Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do các bạn trẻ còn hạn chế về kiến thức phòng chống HIV/AIDS. Vì vậy, cần phải tăng cường công tác truyền thông, nâng cao nhận thức thay đổi hành vi trong giới trẻ, nhất là học sinh, sinh viên, công nhân trong các khu công nghiệp.
Giới trẻ còn hạn chế về kiến thức phòng chống HIV/AIDS
TP. Đà Nẵng là nơi có nhiều khu công nghiệp đang hoạt động, thu hút số lượng lớn công nhân lao động và nhiều trường Đại học, Cao đẳng, trường nghề có rất đông học sinh, sinh viên đến từ các vùng miền trong cả nước đến học tập và làm việc. Hiện nay dịch HIV/AIDS đang có xu hướng tăng lên ở nhóm những người trẻ, đây là điều đáng quan ngại và đau lòng. Nguyên nhân chính gia tăng lây nhiễm HIV trong giới trẻ vì đây là nhóm có nhu cầu giao tiếp xã hội, học tập, lao động, cũng như nhu cầu vui chơi giải trí, kết bạn, tình yêu, hôn nhân, gia đình… là những vấn đề quan tâm rất lớn của nhóm đối tượng này.
Thực tế hiện nay ở giới trẻ, kiến thức, thái độ về thực hành phòng, chống HIV còn hạn chế. Các bạn trẻ thiếu thông tin và kiến thức đúng, đủ về sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục, HIV/AIDS và các biện pháp dự phòng như bao cao su, PrEP….Các bạn trẻ chưa dám bộc lộ, chia sẻ tình trạng của bản thân; tự kì thị của khách hàng khi sử dụng dịch vụ. Bên cạnh đó, sự phát triển của công nghệ thông tin, toàn cầu hóa của xã hội, tâm lý tò mò, thích khám phá, thể hiện bản thân của thanh niên, trong khi thiếu kiến thức, hiểu biết cũng là vấn đề làm gia tăng tình trạng lây nhiễm mới HIV trong nhóm này.
Trong năm 2023, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Đà Nẵng đã tổ chức hoạt động truyền thông với nhiều hình thức phong phú đa dạng, qua Đài truyền hình, các trang mạng xã hội như Facebook, Zalo…., truyền thông nhóm lớn trực tiếp về phòng, chống HIV với chủ đề “Điều trị dự phòng trước phơi nhiễm với HIV bằng thuốc PrEP; Tự xét nghiệm HIV online…..” cho đối tượng học sinh, sinh viên tại trường Đại học, Cao đẳng, các ban ngành đoàn thể, công nhân tại các khu công nghiệp, khu nhà trọ gồm công nhân và sinh viên, người dân tại cộng đồng trên địa bàn thành phố Đà Nẵng. Tính đến 26/11/2023 đã truyền thông được 10 cuộc cho nhóm này, mỗi cuộc có 200 người tham dự. Tính đến ngày 25/11/2023 thực hiện 30 cuộc truyền thông nhóm nhỏ, mỗi cuộc có 20 người tham dự, do các ban NVTCCĐ nhóm MSM thưc hiện.
Năm 2023 (tính tới thời điểm 30/10/2023), Đà Nẵng phát hiện 149 trường hợp xét nghiệm dương tính với HIV trên địa bàn thành phố, trong đó 57 trường hợp có địa chỉ Đà Nẵng và 92 trường hợp ngoại tỉnh (chiếm tỷ lệ 61,7%). So với cùng kỳ năm 2022, số trường hợp phát hiện nhiễm mới 10 tháng đầu năm 2023 giảm 27 trường hợp (giảm 15,3%), số ca tử vong do AIDS là 05 ca(giảm 01 ca).
Lũy tích số nhiễm HIV được phát hiện là 3.576 trường hợp, 518 trường hợp tử vong do AIDS; còn sống 3.058 trường hợp. Luỹ tích người nhiễm HIV có địa chỉ Đà Nẵng là 1.894 trường hợp, 490 trường hợp tử vong, hiện còn sống 1.404 trường hợp. Các trường hợp nhiễm mới HIV được phát hiện phân bố trên 7 quận, huyện của thành phố và 100% các trường hợp này lây nhiễm qua đường tình dục. Trong đó, tập trung chủ yếu ở độ tuổi 15-49 tuổi (chiếm tỷ lệ 96,5%).
Tăng cường truyền thông thay đổi hành vi cho giới trẻ
Trước tình hình dịch HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP. Đà Nẵng luôn chủ động xây dựng các kế hoạch tuyên truyền cho học sinh, sinh viên. Bên cạnh đó, CDC Đà Nẵng cũng hỗ trợ các doanh nghiệp xã hội, các nhóm cộng đồng tuyên truyền trong học sinh, sinh viên và các công ty xí nghiệp trên địa bàn để cung cấp đúng và đủ các cách phòng tránh HIV cho nhiều đối tượng trong xã hội, nhất là các bạn trẻ.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP. Đà Nẵng đã xây dựng, triển khai kế hoạch truyền thông nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của người chưa thành niên về phòng, chống HIV/AIDS và những bệnh lây truyền qua đường tình dục. Phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo lồng ghép vào chương trình giáo dục giới tính cho người chưa thành niên đảm bảo chuẩn bị đủ kiến thức về an toàn tình dục và phòng, chống HIV/AIDS tại các Trường phổ thông trung học, Trường dạy nghề.
Bên cạnh đó, tập huấn kỹ năng phòng, chống HIV/AIDS cho các cán bộ Đoàn trường về tình hình dịch tễ HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh, các kiến thức chung về HIV/AIDS, kỹ năng truyền thông phòng, chống HIV/AIDS, giới thiệu và cập nhật tình hình nhiễm trong nhóm người có hành vi nguy cơ cao nhiễm HIV bao gồm cả nhóm nam quan hệ tình dục với nam. Tổ chức truyền thông trực tiếp thông qua trò chuyện với nội dung gần gũi, dễ hiểu, các tiết ngoại khóa, hội thảo, nói chuyện chuyên đề, cuộc thi viết tìm hiểu về HIV/AIDS.
Đồng thời, tổ chức truyền thông gián tiếp qua các tranh ảnh, tờ rơi, phối hợp với nhà trường xây dựng tiết mục kịch có nội dung tư vấn về sức khỏe sinh sản và phòng, chống HIV/AIDS. Lợi ích và hiệu quả của các biện pháp can thiệp dự phòng lây nhiễm HIV, bao gồm thực hiện hành vi tình dục an toàn (sử dụng bao cao su), điều trị dự phòng trước phơi nhiễm với HIV bằng thuốc ARV (PrEP). Đẩy mạnh truyền thông phòng chống HIV/AIDS qua Công nghệ thông tin, qua các nền tảng xã hội như Facebook, Zalo, TikTok…
Trong thời gian tới, CDC Đà Nẵng tiếp tục chú trọng truyền thông phòng, chống HIV/AIDS tại các trường đại học, cao đẳng, THPT và các khu công nghiệp. Đồng thời, huy động sự tham gia của các tổ chức xã hội,người đứng đầu, người có uy tín trong cộng đồng, tham gia công tác truyền thông về phòng, chống HIV/AIDS…
