Cải thiện tuân thủ nghĩa vụ báo cáo và công bố thông tin trên thị trường UPCoM

Ngày 8/11/2024, tại Hà Nội, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) đã tổ chức “Hội nghị Doanh nghiệp thường niên 2024”, nhằm gặp gỡ, trao đổi, chia sẻ thông tin và kinh nghiệm về quản trị công ty giữa cộng đồng doanh nghiệp (DN) niêm yết, đăng ký giao dịch với các cơ quan quản lý, vận hành thị trường. Hội nghị đã thu hút sự tham dự của hơn 500 đại biểu đến từ gần 300 DNNY và đăng ký giao dịch trên HNX.

Đánh giá về hoạt động niêm yết, đăng ký giao dịch trên HNX năm 2024, đại diện lãnh đạo HNX cho biết: Thị trường niêm yết tại HNX hiện có 312 mã cổ phiếu với tổng giá trị vốn hóa đạt 319 nghìn tỷ đồng và 71 mã trái phiếu doanh nghiệp niêm yết với tổng giá trị niêm yết tính theo mệnh giá đạt 89 nghìn tỷ đồng. Thị trường UPCoM có 881 DN với tổng giá trị vốn hóa 1.465 nghìn tỷ đồng.

Trong 10 tháng năm 2024, tại HNX có 39 DN niêm yết và 44 DN đăng ký giao dịch đã phát hành thành công 9,4 nghìn tỷ đồng theo mệnh giá. Trong đó, hơn 50% số phát hành là để trả cổ tức hoặc phát hành cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu.

Qua theo dõi kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của DN 6 tháng đầu năm 2024, HNX cho biết có hơn 84% số DN niêm yết trên HNX đã công bố báo cáo tài chính bán niên soát xét có lãi với tổng lãi đạt hơn 12,7 nghìn tỷ đồng. Mặc dù số DN có lãi giảm nhẹ so với năm 2023 nhưng tổng số lãi trong 6 tháng đầu năm 2024 tương đương 66% tổng lãi của cả năm 2023.

Đối với DN đăng ký giao dịch, trong số các công ty đại chúng quy mô lớn đã công bố báo cáo tài chính bán niên soát xét có 77% số DN có lãi với tổng lãi đạt 38,4 nghìn tỷ đồng. Trên UPCoM, hiện nhiều DN có kết quả kinh doanh tốt, tỷ lệ trả cổ tức/giá trị sổ sách cao song vẫn còn nhiều DN rất khó khăn về tài chính và có vấn đề về khả năng hoạt động liên tục.

Báo cáo về công tác giám sát, xử lý vi phạm CBTT của DN, HNX đánh giá trong 2 năm gần đây, số DN bị cảnh báo, kiểm soát, hạn chế giao dịch trên thị trường niêm yết và đăng ký giao dịch có xu hướng tăng so với năm 2022, cá biệt có những mã cổ phiếu cùng lúc trong nhiều diện theo dõi.

Trong đó, các lý do chính khiến cổ phiếu bị đưa vào các diện theo dõi là do DN có lợi nhuận sau thuế chưa phân phối âm, DN chậm công bố báo cáo tài chính hoặc báo cáo tài chính của DN có ý kiến kiểm toán ngoại trừ. Ngoài ra, tình trạng vi phạm về thời hạn họp Đại hội đồng cổ đông thường niên theo quy định xảy ra nhiều hơn đối với các DN UPCoM.

Việc tuân thủ nghĩa vụ báo cáo và công bố thông tin (CBTT) của các DN đã được cải thiện so với các năm trước, tuy nhiên số lượng vi phạm CBTT định kỳ còn cao và tập trung chủ yếu ở nhóm các DN có tình hình tài chính khó khăn, thua lỗ kéo dài. Số vi phạm về CBTT giao dịch cổ phiếu quỹ, chào mua công khai và giao dịch của người nội bộ, người có liên quan cũng giảm mạnh. Đó là kết quả của việc tuyên truyền, nâng cao hiệu quả giám sát, quản lý, xử phạt của UBCKNN và các Sở GDCK cũng như sự tuân thủ tốt hơn của DN và người nội bộ, người có liên quan. Từ ngày 1/1/2025, các DN niêm yết và đại chúng quy mô lớn sẽ phải thực hiện CBTT định kỳ đồng thời bằng tiếng Anh theo quy định của Thông tư số 68/2024/TT-BTC của Bộ Tài chính, do đó các DN cần lưu ý để có phương án triển khai phù hợp.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, đại diện lãnh đạo UBCKNN ghi nhận và đánh giá cao HNX trong việc tổ chức hội nghị doanh nghiệp thường niên năm 2024 cũng như các hoạt động hỗ trợ DN cải thiện chất lượng công bố thông tin và quản trị công ty có những chuyển biến tích cực trong những năm vừa qua. Các DN từng bước thay đổi nhận thức về vai trò của công bố thông tin minh bạch và thực hành quản trị công ty tốt, không chỉ là nghĩa vụ, trách nhiệm mà còn mang lại lợi ích cho chính DN trong việc nâng cao hình ảnh trên thị trường, qua đó đem lại cơ hội huy động vốn cho DN với chi phí thấp. Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay, việc công bố thông tin và minh bạch hoạt động của các DN còn là điều kiện then chốt để duy trì niềm tin trên thị trường, góp phần vào sự vận hành có hiệu quả của thị trường, công bằng và phát triển bền vững đối với các DN cũng như thể hiện trách nhiệm đối với cổ đông và cộng đồng nhà đầu tư.

Về phía cơ quan quản lý, UBCKNN đã tích cực đưa ra nhiều đề xuất chính sách để hoàn thiện các hành lang pháp lý hướng tới nâng cao tính công khai minh bạch trong hoạt động công bố thông tin, hoạt động quản trị công ty của các DN. Trong tiến trình thực hiện các giải pháp nhằm nâng hạng TTCK Việt Nam, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 68/2024/TT-BTC đưa ra lộ trình các doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch thực hiện công bố thông tin bằng tiếng Anh. Đây là một bước quan trọng trong việc nâng cao chất lượng công bố thông tin, nâng tầm TTCK Việt Nam và phù hợp với định hướng phát triển TTCK, cũng như mong muốn của các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Tại Hội nghị, HNX công bố các doanh nghiệp UPCoM quy mô lớn CBTT & MB tốt nhất năm 2023-2024 và các DN niêm yết thực hiện quản trị công ty tốt nhất năm 2023 -2024 nhằm khích lệ và ghi nhận những bước tiến mà DN đạt được, đồng thời lan toả nỗ lực của các DN này trong việc thực hiện các quy định CBTT và thực hành quản trị công ty.

Chương trình đánh giá chất lượng CBTT & MB năm 2024 lựa chọn 308 DN đại chúng quy mô lớn, trong đó có 32 công ty lần đầu được tham gia đánh giá trong chương trình năm nay. Bộ tiêu chí đánh giá chất lượng CBTT& MB năm 2023-2024 có cơ cấu tương tự như năm trước, gồm 72 tiêu chí trong đó 60 tiêu chí tuân thủ và 12 tiêu chí thông lệ. Các tiêu chí được xây dựng dựa trên các quy định của Luật DN Việt Nam, Nghị định số 155, Thông tư số 96, Thông tư số 116 và các thông lệ về CBTT&MB được lựa chọn từ Dự án Thẻ điểm QTCT ASEAN (ACGS) khuyến khích các công ty thực hiện để đáp ứng được các tiêu chí về CBTT&MB, giúp các nhà đầu tư hiểu rõ hơn công ty. Điểm đánh giá CBTT&MB trung bình của các công ty là 54,74 điểm, tăng 10,98 điểm so với năm trước, cho thấy những nỗ lực của DN trong việc tuân thủ và thực hiện tốt hơn CBTT&MB.