Chuyên gia WGC: Hoàn thiện quy định để thị trường vàng Việt Nam vận hành bền vững

Phóng viên: Xin ông cho biết đánh giá về những diễn biến gần đây của thị trường vàng?

Ông Shaokai Fan: Hiện nay, chúng ta thấy có một số quỹ đã bán ra trong thời gian gần đây và thực tế đây có thể xem là động thái chốt lời của các nhà đầu tư tổ chức. Tuy nhiên, điều này không phải là xu hướng phổ biến trong bối cảnh giá vàng vẫn tiếp tục tăng.

Những tháng vừa qua chúng ta chứng kiến sự thay đổi trong cách thức đầu tư của nhà đầu tư: vàng ngày càng được coi là tài sản đầu tư chiến lược trong danh mục, đóng vai trò cốt lõi bên cạnh các kênh khác. Do đó, các nhà đầu tư đã tiếp tục bổ sung vàng vào danh mục đầu tư như một tài sản chiến lược dài hạn.

Chúng tôi nhận thấy nhu cầu vàng toàn cầu trong quý III năm nay đạt 1.313 tấn, tăng 3% so với cùng kỳ năm trước - một con số kỷ lục phản ánh sức hút mạnh mẽ của vàng. Đáng chú ý là nhu cầu đầu tư tăng 47%, trong đó đầu tư qua quỹ ETF tăng tới 143%, phá vỡ nhiều kỷ lục trước đây.

Dòng tiền đổ vào các quỹ ETF tại nhiều thị trường còn cho thấy xu hướng nhà đầu tư tổ chức tiếp tục coi vàng là kênh trú ẩn quan trọng trong bối cảnh bất ổn địa chính trị, đồng USD suy yếu và tâm lý “sợ bỏ lỡ cơ hội” (FOMO) lan rộng khi giá vàng tăng cao.

Ngược lại, nhu cầu vàng trang sức giảm 19% do giá cao khiến sức mua sụt giảm, dù về giá trị tuyệt đối vẫn ở mức mạnh. Ở khu vực Đông Nam Á, xu hướng này cũng tương tự, nhưng Việt Nam lại là ngoại lệ khi nhu cầu đầu tư vàng miếng và vàng xu giảm 3% so với cùng kỳ, chủ yếu do nguồn cung hạn chế trong nước.

Phóng viên: Việt Nam đang thực hiện nhiều giải pháp mới và đưa ra một số đề xuất để quản lý thị trường vàng như áp dụng thuế chuyển nhượng. Việc này sẽ tạo ra tác động như thế nào đến thị trường vàng, thưa ông?

Ông Shaokai Fan: Mọi chính sách thuế và quản lý thị trường vàng tại Việt Nam cần được thiết kế hướng đến 2 mục tiêu. Thứ nhất là giảm đầu cơ, thứ hai là tránh hiện tượng người dân chuyển từ giao dịch trên thị trường chính thức sang phi chính thức để tránh thuế. Do đó, cần tính toán để hạn chế dòng chảy xuyên biên giới do chênh lệch thuế giữa các quốc gia.

Bên cạnh yếu tố thuế, việc nới lỏng dần các quy định quản lý, hướng tới mô hình thị trường vàng vận hành theo cơ chế thị trường, xoá bỏ hình thức độc quyền nhập khẩu và sản xuất vàng là hướng đi phù hợp. Điều quan trọng là mọi điều chỉnh cần được triển khai theo lộ trình rõ ràng, để khuyến khích phát triển thị trường vàng chính thức bền vững hơn.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang nghiên cứu triển khai vận hành sàn giao dịch vàng tập trung, đây là bước đi đáng chú ý nhưng cần xác định rõ mục tiêu của sàn giao dịch. Nếu sàn giao dịch vàng tập trung được thiết kế để tạo thuận lợi cho vận hành thị trường trong nước, giúp minh bạch hóa giao dịch và hỗ trợ định hướng phát triển trung tâm tài chính quốc tế thì đây là cơ chế cần được thực hiện.

Nhìn chung, để thị trường vàng Việt Nam phát triển ổn định, đảm bảo tính bền vững, điều quan trọng là phải thu hẹp chênh lệch giá giữa thị trường trong nước và quốc tế. Việc này có thể thực hiện thông qua tăng cường nguồn cung, mở rộng khả năng giao dịch xuyên biên giới, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các giao dịch vàng giữa người dân với nhau.

Bên cạnh đó, Việt Nam cần xây dựng và hoàn thiện hệ thống quy định, khung khổ pháp lý rõ ràng, minh bạch và chặt chẽ hơn trong hoạt động mua bán vàng. Đồng thời cần đẩy mạnh công tác truyền thông và giáo dục cho nhà đầu tư cũng như toàn thị trường về vai trò và tầm quan trọng của đầu tư vàng trong danh mục tài sản.

Phóng viên: Theo ông, diễn biến thị trường vàng trong thời gian tới sẽ theo chiều hướng ra sao?

Ông Shaokai Fan: Chúng tôi cho rằng yếu tố thương mại vẫn là một rủi ro tiềm ẩn, vì chính sách thương mại của Mỹ có thể thay đổi đột ngột, đặc biệt trong bối cảnh chính trị hiện nay.

Ngoài yếu tố thuế quan, có nhiều nhân tố khác sẽ tác động đến giá vàng trong thời gian tới. Đầu tiên là chính sách tiền tệ của Hoa Kỳ, đặc biệt là việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) cắt giảm lãi suất, sẽ có tác động tích cực đến thị trường vàng. Tiếp đó là tính độc lập của FED - yếu tố ảnh hưởng trực tiếp tới niềm tin vào đồng USD và hệ thống tài chính Mỹ.

Bên cạnh đó, nợ công toàn cầu gia tăng, trong khi các chuẩn mực quốc tế bị xói mòn, khiến niềm tin vào hệ thống tài chính quốc tế suy giảm. Khi khả năng dự đoán của hệ thống giảm, vàng lại trở thành kênh trú ẩn tự nhiên cho các nhà đầu tư.

Nhìn chung, chúng tôi nhận thấy nhu cầu đầu tư vàng, đặc biệt thông qua các quỹ ETF và vàng vật chất, sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trong thời gian tới. Hội đồng Vàng Thế giới không đưa ra dự báo giá, nhưng dựa trên các yếu tố nền tảng, chúng tôi cho rằng nhu cầu vàng toàn cầu vẫn ở xu hướng tích cực.

Một điểm đáng chú ý khác là tâm lý phòng ngừa rủi ro toàn cầu đang tăng lên, nhất là khi xuất hiện lo ngại về “bong bóng” trong lĩnh vực công nghệ AI. Nếu rủi ro này trở thành hiện thực, vàng sẽ tiếp tục khẳng định vị thế là tài sản chiến lược và kênh đầu tư an toàn trong danh mục của nhiều nhà đầu tư trên thế giới.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!