Có 2 doanh nghiệp thuộc Bộ Tài chính được phê duyệt đề án tái cơ cấu
Cụ thể, trong 11 doanh nghiệp thuộc Trung ương có 6 doanh nghiệp thuộc Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp (Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam; Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam; Tổng công ty Hàng hải Việt Nam; Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam; Tập đoàn Dầu khí Việt Nam; Tập đoàn Hóa chất Việt Nam); 02 doanh nghiệp thuộc Bộ Xây dựng (Tổng công ty Cơ khí xây dựng; Tổng công ty Đầu tư và phát triển nhà và đô thị); 02 doanh nghiệp thuộc Bộ Tài chính (Công ty Mua bán nợ Việt Nam; Tập đoàn Bảo Việt); 01 doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng (Tập đoàn Viễn thông Quân đội Viettel).
Cùng với 11 doanh nghiệp Trung ương được phê duyệt Đề án cơ cấu lại doanh nghiệp còn có 49 doanh nghiệp thuộc các địa phương. Các đơn vị còn lại đang triển khai xây dựng đề án cơ cấu lại doanh nghiệp để trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt.
Hiện nay Bộ Tài chính đang rà soát, tổng kết và đề xuất sửa đổi, bổ sung một số cơ chế chính sách pháp luật như: hoàn thiện Hồ sơ Dự án Luật sửa đổi, bổ sung Luật số 69/2014/QH13 và gửi lấy ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp; sửa đổi, bổ sung các quy định tại Nghị định số 126/2017/NĐ-CP, Nghị định số 91/2015/NĐ-CP, Nghị định số 32/2018/NĐ-CP, Nghị định số 140/2020/NĐ-CP...
Về tình hình cổ phần hóa, Bộ Tài chính cho biết, trong giai đoạn từ năm 2022 đến nay, hệ thống các cơ chế chính sách pháp luật phục vụ quá trình cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước (DNNN) đã được ban hành đầy đủ, tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện, đảm bảo chặt chẽ hơn, công khai, minh bạch, tối đa hóa lợi ích của Nhà nước, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc nhằm đẩy nhanh tiến độ cổ phần hóa, thoái vốn và hạn chế thất thoát vốn, tài sản nhà nước trong quá trình cổ phần hóa, thoái vốn, cơ cấu lại DNNN và doanh nghiệp có vốn nhà nước.
Theo đó, năm 2022, ghi nhận bổ sung 1 DNNN thực hiện cổ phần hóa với tổng giá trị doanh nghiệp là 309 tỷ đồng, trong đó giá trị thực tế phần vốn nhà nước là 278 tỷ đồng.
Trong 11 tháng năm 2023, các đơn vị tiếp tục triển khai công tác cổ phần hóa theo phê duyệt kế hoạch sắp xếp lại DNNN, doanh nghiệp có vốn nhà nước giai đoạn 2022-2025 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1479/QĐ-TTg ngày 29/11/2022 nhưng chưa có doanh nghiệp nào được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án cổ phần hóa.
Về tình hình thoái vốn, tính đến hết ngày 24/11/2023, đã thoái vốn nhà nước tại 04 doanh nghiệp (trong đó 03 doanh nghiệp theo Quyết định số 1479/QĐ-TTg, 01 doanh nghiệp theo Thông báo số 281/TB-VPCP) với giá trị 8,8 tỷ đồng, thu về 19 tỷ đồng; các tập đoàn, tổng công ty, DNNN đã thoái vốn tại 07 doanh nghiệp với giá trị là 53,5 tỷ đồng thu về 206,3 tỷ đồng.
Vừa qua, tại Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV, trả lời chất vấn của các đại biểu Quốc hội về nguyên nhân chậm triển khai cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết, nguyên nhân cơ bản nhất là khi các doanh nghiệp muốn mua vốn của doanh nghiệp cổ phần hóa thường nhìn vào giá trị các khu đất “vàng”. Tuy nhiên, đến nay, quy định không cho chuyển mục đích sử dụng đất từ đất thuê chuyển sang đất ở, tức không còn địa tô chênh lệch nên không hấp dẫn doanh nghiệp.
Ngoài ra, theo Bộ trưởng, còn phải kể đến các nguyên nhân khác như: Chính quyền địa phương không phê chuẩn phương án sử dụng đất; việc tính giá trị sử dụng đất vào trong giá trị doanh nghiệp cần thẩm định giá... Do vậy, các bộ, ngành, doanh nghiệp chưa trình phương án cổ phần hóa, dẫn đến chậm thực hiện.
Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về cổ phần hóa, thoái vốn
Bộ Tài chính cho biết, qua quá trình theo dõi, tổng hợp báo cáo, trên cơ sở báo cáo của các cơ quan, đơn vị, có thể thấy, giai đoạn vừa qua tiến độ cổ phần hóa, thoái vốn, cơ cấu lại DNNN chậm, không đạt kế hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ giao. Do đó, trong thời gian tới, cần tiếp tục thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp khắc phục, đổi mới và đẩy nhanh tiến độ cổ phần hóa, thoái vốn.
Bộ Tài chính nhấn mạnh, căn cứ quan điểm, chủ trương của Đảng, Nhà nước và tình hình thực tế, các cơ chế chính sách pháp luật sẽ tiếp tục được rà soát, nghiên cứu, sửa đổi một cách đồng bộ, đảm bảo tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và đẩy nhanh tiến độ cổ phần hóa doanh nghiệp.
Trong đó, tiếp tục rà soát, nghiên cứu về việc sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật thuộc trách nhiệm soạn thảo của Bộ Tài chính liên quan đến công tác cổ phần hóa, thoái vốn để trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.
Các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn kinh tế, tổng công ty, DNNN theo chức năng, nhiệm vụ được giao tiếp tục đẩy mạnh công tác chuẩn bị, hoàn thiện các thủ tục cần thiết phục vụ triển khai công tác cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Đồng thời, nghiêm túc thực hiện các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đẩy nhanh tiến độ tổ chức triển khai thực hiện cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Với các cơ quan đại diện chủ sở hữu, cần đánh giá thận trọng để xây dựng, lập kế hoạch, phương án cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp và tổ chức triển khai thực hiện đảm bảo phù hợp, khả thi, không thất thoát, mất vốn, tài sản của Nhà nước; đôn đốc các doanh nghiệp trực tiếp quản lý, sử dụng nhà đất kê khai báo cáo, lập phương án sắp xếp lại các cơ sở nhà, đất theo quy định để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt theo thẩm quyền.
Ngoài ra, Bộ Tài chính cho biết, cần phải xử lý nghiêm trường hợp làm chậm, vi phạm quy định về cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp; Tăng cường công khai, minh bạch thông tin về tình hình tài chính, hoạt động sản xuất, kinh doanh của DNNN để tạo niềm tin, thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư trước khi triển khai công tác cổ phần hóa, thoái vốn.
