Hạ tầng lan tỏa, chính sách mở đường
Trong Báo cáo ngành Q4/2025 - Kỷ nguyên vươn mình của BSC Research cho thấy, GDP 9 tháng năm 2025 ước tăng 7,85% so với cùng kỳ 2024 – mức cao nhất trong ba năm qua. Riêng quý III tăng 8,23%, phản ánh sức bật rõ rệt từ sản xuất công nghiệp và tiêu dùng nội địa.
Theo BSC Research, đà tăng trưởng này được củng cố nhờ sự cộng hưởng của ba yếu tố chính. Thứ nhất, giải ngân đầu tư công tăng mạnh, tạo lực cầu lan tỏa tới xây dựng, vật liệu, logistics và kích hoạt các dự án hạ tầng trọng điểm từ Bắc vào Nam. Thứ hai, chính sách tiền tệ nới lỏng giúp mặt bằng lãi suất giảm thêm 2–2,5 điểm phần trăm so với năm trước, khơi thông dòng tín dụng cho sản xuất – xuất khẩu. Cuối cùng, sức mua trong nước và khu vực doanh nghiệp tư nhân phục hồi rõ nét, khi niềm tin thị trường cải thiện và dòng vốn quay lại nền kinh tế thực. Ba động lực này kết nối thành “tam giác tăng trưởng mới”, giúp Việt Nam chuyển từ giai đoạn phục hồi sang thúc đẩy, tạo nền cho chu kỳ tái định giá 2026.
Tính đến cuối tháng 10/2025, tỷ lệ giải ngân đầu tư công đạt 76,4% kế hoạch, tương đương hơn 703 nghìn tỷ đồng, mức cao nhất trong 5 năm. Hàng loạt dự án trọng điểm – cao tốc Bắc – Nam, sân bay Long Thành, vành đai 3–4, hệ thống điện 500 kV, trung tâm điện khí LNG, cụm năng lượng tái tạo miền Trung – đang được đẩy nhanh, tạo sức lan tỏa tới khu vực tư nhân và công nghiệp phụ trợ.
Cùng với dòng vốn, năm 2025 đánh dấu bước tiến lớn về thể chế. Loạt đạo luật mới – Luật Đất đai (sửa đổi), Luật PPP, Luật Đầu tư công (sửa đổi) và Luật 68/2025/QH15 về quản lý, sử dụng vốn Nhà nước tại doanh nghiệp – tạo nền pháp lý cho dòng vốn công – tư vận hành hiệu quả. Đặc biệt, Luật 68/2025/QH15 (hiệu lực từ 1/1/2026) tách bạch vai trò chủ sở hữu và điều hành doanh nghiệp nhà nước, hạn chế chồng chéo, mở rộng môi trường cạnh tranh bình đẳng với khu vực tư nhân.
Với CPI bình quân năm 2025 ước 3,3–3,4%, tỷ giá ổn định, lãi suất thấp, doanh nghiệp có điều kiện tiếp cận vốn rẻ và hấp thụ cơ hội đầu tư mới. Theo BSC Research, Việt Nam đang dần chuyển từ tăng trưởng dựa vào chi tiêu sang tăng trưởng dựa vào hiệu quả vốn, đặt nền cho giai đoạn 2026–2030, khi hạ tầng, thể chế và niềm tin thị trường cùng hội tụ.
Kinh tế tư nhân: trụ cột của niềm tin và hiệu quả
Nếu đầu tư công là chất xúc tác cho tăng trưởng, thì khu vực tư nhân đang trở lại với vai trò động cơ chính của nền kinh tế. Sau giai đoạn 2023–2024 chịu áp lực chi phí vốn và sức cầu yếu, doanh nghiệp tư nhân bước sang 2025 với tâm thế mới – thận trọng nhưng chủ động.
Theo BSC Research Quý IV/2025, tăng trưởng tín dụng 10 tháng năm 2025 đạt gần 10%, trong đó vốn chảy mạnh vào sản xuất, chế biến và xuất khẩu, cho thấy dòng tiền đang quay lại khu vực thực. Mặt bằng lãi suất giảm 2–2,5 điểm phần trăm, tỷ giá ổn định và tiêu dùng nội địa phục hồi đã giúp môi trường đầu tư trở nên thuận lợi hơn.
Trên tầng chính sách, Nghị quyết 68/2025/NQ-TW của Ban Chấp hành Trung ương xác lập lại vị thế của kinh tế tư nhân như một động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. Nghị quyết đặt mục tiêu đến 2030, khu vực tư nhân đóng góp 55–60% GDP và 65% tổng vốn đầu tư xã hội, đồng thời hình thành 5–7 tập đoàn tư nhân có năng lực cạnh tranh khu vực. Trọng tâm là bảo đảm quyền tài sản, quyền kinh doanh và cạnh tranh bình đẳng, khuyến khích liên kết đầu tư công – kinh tế tư nhân – FDI để hình thành chuỗi giá trị mới, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong doanh nghiệp Việt Nam.
Song hành với đó, Luật 68/2025/QH15 – Luật Quản lý, sử dụng vốn Nhà nước đầu tư tại doanh nghiệp (sửa đổi) – được Quốc hội khóa XV thông qua, có hiệu lực từ 1/1/2026 – tạo khung pháp lý để tách bạch vai trò chủ sở hữu và điều hành, tăng minh bạch và hiệu quả sử dụng vốn Nhà nước, giảm chen lấn khu vực tư và mở rộng không gian đầu tư vào hạ tầng, năng lượng, logistics và dữ liệu số. Luật mới đánh dấu sự chuyển đổi từ “quản lý hành chính” sang “quản trị vốn”, hướng tới chuẩn hóa cơ chế hoạt động và minh bạch hóa thị trường.
Tăng trưởng bền vững phải đến từ khu vực tư nhân,
nơi dòng vốn, ý tưởng và năng lực đổi mới
được khơi thông trong một môi trường minh bạch và cạnh tranh bình đẳng.
Hai văn bản “cùng số 68” – Nghị quyết của Trung ương (định hướng) và Luật của Quốc hội (thể chế hóa) – đang tạo khung song hành công – tư cho giai đoạn 2026–2030. Theo BSC Research, vốn đầu tư tư nhân năm 2026 có thể tăng 13–15%, chiếm hơn 45% tổng vốn đầu tư xã hội, với các tập đoàn tư nhân như Vingroup, Trung Nam, REE, Đèo Cả, Gelex, FPT mở rộng mạnh vào năng lượng sạch, công nghệ và hạ tầng dữ liệu.
Thị trường vốn trong nước cũng sôi động hơn, với làn sóng IPO trở lại, phát hành trái phiếu minh bạch hơn, trong khi hệ thống KRX, CCP và chuẩn mực IFRS đang dần hoàn thiện, mở đường cho doanh nghiệp tư nhân tiếp cận nguồn vốn dài hạn, chi phí thấp và phù hợp thông lệ quốc tế.
FDI thế hệ mới và cấu trúc “tam trụ” cho tăng trưởng
Cùng với sự trở lại của khu vực tư nhân, dòng vốn FDI tiếp tục đóng vai trò trụ cột ổn định của nền kinh tế. Trong mười tháng năm 2025, FDI giải ngân đạt khoảng 20,82 tỷ USD, tăng gần 8% so với cùng kỳ, với sự dịch chuyển rõ rệt sang các ngành công nghệ cao, năng lượng sạch, bán dẫn và logistics. Các dự án mở rộng của Foxconn, Samsung, Lego, Amkor, Jinko Solar, SKC, LG Display đang hình thành mạng lưới sản xuất thế hệ mới, khẳng định vị thế Việt Nam trong chuỗi cung ứng châu Á.
Theo BSC Research, Việt Nam đang hưởng lợi kép: một mặt từ làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, mặt khác từ môi trường chính sách nội tại ổn định. Quy hoạch điện VIII, cùng định hướng phát triển năng lượng tái tạo, công nghiệp bán dẫn và hạ tầng dữ liệu số, trở thành “nam châm” thu hút dòng vốn dài hạn. Nếu môi trường pháp lý tiếp tục ổn định và thủ tục hành chính được rút gọn, FDI giải ngân năm 2026 có thể tiến gần mốc 30 tỷ USD, mức cao nhất từ trước tới nay.
Điểm đáng chú ý là sự tương tác ngày càng rõ giữa đầu tư công – tư nhân – FDI, tạo nên chuỗi giá trị ba tầng: đầu tư công mở đường hạ tầng, khu vực tư nhân mở rộng sản xuất, còn FDI mang công nghệ và vốn quốc tế. Sự kết nối này không chỉ làm gia tăng quy mô đầu tư, mà quan trọng hơn, nâng chất lượng tăng trưởng, giúp Việt Nam chuyển từ “tăng theo vốn” sang “tăng theo hiệu quả”. Khi ba nguồn lực này hội tụ, mô hình “tam trụ vốn” được hình thành, đóng vai trò bệ đỡ cho tăng trưởng giai đoạn 2026–2030.
Cùng với đó, các hạ tầng tài chính và thể chế mới như Luật 68/2025/QH15, hệ thống KRX, cơ chế CCP, chuẩn mực IFRS và Thông tư 68/2024 đang được hoàn thiện, giúp nâng cao minh bạch, chuẩn hóa thị trường vốn và củng cố niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài. Đây được xem là lớp nền tài chính quan trọng để dòng vốn trong và ngoài nước vận hành an toàn, hiệu quả, đồng thời hỗ trợ chu kỳ tái định giá của thị trường vốn Việt Nam trong giai đoạn chuẩn bị nâng hạng thị trường.
Từ nền tảng 2025, mô hình tăng trưởng của Việt Nam đã tái cấu trúc rõ ràng: đầu tư công dẫn dắt, tư nhân lan tỏa, FDI đồng hành công nghệ. BSC dự báo GDP 2026 có thể đạt 7,8–8% trong kịch bản cơ sở, nếu ba nguồn vốn này vận hành đồng bộ trong môi trường vĩ mô ổn định và niềm tin thị trường tiếp tục cải thiện. Dù vậy, những thách thức về năng suất lao động, thủ tục hành chính và chuyển dịch năng lượng xanh vẫn cần được giải quyết để đảm bảo tăng trưởng bền vững cho giai đoạn 2026–2030.
