 |
| Ảnh minh hoạ. |
Theo Bộ Tài chính, sau quá trình lấy ý kiến, phản biện xã hội đối với hồ sơ dự thảo Nghị định, Bộ Tài chính đã nhận được 45 ý kiến từ các cơ quan, tổ chức, cá nhân. Bộ Tài chính tiếp thu nhiều ý kiến đóng góp để hoàn thiện dự thảo; đồng thời đã giải trình thêm một số ý kiến còn băn khoăn.
Một vấn đề cũng được nhiều ý kiến đưa ra là lo ngại về sự chồng chéo thẩm quyền xử phạt giữa Nghị định về giá và các Nghị định chuyên ngành khác. Chẳng hạn, Bộ Công Thương lo ngại hành vi thỏa thuận ấn định giá có thể bị xử phạt theo cả Luật Giá và Luật Cạnh tranh, với mức phạt theo Luật Cạnh tranh lớn hơn rất nhiều.
Một số ý kiến còn cho rằng, nhiều hành vi vi phạm về giá nằm trong chuỗi lĩnh vực khác nhau như giá xăng dầu liên quan thương mại, môi trường, an toàn phòng cháy; giá thuốc liên quan y tế và tài chính... nhưng dự thảo chưa có cơ chế xử lý khi hai cơ quan chuyên ngành cùng có thẩm quyền.
Về vấn đề này, Bộ Tài chính cho biết, công tác quản lý nhà nước về giá nói chung có phạm vi tác động rộng đến nhiều ngành, lĩnh vực. Trong quá trình xây dựng Luật Giá 2023 cũng đã đặt ra yêu cầu quy định rõ về nguyên tắc trong áp dụng pháp luật về giá và các pháp luật chuyên ngành.
Do đó, việc các Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực có quy định riêng, đặc thù về xử phạt về giá cũng là yếu tố khách quan, cần thiết để đảm bảo công tác quản lý riêng đối với nhóm hàng hóa, dịch vụ.
Trên cơ sở đề nghị của nhiều Bộ, ngành về bổ sung nguyên tắc phân định thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giá và các lĩnh vực khác, Bộ Tài chính đã bổ sung thêm một điều khoản nguyên tắc mới (Điều 30a) tại dự thảo Nghị định về phân định thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính giữa Nghị định xử phạt trong quản lý giá với các Nghị định khác.
Đáng chú ý, về việc nâng thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND cấp xã lên đến 75 triệu đồng, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam bày tỏ băn khoăn về năng lực hồ sơ, chứng cứ và thẩm định yếu tố giá ở cấp xã, cũng như mức phạt cao có thể dẫn đến tâm lý "sợ ký" ở cơ sở.
Về vấn đề này, Bộ Tài chính cho rằng, việc tăng thẩm quyền xử phạt của UBND cấp xã thực tế là do chuyển thẩm quyền xử phạt của UBND cấp huyện theo quy định tại Khoản 2 Điều 28 của Nghị định 87/2024/NĐ-CP cho UBND cấp xã. Hơn nữa, theo chủ trương chung của Đảng và Nhà nước hiện nay, về cơ bản các nhiệm vụ ở cấp cơ sở sẽ do UBND cấp xã thực hiện, bao gồm nhiều nhiệm vụ của UBND cấp huyện trước đây thực hiện.
Do vậy, Bộ Tài chính đánh giá mức thẩm quyền như dự thảo đưa ra là cơ bản phù hợp với phạm vi quản lý hiện nay cũng như khả năng tổ chức thực hiện khi cấp xã tiếp tục được củng cố về nguồn lực trong giai đoạn tiếp theo.
Về mức phạt tối đa, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, mức phạt tối đa ở một số điều khoản cao hơn quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).
Nhưng theo Bộ Tài chính, mức xử phạt tối đa đối với cá nhân là 150 triệu đồng và đối với tổ chức là 300 triệu đồng đã được rà soát, đảm bảo phù hợp với quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính.
Về nhân sự, Bộ Nội vụ đề nghị báo cáo rõ về nguồn lực, điều kiện đảm bảo thi hành Nghị định, yêu cầu không làm tăng thêm đầu mối tổ chức và biên chế.
Bộ Tài chính khẳng định, dự thảo Nghị định chỉ quy định về thẩm quyền xử phạt của các chức danh đang có trong bộ máy của hệ thống chính trị nên không làm phát sinh thêm đầu mối tổ chức và biên chế.
Về hiện đại hóa, Bộ Khoa học và Công nghệ đề nghị nghiên cứu, bổ sung quy định về xử phạt vi phạm hành chính bằng phương thức điện tử, xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử để phù hợp với quy định của Luật số 88/2025/QH15 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính.
Bộ Tài chính đã tiếp thu bằng cách bổ sung về nguyên tắc thực hiện xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử theo hướng dẫn chiếu thực hiện theo quy định của pháp luật chung về xử lý vi phạm hành chính.
Nhưng Bộ Tài chính giải trình thêm, các quy định chi tiết về xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử đã được quy định cụ thể tại Nghị định 190/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật xử lý vi phạm hành chính. Hơn nữa, phạm vi điều chỉnh của Nghị định số 87/2024/NĐ-CP và dự thảo Nghị định sửa đổi tập trung vào hành vi vi phạm và thẩm quyền xử phạt trong lĩnh vực giá, lĩnh vực này không có nội dung đặc thù cần quy định riêng về xử lý trên môi trường điện tử.
Ngoài ra, để đảm bảo tính ổn định và linh hoạt của Nghị định khi được ban hành, Bộ Tài chính đã bổ sung thêm khoản theo hướng, trường hợp các cơ quan, đơn vị thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy sau thời điểm Nghị định này có hiệu lực mà có thay đổi về nhiệm vụ, quyền hạn thì thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của chức danh tiếp nhận nhiệm vụ, quyền hạn đó có thẩm quyền xử phạt.
