Quy định rõ người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp
Theo Bộ Nội vụ, việc đánh giá, quy hoạch, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, điều động, luân chuyển, từ chức, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật, nghỉ hưu đối với người giữ chức danh, chức vụ và Kiểm soát viên tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ; việc đánh giá, cử, cử lại, cho thôi đại diện phần vốn nhà nước, khen thưởng, kỷ luật, nghỉ hưu đối với người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 159/2020/NĐ-CP ngày 31/12/2020 của Chính phủ quy định về quản lý người giữ chức danh, chức vụ và người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp (được sửa đổi, bổ sung một số điều tại Nghị định số 69/2023/NĐ-CP ngày 14/7/2023). Tuy nhiên, hiện nay một số quy định mới của Đảng về thẩm quyền, quy trình, tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm, đánh giá, khen thưởng, kỷ luật... chưa được đồng bộ, thống nhất với pháp luật của Nhà nước.
Do vậy, cần thiết phải nghiên cứu, ban hành Nghị định mới hướng dẫn hóa Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp năm 2025 về quản lý người giữ chức danh, chức vụ và người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp tạo cơ sở pháp lý thống nhất, đồng bộ với các quy định của Đảng.
Theo đó, Dự thảo Nghị định gồm 7 chương, 42 điều quy định về quy hoạch, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, điều động, luân chuyển, từ chức, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật, nghỉ hưu đối với người quản lý doanh nghiệp, Kiểm soát viên; cử, cử lại, cho thôi đại diện phần vốn nhà nước, khen thưởng, kỷ luật, nghỉ hưu đối với người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, Dự thảo đề xuất bổ sung quy định về thôi việc đối với người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước. Trong đó, người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước được thôi việc có một trong các trường hợp do sắp xếp tổ chức; theo nguyện vọng và được cấp có thẩm quyền đồng ý.
Người quản lý doanh nghiệp bị miễn nhiệm do xếp loại chất lượng ở mức không hoàn thành nhiệm vụ trong 02 năm liên tiếp hoặc; trường hợp người đại diện có 2 năm liên tiếp không hoàn thành nhiệm vụ mà lý do không được chủ sở hữu chấp thuận thì được chủ sở hữu bố trí công tác khác hoặc giải quyết thôi việc theo quy định của pháp luật.
Sửa đổi về trình tự, thủ tục bổ nhiệm đối với nhân sự
Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước có nguyện vọng thôi việc thì phải có đơn gửi cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Trong thời hạn 60 ngày, kể từ ngày nhận được đơn, cấp có thẩm quyền phải trả lời bằng văn bản, nếu không đồng ý cho thôi việc thì phải nêu rõ lý do theo quy định. Trường hợp chưa được cấp có thẩm quyền đồng ý, người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước tự ý bỏ việc thì không được hưởng chế độ thôi việc và phải bồi thường chi phí bồi dưỡng kiến thức theo quy định của pháp luật.
Dự thảo cũng quy định không giải quyết thôi việc đối với các trường hợp đang trong thời gian thực hiện việc điều động, luân chuyển; đang bị xem xét, xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Người quản lý doanh nghiệp nữ đang trong thời gian mang thai hoặc nuôi con dưới 36 tháng tuổi, trừ trường hợp thôi việc theo nguyện vọng. Chưa hoàn thành việc thanh toán các khoản tiền, tài sản thuộc trách nhiệm của cá nhân đối với doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, đơn vị. Do yêu cầu nhiệm vụ của doanh nghiệp hoặc chưa bố trí được người thay thế. Chưa hoàn thành việc thanh toán các khoản tiền, tài sản thuộc trách nhiệm của mình đối với cơ quan, tổ chức, đơn vị;
Bên cạnh đó, trên cơ sở Quy định số 377-QĐ/TW ngày 08/10/2025 của Bộ Chính trị về phân cấp quản lý cán bộ và quy hoạch, bổ nhiệm, giới thiệu ứng cử, tạm đình chỉ công tác, cho thôi giữ chức vụ, từ chức, miễn nhiệm đối với cán bộ, để đảm bảo đồng bộ, dự thảo Nghị định sửa đổi nội dung về quy hoạch đối với người quản lý doanh nghiệp nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thực hiện theo hướng dẫn hằng năm của cấp có thẩm quyền đối với công tác quy hoạch để bảo đảm sự linh hoạt, phù hợp khi có sự thay đổi.
Đồng thời, Dự thảo Nghị định cũng sửa đổi về trình tự, thủ tục bổ nhiệm đối với nguồn nhân sự tại chỗ, nguồn nhân sự từ bên ngoài đối với người quản lý doanh nghiệp, Kiểm soát viên trong doanh nghiệp nhà nước; sửa đổi, bổ sung các trường hợp từ chức, miễn nhiệm và cho thôi đại diện phần vốn nhà nước để phù hợp với quy định về quản lý cán bộ.
Ngoài ra, Dự thảo Nghị định bỏ nội dung quy định về đánh giá, khen thưởng, kỷ luật người đại diện chủ sở hữu trực tiếp, người đại diện phần vốn nhà nước, Kiểm soát viên để đồng bộ, thống nhất với quy định về giám sát, kiểm tra, đánh giá hiệu quả hoạt động đầu tư và quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp gắn với việc chấp hành chính sách, pháp luật của doanh nghiệp. Kết quả đánh giá hoạt động của doanh nghiệp đưa vào điều khoản tổ chức thực hiện.
