Đào tạo nghề được xem là nền tảng quan trọng trong chiến lược giảm nghèo hiện nay, bởi khi được trang bị kiến thức và kỹ năng phù hợp, người dân có cơ hội tiếp cận việc làm ổn định, tạo thu nhập và tự chủ cuộc sống.
Việc gắn đào tạo nghề với lợi thế đặc thù từng địa phương không chỉ hỗ trợ người lao động phát triển trên chính quê hương mà còn thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động, hình thành mô hình kinh tế phù hợp điều kiện tự nhiên và văn hóa bản địa.
Thực tiễn cho thấy, khi được đào tạo nghề gắn với sản vật, điều kiện sinh thái hoặc tiềm năng kinh tế của địa phương, người dân không chỉ thoát nghèo mà còn có thể phát triển thành các hộ sản xuất - kinh doanh quy mô nhỏ, góp phần lan tỏa mô hình sinh kế bền vững. Đây là hướng đi giúp bảo tồn và phát huy bản sắc vùng miền, đồng thời mở ra cơ hội phát triển du lịch, dịch vụ cộng đồng tại nhiều địa bàn còn khó khăn.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến tháng 6/2025, Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025 đã hỗ trợ đào tạo nghề cho 177.767 lao động thuộc hộ nghèo, cận nghèo và mới thoát nghèo.
Cùng với đó, hơn 10.000 mô hình, dự án giảm nghèo được triển khai, trong đó 9.816 mô hình thuộc nông nghiệp và 771 mô hình phi nông nghiệp, thu hút 205.585 hộ tham gia. Các mô hình sản xuất nông nghiệp (6.174 dự án) hỗ trợ 99.594 hộ áp dụng tiến bộ kỹ thuật, công nghệ cao, hướng tới sản xuất hàng hóa gắn chuỗi giá trị, qua đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.
Tại các vùng có thế mạnh nông nghiệp, lớp học nghề được tổ chức ngay tại đồng ruộng, trang trại. Người dân được hướng dẫn từ chọn giống, chăm sóc cây trồng, phòng bệnh vật nuôi đến thu hoạch và tiêu thụ sản phẩm. Nhiều hộ đã áp dụng mô hình trồng cây ăn quả, cây công nghiệp, chăn nuôi an toàn sinh học, tạo ra sản phẩm chất lượng cao, nâng thu nhập ổn định.
Ở các địa phương có tiềm năng du lịch cộng đồng, hoạt động đào tạo nghề tập trung vào dịch vụ du lịch, chế biến món ăn, hướng dẫn viên, sản xuất sản phẩm thủ công. Nghệ nhân và thợ lành nghề được mời giảng dạy trực tiếp, giúp bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời hình thành sản phẩm du lịch đặc trưng.
Kết quả bước đầu cho thấy, gắn đào tạo nghề với lợi thế địa phương không chỉ giải quyết thiếu hụt kỹ năng và nguồn lao động mà còn góp phần cải thiện thu nhập, nâng cao tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản, thúc đẩy mục tiêu giảm nghèo đa chiều. Đây là phương thức bền vững để người dân chủ động vươn lên, đồng thời góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương theo hướng hiện đại và hài hòa bản sắc.
