tầng số. Bằng phương pháp phân tích thực tiễn và tổng hợp số liệu, nghiên cứu làm rõ vai trò chuyển dịch mang tính bước ngoặt của ngành Hải quan từ tư duy “quản lý” sang tư duy “phục vụ”, góp phần tối ưu hóa chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thúc đẩy hội nhập quốc tế sâu rộng. Bên cạnh đó, bài viết xác định các “nút thắt” hiện tại và đề xuất định hướng chiến lược hướng tới mục tiêu Hải quan thông minh vào năm 2030.
Đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ chỉ đạo triển khai nhiều nội dung quan trọng tại Hội nghị giao ban công tác 6 tháng đầu năm 2026 với các đảng ủy trực thuộc.
Sau 8 năm thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19/5/2018 của Ban Chấp hành Trung ương khóa 12, Bộ Tài chính đã thực hiện một cuộc "đại phẫu" toàn diện từ cấu trúc tổ chức đến tư duy nhân sự, trở thành điểm sáng lớn trong công tác cải cách hành chính quốc gia.
Luật Quản lý thuế năm 2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, cùng với hệ thống nghị định và thông tư hướng dẫn được Chính phủ, Bộ Tài chính ban hành, tạo hành lang pháp lý đầy đủ cho công tác quản lý thuế trong giai đoạn mới. Các văn bản không chỉ quy định chi tiết việc thi hành luật mà còn hướng dẫn cụ thể về hóa đơn điện tử, quản lý hộ kinh doanh và các thủ tục quản lý thuế.
Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), chỉ số giá tiêu dùng bình quân quý II/2026 tăng 5,25% so với quý II/2025. Bình quân 6 tháng đầu năm 2026, chỉ số giá tiêu dùng tăng 4,38% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng 4,12%.
Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 86 năm 2026 quy định về quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu và chính thức có hiệu lực thi hành. Đây là văn bản quan trọng nhằm cụ thể hóa Luật Quản lý thuế năm 2025, hướng tới mục tiêu hoàn thiện cơ sở pháp lý, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong lĩnh vực hải quan để tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động xuất nhập khẩu.
Đột phá thể chế đang trở thành một yêu cầu trung tâm trong đổi mới mô hình tăng trưởng của Việt Nam, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất định hướng xây dựng kế hoạch giám sát chuyên đề về việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội giai đoạn 2021-2026.
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng được Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng ngày 14/7.
Sau khi xác lập quyết tâm tăng trưởng 2 con số, Chính phủ tiếp tục cụ thể hóa mục tiêu bằng 2 nghị quyết quan trọng để lượng hóa trách nhiệm của từng bộ, ngành, địa phương.
Ngày 13/7, Hội nghị tham vấn, lấy ý kiến đối với dự án Luật Phát triển đô thị được tổ chức dưới sự đồng chủ trì của Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú và Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm.
Đây là một trong những nội dung được Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, Trưởng ban Ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế năm 2026 Trung ương nhấn mạnh tại Hội nghị tổng kết Tổng điều tra chiều ngày 13/7.
Đột phá thể chế đang trở thành một yêu cầu trung tâm trong đổi mới mô hình tăng trưởng của Việt Nam, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) của Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) quý II/2026 đã tăng mạnh lên 79,7 điểm trong bối cảnh biến động của thương mại toàn cầu.
Thị trường vốn đóng vai trò quan trọng trong huy động và phân bổ nguồn lực cùng hệ thống ngân hàng. Hoàn thiện thể chế sẽ tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 10% trong giai đoạn tới, nền kinh tế cần tạo bước đột phá về năng suất, phát triển thị trường vốn, đẩy nhanh ứng dụng khoa học công nghệ.
Sự dịch chuyển dòng vốn chất lượng cao cùng yêu cầu khắt khe về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số đang tạo động lực để thị trường khu công nghiệp vào giai đoạn phát triển mới.
Thời gian qua, cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực tài chính chủ yếu tập trung vào cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục. Tuy nhiên, yêu cầu cải cách hiện nay là tái cấu trúc quy trình quản lý trên nền tảng dữ liệu và chuyển đổi số.
Chỉ khi đánh giá đúng "sức khỏe" của khu vực kinh tế tư nhân mới có thể thiết kế những chính sách trúng, đúng và đủ mạnh để khơi thông động lực tăng trưởng, hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, bền vững.
Tỉnh Vĩnh Long đang chuyển trọng tâm sản xuất nông sản từ tăng sản lượng sang gia tăng giá trị, lấy thị trường, người nông dân làm động lực phát triển.
Các doanh nghiệp là lực lượng quyết định tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế. Do đó, cần các giải pháp cải thiện năng lực của doanh nghiệp để có thể kích hoạt tốt hơn các động lực tăng trưởng trong giai đoạn mới.
