Để triển khai quy định của Luật Đấu thầu về việc mua sắm hàng hóa, dịch vụ từ ngân sách nhà nước theo phương thức tập trung, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 151/2017/NĐ-CP ngày 26/12/2017 quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công.
Trong đó, Nghị định số 151/2017/NĐ-CP quy định cụ thể danh mục tài sản mua sắm tập trung; đơn vị mua sắm tập trung; nhiệm vụ, quyền hạn của đơn vị mua sắm tập trung; nguồn kinh phí mua sắm tập trung; quy trình mua sắm tập trung tổng quát và cụ thể.
Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành Chỉ thị số 31/CT-TTg ngày 02/11/2016 về tăng cường quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công, Chỉ thị số 32/CT-TTg ngày 10/12/2019 về đẩy mạnh triển khai Luật Quản lý, sử dụng tài sản công và các văn bản quy định chi tiết thi hành Luật. Trong đó, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể để bảo đảm việc mua sắm tập trung hiệu quả, tiết kiệm, tránh thất thoát, lãng phí.
Tuy nhiên, theo phản ánh, kiến nghị của cử tri gửi tới Quốc hội khóa XV: “Việc thực hiện quy chế tổ chức mua sắm tài sản, hàng hóa từ ngân sách nhà nước theo phương thức tập trung còn nhiều bất cập, như: nhiều sản phẩm có giá thành cao hơn so với giá cả thị trường, chất lượng kém, không đáp ứng được nhu cầu sử dụng; việc mua sắm, phân phối chưa kịp thời dẫn đến chậm trễ khi cấp phát cho các đối tượng thụ hưởng..., nhất là trên các lĩnh vực: Giáo dục, Y tế, Lao động - Thương binh và Xã hội (quà tặng cho các đối tượng chính sách). Đề nghị Chính phủ tăng cường chỉ đạo, kiểm tra để thực hiện tốt công tác này”.
Để khắc phục tình trạng nêu trên, Bộ Tài chính vừa có Công văn số 12661/BTC-QLCS ngày 5/11/2021 về việc tăng cường quản lý việc mua sắm tài sản, hàng hóa từ ngân sách nhà nước theo phương thức tập trung.
Theo đó, Bộ Tài chính đề nghị các Bộ, cơ quan Trung ương, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quan tâm chỉ đạo thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật về đấu thầu, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công về mua sắm hàng hóa, dịch vụ từ ngân sách nhà nước theo phương thức tập trung và các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại điểm 6 Chỉ thị số 31/CT-TTg ngày 02/11/2016, điểm 4 Chỉ thị số 32/CT-TT ngày 10/12/2019.
Các Bộ, cơ quan Trung ương, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cần khẩn trương rà soát danh mục mua sắm tập trung thuộc thẩm quyền ban hành của bộ, ngành, địa phương để ban hành, sửa đổi, bổ sung, bảo đảm căn cứ pháp lý theo quy định của Luật Đấu thầu, Nghị định số 63/2014/NĐ-CP ngày 26/6/2014, Nghị định số 151/2017/NĐ-CP ngay 26/12/2017 của Chính phủ. Tài sản được đưa vào danh mục mua sắm tập trung cần đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật và thực tế của bộ, ngành, địa phương.
Đồng thời, ban hành hướng dẫn về tiêu chuẩn kỹ thuật và mức giá dự toán của tài sản thuộc danh mục mua sắm tập trung của bộ, cơ quan trung ương, địa phương phù hợp với tiêu chuẩn, định mức sử dụng và nhu cầu sử dụng của cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi quản lý.
Các bộ, ngành, địa phương yêu cầu các cơ quan, tổ chức, đơn vị đăng ký nhu cầu mua sắm tập trung để gửi đơn vị mua sắm tập trung tổng hợp đúng thời hạn để tổng hợp và lựa chọn nhà thầu cung cấp hàng hóa, dịch vụ đáp ứng yêu cầu về tài sản của cơ quan, đơn vị. Xử lý các trường hợp không đăng ký hoặc không đăng ký nhu cầu mua sắm tập trung đúng hạn theo quy định.
Bộ Tài chính đề nghị các Bộ, cơ quan Trung ương, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương yêu cầu đơn vị mua sắm tập trung thực hiện nghiêm việc lựa chọn nhà thầu theo quy định của pháp luật về đấu thầu, bảo đảm chất lượng hàng hóa, dịch vụ và giá mua tối ưu.
Cùng với đó, tổ chức thanh tra, kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc tuân thủ quy định của pháp luật trong việc mua sắm tập trung, xử lý kịp thời, nghiêm minh các hành vi vi phạm trong mua sắm tập trung của các chủ đầu tư, đơn vị mua sắm tập trung, các nhà thầu và đơn vị quản lý, sử dụng hàng hóa, dịch vụ.
